ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ ΥΓΙΗ ΠΑΙΔΙΑ

Θωμάς Χ. Παπαλεξανδρής

Category Archive : Παιδιατρικά νέα

Σύμφωνα με την Εβδομαδιαία Έκθεση Νοσηρότητας και Θνησιμότητας του CDC (MMWR) συνιστάται η χορήγηση προφύλαξης με ειδική γ-σφαιρίνη μετά την έκθεση στον ιό της ανεμευλογιάς-ζωστήρα (VariZIG) το συντομότερο δυνατό μετά την έκθεση και εντός 10 ημερών (β). Προορίζεται για άτομα με υψηλό κίνδυνο σοβαρής νόσου, που δεν έχουν ενδείξεις ανοσίας έναντι της ανεμευλογιάς και για τα οποία αντενδείκνυται εμβόλιο. Το CDC αναθεώρησε, επίσης, τις ομάδες ασθενών που συνιστά η Συμβουλευτική Επιτροπή Πρακτικών Ανοσοποίησης (ACIP) να λάβουν την VariZIG, για παράδειγμα, παρατείνοντας την περίοδο επιλεξιμότητας από τα πρόωρα βρέφη με εκθέσεις στον ιό της ανεμευλογιάς-ζωστήρα κατά τη διάρκεια της νεογνικής περιόδου σε εκείνα με εκθέσεις σε ολόκληρη την περίοδο για την οποία απαιτούν νοσοκομειακή περίθαλψη για την προωρότητά τους. Οι συστάσεις του CDC για χρήση της VariZIG εναρμονίζονται πλέον με τις συστάσεις της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής (AAP).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

  1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Updated recommendations for use of VariZIG–United States, 2013. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2013;62(28):574-576.

Το ερπητικό έκζεμα (γ), επίσης γνωστό ως ευλογιοειδές έκζεμα του Kaposi, είναι χαρακτηριστικό ιογενές εξάνθημα (από τους ιούς του απλού έρπητα 1 ή 2), που εκδηλώνεται σε παιδιά με γνωστή ατοπική δερματίτιδα, αναπτύσσοντας μία γρήγορη και εκτενή διασπορά στο δέρμα και στους βλεννογόνους, ακόμη και σοβαρή, ειδικά στις ηλικίες κάτω των 3 ετών. Ο πατέρας του παιδιού της φωτογραφίας είχε αναζωπύρωση επιχείλιου έρπητα λίγες μέρες πριν από την ανάπτυξη των βλαβών στο παιδί. Η βακτηριακή επιμόλυνση με σταφυλόκοκκο, στρεπτόκοκκο ή ψευδομονάδα είναι συνηθισμένη και ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην εμφάνιση των περιοφθαλμικών βλαβών (κίνδυνος κερατοεπιπεφυκίτιδας). Η γενικευμένη μορφή, με την συμμετοχή πολλών οργάνων, όπως η μηνιγγίτιδα/εγκεφαλίτιδα, έχει μη αμελητέα θνητότητα (1-9%). Η θεραπεία με ακυκλοβίρη πρέπει να είναι έγκαιρη, από το στόμα σε ήπιες περιπτώσεις, ενδοφλεβίως σε πιο απαιτητικές καταστάσεις για τουλάχιστον 10 ημέρες.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

  1. Khan A, Shaw L, Bernatoniene J. ‘Fifteen-minute consultation: eczema herpeticum in a child’. Arch Dis Child Educ Pract Ed 2015;100:64-8.
  2. Liaw FY, Huang CF, Hsueh JT, Chiang CP. ‘Eczema herpeticum: a medical emergency’. Can Fam Physician 2012;58:1358-61

Το ανθρώπινο γάλα, εκτός από τα θρεπτικά συστατικά του, περιέχει πολλά κύτταρα, μεμβράνες και μόρια των οποίων η λειτουργία είναι η προστασία των νεογνών. Σε θηλάζουσες γυναίκες, το εντερο-μαστικό ή το βρογχο-μαστικό ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιείται όταν τα παθογόνα (βακτήρια) έρθουν σε επαφή με τους βλεννογόνους του εντέρου ή του αναπνευστικού συστήματος και εξουδετερώνονται από τα μακροφάγα κύτταρα. Αυτό διεγείρει τα T λεμφοκύτταρα, προκαλώντας τη διαφοροποίηση των Β λεμφοκυττάρων που παράγουν ανοσοσφαιρίνη Α (IgA). Τα λεμφοκύτταρα μεταναστεύουν στον μαστικό αδένα και με τη μεσολάβηση των κυτοκινών, μετατρέπονται σε πλασμοκύτταρα που παράγουν μια γλυκοπρωτεΐνη, η οποία συνδέεται με την IgA, που τελικά μετατρέπεται σε εκκριτική ανοσοσφαιρίνη Α (sIgA). Αυτή είναι μια σημαντική και ειδική προστατευτική λειτουργία του ανθρώπινου γάλακτος στα νεογνά.

Ο θηλασμός, δεδομένου του οφέλους για τη μητέρα και το βρέφος, θεωρείται η καλύτερη μορφή διατροφής για βρέφη. Ωστόσο, λίγες μητρικές και βρεφικές ασθένειες μπορεί να παρεμποδίσουν τον θηλασμό. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο επαγγελματίας υγείας πρέπει να είναι ειδικευμένος, να διαθέτει τεχνικές γνώσεις και να υιοθετεί μια ευνοϊκή στάση, ώστε να αξιολογείται σωστά η αναγκαιότητα της συνέχειας του θηλασμού.

Όταν η θηλάζουσα μητέρα εκδηλώνει τα συμπτώματα μιας ασθένειας, έχει ήδη εκθέσει το βρέφος της στον παθογόνο παράγοντα και η συνήθης σύσταση είναι ότι ο θηλασμός θα πρέπει να διατηρηθεί. Αν η μητέρα διακόπτει την γαλουχία μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, το βρέφος θα αρρωσταίνει ευκολότερα, καθώς δεν θα του παρέχονται συγκεκριμένα αντισώματα και άλλοι προστατευτικοί παράγοντες από το ανθρώπινο γάλα. Στις περισσότερες μητρικές ιογενείς ασθένειες, άλλες πηγές μόλυνσης των νεογέννητων θα πρέπει να ληφθούν υπόψη προτού αναφερθεί ως η μόνη αιτία ο θηλασμός. Ο κίνδυνος μετάδοσης μπορεί να αυξηθεί σε περιπτώσεις οξείας λοίμωξης κατά τον τοκετό, καθώς το γάλα μπορεί να περιέχει υψηλή συγκέντρωση ιικών σωματιδίων και χαμηλούς τίτλους προστατευτικών αντισωμάτων ικανών να εξουδετερώσουν τον μολυσματικό παράγοντα. Ως εκ τούτου, σε γενικές γραμμές, δεν υπάρχει μία απόλυτη αντένδειξη για το θηλασμό στις περισσότερες περιπτώσεις των κοινών ιώσεων, εκτός από ασθένειες που προκαλούνται από ρετροϊούς.

Μια μητέρα που εμφανίζει ανεμευλογιά έως και πέντε ημέρες πριν ή δύο ημέρες μετά τον τοκετό μπορεί να μεταδώσει την ασθένεια στο βρέφος με τη σοβαρή, άγριά του μορφή, όταν ο κίνδυνος για ιαιμία είναι υψηλός. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μητέρα θα πρέπει να απομονωθεί κατά τη διάρκεια της μεταδοτικής φάσης των βλαβών έως την φάση της εσχάρωσης και να δοθεί στο βρέφος μία εφάπαξ δόση 125 μονάδων VZIG (ανοσοσφαιρίνης ανεμευλογιάς-ζωστήρα). Τα εκτεθειμένα βρέφη με κύηση κάτω των 28 εβδομάδων ή βάρος γέννησης 1.000 g ή λιγότερο πιθανότατα θα πρέπει να λάβουν VZIG ανεξάρτητα από το ιστορικό της μητέρας, επειδή μπορεί να μην έχουν αποκτήσει ακόμη διαπλακουντιακά μητρικά αντισώματα. Το βρέφος πρέπει να παρακολουθείται στενά έως την 21η ημέρα της ζωής. Δεν είναι σαφές εάν ο ιός μπορεί να βρεθεί στο ανθρώπινο γάλα και εάν θα μπορούσε να μολύνει το βρέφος. Έτσι, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το μητρικό γάλα μπορεί να αντληθεί και να δοθεί στο βρέφος (απάντηση γ μη ορθή). Ωστόσο, εάν το βρέφος αναπτύξει την ασθένεια, θα πρέπει να εφαρμοσθεί θεραπεία με ακυκλοβίρη. Μια μητέρα με ανεμευλογιά, της οποίας η έναρξη εμφανίστηκε περισσότερες από πέντε ημέρες πριν ή μετά την τρίτη ημέρα από τον τοκετό, μπορεί να παράγει και να μεταφέρει αντισώματα στο βρέφος, μέσω του πλακούντα ή μέσω του μητρικού γάλακτος. Σε αυτήν την περίπτωση, το βρέφος μπορεί να αναπτύξει την ήπια μορφή της νόσου, χωρίς να χρειάζεται απομόνωση ή προφύλαξη. Η μητέρα μπορεί να θηλάσει το βρέφος, υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνονται κατάλληλα προφυλάξεις όπως πλύσιμο των χέριων, η χρήση της μάσκας και η κάλυψη των υγρων βλαβών.

Οι συστάσεις για θηλασμό για μητέρες με φυματίωση εξαρτώνται από τον χρόνο κατά τον οποίο έγινε η διάγνωση. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, δεν είναι απαραίτητο να αποχωριστεί η μητέρα το βρέφος και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να διακοπεί ο θηλασμός. Ο βάκιλος του Koch απεκκρίνεται σπάνια στο μητρικό γάλα και εάν το βρέφος μολυνθεί, η αναπνευστική οδός θεωρείται συνήθως ως πύλη εισόδου. Έτσι, μια μητέρα με εξωπνευμονική φυματίωση δεν χρήζει να διακόψει το θηλασμό. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, ένα βρέφος μιας μητέρας με πνευμονική φυματίωση, όπως είναι και η φυματιώδης πλευρίτιδα, στη μεταδοτική της φάση, χωρίς θεραπεία ή με λιγότερες από τρεις εβδομάδες σε αντιφυματικά φάρμακα πριν τον τοκετό (απάντηση β μη ορθή), πρέπει να απομακρύνεται από τη μητέρα αλλά να τρέφεται με το αντλημένο γάλα της, καθώς συχνά η μετάδοση συμβαίνει μέσω των αεραγωγών. Τα πτύελα της μητέρας πρέπει να υποβληθούν στoν έλεγχο χρώσης για οξεάντοχα βακτήρια και θα πρέπει να επιτρέπεται να έρχεται σε επαφή με το βρέφος της μόνο αφού η δοκιμή αποφέρει αρνητικά αποτελέσματα. Το νεογνό θα πρέπει να λάβει χημειοπροφύλαξη με ισονιαζίδη στην δοσολογία των 10mg/kg/ημέρα για τρεις μήνες και στη συνέχεια να υποβάλλεται στο τεστ της φυματίνης. Εάν το αποτέλεσμα της δοκιμής είναι θετικό, η ασθένεια πρέπει να αξιολογηθεί με κλινική και ακτινολογική εξέταση. Εάν δεν ανιχνευθεί ενεργός λοίμωξη, η παρακολούθηση και η χημειοπροφύλαξη πρέπει να διατηρηθούν έως τον έκτο μήνα, οπότε εφαρμόζεται τότε ο αντιφυματικός εμβολιασμός ενδοδερμικά. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει συμμόρφωση στην λήψη της αντιφυματικής θεραπείας από την μητέρα, ο εμβολιασμός στο νεογνό διενεργείται στην γέννηση. Εάν το τεστ φυματίνης είναι αρνητικό στους τρεις μήνες της ζωής, η χημειοπροφύλαξη μπορεί να διακοπεί και να εφαρμοσθεί ο εμβολιασμός, ενώ θα πρέπει να διατηρηθεί η κλινική παρακολούθηση. Καταστάσεις στις οποίες ενδέχεται να υπάρχει κίνδυνος μη παρακολούθησης της θεραπείας του βρέφους με ισονιαζίδη, συνιστάται ταυτόχρονος ενδοδερμικός εμβολιασμός. Δεν υπάρχουν περιορισμοί στο θηλασμό για μητέρες που βρίσκονται στη μη μεταδοτική φάση της φυματίωσης, των οποίων η θεραπεία ξεκίνησε πριν από περισσότερες από τρεις εβδομάδες, και σε αυτήν την περίπτωση, το μωρό πρέπει να εμβολιαστεί με BCG κατά τη γέννηση. Σε περιπτώσεις στις οποίες η διάγνωση της μητρικής φυματίωσης διαπιστώθηκε μετά την έναρξη του θηλασμού, το βρέφος θα πρέπει να θεωρείται δυνητικά μολυσμένο και να λαμβάνει χημειοπροφύλαξη.

Η Listeria monocytogenes είναι ένα σημαντικό τροφιμογενές παθογόνο, ικανό να μολύνει το έμβρυο και το νεογνό. Είκοσι τοις εκατό των περιγεννητικών λοιμώξεων οδηγούν σε εμβρυικό ή νεογνικό θάνατο. Είναι επίσης μία από τις τρεις κύριες αιτίες της μηνιγγίτιδας του νεογνού. Η νεογνική λιστερίωση εκδηλώνεται με δύο μορφές: την πρώιμη ή την καθυστερημένη. Τα βρέφη με πρώιμη έναρξη νεογνικής λιστερίωσης πιστεύεται ότι έχουν μολυνθεί είτε στη μήτρα κατά τη διάρκεια της μικροβιαιμίας της μητέρας, η οποία μπορεί να παρουσιάσει ασθένεια που μοιάζει με γρίπη είτε με ανιούσα μόλυνση από το γεννητικό κανάλι. Η μετάδοση της καθυστερημένης λιστερίωσης θεωρείται ότι συμβαίνει κατά τη διέλευση από τον κόλπο ή μέσω ενδονοσοκομειακής διασποράς. Η σίτιση με μητρικό γάλα είναι το πρότυπο σίτισης όλων των βρεφών λόγω των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων ιατρικών και νευροαναπτυξιακών πλεονεκτημάτων. Ιστορικά, το μητρικό γάλα δεν θεωρείται σημαντικός παράγοντας κινδύνου για μετάδοση L. monocytogenes ή άλλων βακτηριακών παθογόνων σε βρέφη που θηλάζουν σε αντίθεση με άλλους ιογενείς παθογόνους παράγοντες που το κάνουν, όπως η ηπατίτιδα Β, ο κυτταρομεγαλοϊός, ο απλός έρπητας, ο ιός Epstein Barr και ο HIV. Υπάρχουν σπάνιες αναφορές μόλυνσης από Listeria και Salmonella στο ανθρώπινο μητρικό γάλα που οδήγησε σε νεογνική ασθένεια. Είναι επίσης ευρέως γνωστό ότι τα πρόβατα και τα βοοειδή απεκκρίνουν το βακτήριο στο γάλα τους, το οποίο αποτελεί εστία ζωονοτικής μετάδοσης στους ανθρώπους μέσω της κατανάλωσης μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών προϊόντων. Η Listeria είναι προσαρμοσμένη να επιβιώνει μέσα και πάνω στον εξοπλισμό συλλογής και αποθήκευσης του μητρικού γάλακτος, καθώς ο οργανισμός ανέχεται τόσο υψηλές όσο και χαμηλές θερμοκρασίες, καθώς και υψηλές συγκεντρώσεις άλατος και χαμηλού pH. Είναι συνηθισμένο στις θηλάζουσες να συλλέγουν και να αποθηκεύουν το γάλα τους σε συνθήκες μη βέλτιστης αποθήκευσης (π.χ. μικρά θερμός ή μπιμπερό), όπου δεν υπάρχει καθαρισμός με απολυμαντικά. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκθεση και ο παροδικός αποικισμός του γαστρεντερικού σωλήνα είναι σχετικά συχνές η μόλυνση του μητρικού γάλακτος με το παθογόνο αυτό είναι πιθανή. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής και την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας και Διατροφής προτείνεται η σίτιση του πρόωρου νεογνού να γίνεται με το γάλα της μητέρας του και όταν δεν είναι διαθέσιμο η χορήγηση μικροβιολογικά ελεγμένου και παστεριωμένου γάλακτος δότριας μητέρας από μια οργανωμένη και πιστοποιημένη τράπεζα μητρικού γάλακτος εντός μίας σύγχρονης ΜΕΝΝ θα πρέπει να είναι η επόμενη εναλλακτική λύση (απάντηση δ μη ορθή). Η τρέχουσα συνιστώμενη θερμοκρασία και ο χρόνος της θερμικής επεξεργασίας/παστερίωσης του μητρικού γάλακτος είναι οι 62,5°C για 30 λεπτά ακολουθούμενη από ταχεία ψύξη σε τουλάχιστον 4°C πριν από τη μεταφορά σε καταψύκτη της μονάδας.

Κατά τον θηλασμό, οι απαιτήσεις ιωδίου της μητέρας είναι περίπου 260μg/ημέρα. Για βρέφη ηλικίας έως 4 μηνών, συνιστάται ημερήσια πρόσληψη 50 μg ιωδίου, ενώ για τα πρόωρα η τιμή πρέπει να είναι τα 30 μg. Τα συμπλήρωματα ιωδίου πρέπει να λαμβάνονται κατά τη διάρκεια του θηλασμού σε περιοχές όπου το ιώδιο είναι ανεπαρκές. Ωστόσο, το ιώδιο συσσωρεύεται πιο σημαντικά στο μητρικό γάλα από οποιοδήποτε άλλο φάρμακο που μελετήθηκε μέχρι σήμερα. Μέχρι και το 50% της συνολικής συγκέντρωσης πλάσματος του ιωδίου στην μητέρας εκκρίνεται στο γάλα εντός 24 ωρών. Η αναστολή της λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα του βρέφους (φαινόμενο Wolff – Chaikoff) που προκαλείται από υψηλή δόση ιωδίου είναι δυνατή εάν η πρόσληψη του παιδιού είναι 100μg/kg ημερησίως (απάντηση α ορθή υπό προϋποθέσεις) ή έχει συγκέντρωση πλάσματος 250μg/L και άνω. Ο αναπτυσσόμενος θυρεοειδής είναι υπερβολικά ευαίσθητος στην ανασταλτική επίδραση της περίσσειας ιωδίου με την επακόλουθη ανάπτυξη βρογχοκήλης ή ιατρογενούς-δευτεροπαθούς υποθυρεοειδισμού. Το έμβρυο και το νεογέννητο σε ειδικές περιπτώσεις μπορούν επίσης να εκτεθούν σε υψηλές συγκεντρώσεις ιωδίου της μητέρας, είτε προγεννητικά μέσω μεταφοράς από τον πλακούντα είτε μεταγεννητικά μέσω του μητρικού γάλακτος.

ΠΗΓΕΣ:

  1. Lamounier, J. et al. “Recommendations for breastfeeding during maternal infections”. Jornal de pediatria 80, 5, Suppl (2004): S181-8
  2. Poulsen, K P et al. “Post-parturient shedding of Listeria monocytogenes in breast milk of infected mice”. Journal of Neonatal-Perinatal medicine vol. 6,2 (2013): 145-51. doi:10.3233/NPM-1366312
  3. Weaver G, Bertino E, Gebauer C, et al. ‘’Recommendations for the Establishment and Operation of Human Milk Banks in Europe: A Consensus Statement From the European Milk Bank Association (EMBA)’’. Front Pediatr. 2019;7:53. Published 2019 Mar 4. doi:10.3389/fped.2019.00053
  4. Hotham, N., & Hotham, E. (2015). ‘’Drugs in breastfeeding. Australian prescriber’’, 38(5), 156–159. https://doi.org/10.18773/austprescr.2015.056

Ο πρωταρχικός μηχανισμός δράσης των στατινών είναι η αναστολή της αναγωγάσης του ενζύμου 3-υδροξυ,3-μεθυλογλουταρυλ-συνενζύμο Α (HMG-CoA) (δ), ένα περιοριστικό στάδιο στη βιοσύνθεση της χοληστερόλης. Η μειωμένη ενδοηπατική σύνθεση της χοληστερόλης οδηγεί σε μειωμένη συναρμολόγηση των λιποπρωτεϊνών VLDL. Η εξάντληση της χοληστερόλης των ηπατοκυττάρων οδηγεί σε αύξηση της σύνθεσης των ρυθμιστικών πρωτεϊνών δέσμευσης της στερόλης (SREBPs), που είναι οι πυρηνικοί μεταγραφικοί παραγόντες που ρυθμίζουν τους υποδοχείς LDL (LDL-R). Η αναπροσαρμογή του LDL-R στην επιφάνεια του ηπατοκυττάρου με τη σειρά της οδηγεί σε αυξημένη πρόσληψη και υποβάθμιση της λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας (LDL). Οι στατίνες μειώνουν την έκκριση της πρωτεΐνης apoB, η οποία επηρεάζει τον ρυθμό με τον οποίο η HMG CoA αναγωγάση είναι διαθέσιμη για να συνθέσει ξανά τη χοληστερόλη. Αναστέλλοντας τη σύνθεση του μεβαλονικού οξέος (του μεταβολικού μονοπατιού σύνθεσης και της χοληστερόλης), οι στατίνες εμποδίζουν και την σύνθεση των ισοπρενοειδών ενδιάμεσων- πυροφωσφορικού φαρνεσυλίου και γερανυλ-πυροφωσφορικού οξέος. Έχει από καιρό αποδειχθεί ότι ένα προ-φλεγμονώδες περιβάλλον είναι απαραίτητο για την πρόοδο της αθηροσκλήρυνσης και αυτά τα ενδιάμεσα προϊόντα είναι γνωστό ότι έχουν προφλεγμονώδη δράση. Οι στατίνες έχουν επίσης πλειοτρόπες δράσεις στην πρόληψη της εξέλιξης της αθηροσκλήρυνσης. Τα πειραματικά μοντέλα έχουν αποδείξει μείωση της χημειοταξίας των Τ-κυττάρων με τη χρήση στατινών, προτείνοντας έτσι και μια ανοσορρυθμιστική δράση.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

Bhuvana Sunil and Ambika Pallikunnath Ashraf: “Statin Therapy in Children”, 25/02/2020, [Online First], IntechOpen, DOI: 10.5772/intechopen.91367. 

Όλοι οι άνθρωποι μολύνονται με διαφορετικούς ερπητοϊούς κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας. Μετά την αποδρομή της οξείας λοίμωξης, εισέρχονται σε αδρανή κατάσταση γνωστή ως λανθάνουσα κατάσταση. Ο παρασιτικός παράγοντας παραμένει για ολόκληρη την ζωή του ξενιστή και θεωρείται ότι αφήνει το άτομο εκτεθειμένο σε κίνδυνο για επακόλουθη επανενεργοποίηση και ασθένεια. Η λανθάνουσα κατάσταση του ιού του απλού έρπητα παρέχει, ωστόσο, ένα μοναδικό όφελος στον ξενιστή. Σε μία ερευνητική μελέτη,  ποντίκια που είχαν μολυνθεί είτε με τον γ-ερπητοϊό 68 είτε με τον κυτταρομεγαλοϊό του ποντικού, οι οποίοι είναι γενετικά πολύ παρόμοιοι με τον ανθρώπινο ιό Epstein-Barr και τον ανθρώπινο κυτταρομεγαλοϊό, αντίστοιχα, ήταν ανθεκτικά και στη μόλυνση με τα βακτηριακά παθογόνα Listeria monocytogenes και Yersinia pestis. Η προστασία που προκαλείται από την λανθάνουσα κατάσταση δεν είναι ειδική για το αντιγόνο, αλλά περιλαμβάνει παρατεταμένη παραγωγή της αντιιικής κυτοκίνης ιντερφερόνης-γ και συστηματική ενεργοποίηση των μακροφάγων. Η λανθάνουσα κατάσταση ρυθμίζει έτσι τη βασική κατάσταση ενεργοποίησης της έμφυτης ανοσίας έναντι επακόλουθων λοιμώξεων. Υποτέθηκε ότι ο λανθάνων χρόνος του ιού του έρπητα μπορεί επίσης να χαράξει την ανοσοαπόκριση στα αντιγόνα του εαυτού και του περιβάλλοντος μέσω της δημιουργίας ενός πολωμένου περιβάλλοντος κυτοκίνης. Έτσι, ενώ οι δυνατότητες αποφυγής του ανοσοποιητικού συστήματος και η δια βίου επιμονή των ερπητοϊών τους κάνουν να θεωρούνται ως αποκλειστικά παθογόνοι, τα δεδομένα της έρευνας υποδηλώνουν ότι ο λανθάνων χρόνος είναι μια παράμετρος συμβίωσης με ανοσολογικά οφέλη για τον ξενιστή.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

Barton, E., White, D., Cathelyn, J. et al. Herpesvirus latency confers symbiotic protection from bacterial infection. Nature 447, 326–329 (2007).

Το εύρημα της ασυμπτωματικής πρωτεϊνουρίας (απέκκριση πρωτεϊνών στα ούρα >100 mg/m²/ημέρα ή σε ένα μόνο δείγμα) είναι σχετικά συχνό στην παιδιατρική κλινική πρακτική, κατά τη διάρκεια προληπτικών εργαστηριακών εξετάσεων ή μετά από διαγνωστική έρευνα. Συχνά είναι παροδική (καλοήθης) και δεν απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση ή μπορεί να οφείλεται σε μη παθολογική διαδικασία (ορθοστατική, μεταπυρετική ή μετά από σωματική άσκηση). Σε άλλες περιπτώσεις είναι επίμονη και αντιπροσωπεύει ένα σημείο νεφρικής βλάβης ή ασθένειας. Η επιβεβαίωση της επίμονης πρωτεϊνουρίας σε επακόλουθους ελέγχους δείχνει την ανάγκη για εξειδικευμένη παιδονεφρολογική αξιολόγηση και την εκτέλεση περαιτέρω ελέγχων. Στην πραγματικότητα, ο συσχετισμός μεταξύ πρωτεϊνουρίας και εξέλιξης της νεφρικής βλάβης είναι πολύ γνωστός. Σε μια επιδημιολογική μελέτη ομάδας 40.854 υγιών ατόμων ηλικίας μεταξύ 28 και 75 ετών η απέκκριση λευκωματίνης στα ούρα ≥20 mg/L αντιπροσωπεύει σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη νεφρικής ανεπάρκειας κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, ακόμη και μετά τη διόρθωση για την ηλικία και το φύλο. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι η αύξηση της διέλευσης των πρωτεϊνών μέσω του σπειράματος και στη συνέχεια, κατά μήκος των σωληνάριων, προκαλεί προοδευτική βλάβη, προκαλώντας την ενεργοποίηση των κυτοκινών και των αυξητικών παραγόντων με επακόλουθη φλεγμονώδη διήθηση και διάμεση ίνωση.

Κανονικά, η ποσότητα πρωτεΐνης ούρων δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 100 mg/m²/24h (4 mg /m²/h). Tο ήμισυ σχεδόν προέρχεται από τον νεφρικό ιστό (κυρίως η γλυκοπρωτεΐνη Tamm-Horsfall), μια πρωτεΐνη μεμβράνης που παράγεται στο επίπεδο του περιφερικού σωληναρίου, της οποίας οι λειτουργίες δεν είναι πλήρως κατανοητές.

Το άλλο μισό των πρωτεϊνών των ούρων (50-60%) προέρχεται από το πλάσμα και η αλβουμίνη αντιπροσωπεύει τη μεγαλύτερη ποσότητα, περίπου το 30-40%. Το υπόλοιπο αποτελείται από μερικώς αποδομημένες σφαιρίνες, πεπτίδια, ένζυμα, ορμόνες και πρωτεΐνες του πλάσματος.

Κανονικά, η ποσότητα των πρωτεϊνών των ούρων προσδιορίζεται τόσο από την σπειραματική διήθηση όσο και από τις διαδικασίες επαναπορρόφησης και σωληναριακής απέκκρισης.

Η πρωτεϊνουρία σε τυχαίο δείγμα ούρων σε ένα φαινομενικά υγιές παιδί είναι αρκετά κοινό. Σε ένα διευρυμένο πρόγραμμα σχολικής εξέτασης, που πραγματοποιήθηκε σε 8.564 παιδιά ηλικίας 8 έως 15 ετών, βρέθηκε σε ένα ποσοστό 10,7% των παιδιών. Ωστόσο, μόνο λιγότερο του 1% του πληθυσμού αυτού (α) εμφάνισε πρωτεϊνουρία σε επόμενους ελέγχους. Σε αυτόν τον μικρό αριθμό παιδιών είναι ο υψηλότερος κίνδυνος νεφρικής βλάβης. Η τελική διάγνωση ήταν η ορθοστατική πρωτεϊνουρία στο 50% περίπου και η ασυμπτωματική πρωτεϊνουρία στο υπόλοιπο 50%, με μία μόνο περίπτωση επιβεβαιωμένης σπειραματονεφρίτιδας. Η παρουσία πρωτεϊνουρίας που σχετίζεται με επίμονη μικρο- ή μακροαιματουρία συσχετίζεται περισσότερο με σημαντικές σπειραματικές βλάβες, καθώς το 60% αυτών των ασθενών είχε σημαντική νεφρική βλάβη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

1. Hogg RJ, Portman RJ, Milliner D, Lemley KV, Eddy A, Ingelfinger J. Evaluation and Management of Proteinuria and Nephrotic Syndrome in Children: Recommendations From a Pediatric Nephrology Panel Established at the National Kidney Foundation Conference on Proteinuria, Albuminuria, Risk, Assessment, Detection, and Elimination (PARADE). Pediatrics 2000; 105; 1242-9.

2. Van der Velde M, Halbesma N, de Charro FT, et al. Screening for albuminuria identifies individuals at increased renal risk. J Am Soc Nephrol 2009; 20: 852-62.

3. Vehaskari V, Rapola J. Isolated proteinuria: analysis of a school-age population. J Pediatr 1982; 101: 661-8.

4. Murakami M, Hayakawa M, Yanagihara T, Hukunaga Y. Proteinuria screening for children. Kidney Int Suppl 2005; (94): S23-7.

Η νοητική καθυστέρηση στα παιδιά που γεννιούνται από μητέρες με PKU πιθανότατα προκαλείται από την υψηλή φαινυλαλανίνη στο αίμα της μητέρας (γ), που δεν έχει αντιμετωπισθεί έγκαιρα πριν και κατά την διάρκεια της κύησης με την ειδική διατροφή. Η φαινυλκετονουρία είναι μια αυτοσωμική υπολειπόμενη κληρονομική διαταραχή που προκαλείται από τη μετάλλαξη του γονιδίου της υδροξυλάσης της φαινυλαλανίνης. Η μετάλλαξη οδηγεί σε χαμηλή παραγωγή του ενζύμου που μετατρέπει τη φαινυλαλανίνη σε τυροσίνη. Η τυροσίνη είναι ένα μη απαραίτητο αμινοξύ κι επομένως δεν θεωρείται αναγκαία η πρόσληψή της μέσω της διατροφής. Η τυροσίνη απαιτείται για τη δημιουργία νευροδιαβιβαστών όπως η επινεφρίνη, η νορεπινεφρίνη και η ντοπαμίνη. Ένα μωρό που γεννιέται από μια μητέρα με PKU δεν θα έχει και το ίδιο PKU, εκτός εάν ο πατέρας μεταφέρει το υπολειπόμενο γονίδιο, έτσι θα νοσήσει με πιθανότητα 50% και θα τοποθετηθεί στη δίαιτα φαινυλαλανίνης για να αποτραπεί η πνευματική καθυστέρηση. Τα μωρά που γεννιούνται από μητέρες χωρίς θεραπεία για PKU (γυναίκες που δεν έχουν ακολουθήσει την ειδική διατροφή) μπορεί να γεννηθούν κι αυτά, όπως στην κλασσική PKU, μικρότερα σε μέγεθος, να έχουν νοητική καθυστέρηση, καρδιακές διαμαρτίες και προβλήματα συμπεριφοράς σε μεγαλύτερη ηλικία. Το Εθνικό Πρόγραμμα Προληπτικού Ελέγχου Νεογνών άρχισε στη χώρα μας το 1974 πιλοτικά για την Φαινυλκετονουρία, συμπληρώθηκε σταδιακά με τη μέτρηση της δραστικότητας του ενζύμου (G6PD), τον έλεγχο του Συγγενούς Υποθυρεοειδισμού και τη Γαλακτοζαιμία. Ωστόσο, μητέρες από διαφορετικές γεωγραφικές προελεύσεις, με άγνωστο δικό τους έλεγχο συγγενών μεταβολικών νοσημάτων και που γεννούν στην χώρα μας, μπορούν να γεννούν και στο μέλλον παιδιά με την συγκεκριμένη παθολογία.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: “Maternal PKU and Pregnancy”, OTIS, https://newenglandconsortium.org/toolkit/resources/OTIS.pdf

Η βλεννοπολυσακχαρίδωση τύπου Ι (MPS I) είναι μια σπάνια αθροιστική ασθένεια. Παρουσιάζεται με 3 μορφές: τα σύνδρομα Hurler, Scheie και Hurler-Scheie. Ο επιπολασμός είναι 1/100.000 γεννήσεις. Το σύνδρομο Hurler αντιπροσωπεύει το 50% των περιπτώσεων. Τα κύρια συμπτώματά του είναι οι σκελετικές παραμορφώσεις και η ψυχοκινητική καθυστέρηση. Ξεκινά στην ηλικία των 8 μηνών περίπου. Άλλα κλινικά συμπτώματα είναι η θόλωση του κερατοειδούς, η οργανομεγαλία, το κοντό ανάστημα, οι κήλες και οι δυσμορφίες του προσώπου. Μετά τα 2 χρόνια μπορεί να προκύψει υδροκέφαλο. Οι ασθενείς με τη μορφή εμφάνισης στην ενήλικη ζωή (σύνδρομο Scheie ή MPS I-S) έχουν φυσιολογικό ανάστημα χωρίς γνωστικό έλλειμμα. Τυπικά συμπτώματα είναι δυσκαμψία στις αρθρώσεις, η θόλωση του κερατοειδούς, το σύνδρομο του καρπιαίου σωλήνα και οι ήπιες σκελετικές διαταραχές. Οι ασθενείς με ενδιάμεση μορφή (σύνδρομο Hurler-Scheie ή MPS I-H/S) έχουν φυσιολογική νοημοσύνη, αλλά και διαφορετικούς βαθμούς σωματικής αναπηρίας.

Η κληρονομικότητα είναι αυτοσωμική υπολειπόμενη. Οι διαφορετικοί φαινότυποι οφείλονται σε μεταλλάξεις των αλληλόμορφων γονιδίων της άλφα-L-ιδουρονιδάσης (IDUA), που βρίσκεται στον κοντό βραχίονα του χρωμοσώματος 4. Οι μεταλλάξεις προκαλούν πλήρη ανεπάρκεια του ενζύμου στο MPS I-H και μειωμένη λειτουργία στο MPS I-S. Η έγκαιρη διάγνωση είναι δύσκολη καθώς τα πρώτα συμπτώματα είναι μη ειδικά (κήλες, συχνές αναπνευστικές λοιμώξεις), αλλά εξακολουθεί να είναι απαραίτητη η έγκαιρη θεραπεία. Το MPS VI (σύνδρομο Maroteaux-Lamy) είναι παρόμοιο από πολλές απόψεις με το MPS I. Ωστόσο, οι ασθενείς με MPS VI δεν παρουσιάζουν νοητική υστέρηση. Και το MPS II, μια φυλοσύνδετη νόσος, χαρακτηρίζεται από σοβαρές συγκάμψεις.

Συνιστάται σε όλες τις περιπτώσεις γενετική συμβουλή. Σε οικογένειες όπου έχει προσδιοριστεί η μετάλλαξη, η προγεννητική διάγνωση πραγματοποιείται με ενζυμική ανάλυση και με τον μοριακό χαρακτηρισμό των μεταλλάξεων. Ο γονότυπος πρέπει να καθοριστεί στη διάγνωση, καθώς είναι αποφασιστικής σημασίας για την θεραπευτική προσέγγιση. Η θεραπεία είναι συμπτωματική και πρέπει να εφαρμοστεί από μια ομάδα ειδικών. Η μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων έχει αποδειχθεί χρήσιμη.

Η θεραπεία υποκατάστασης του ενζύμου (λαρονιδάση) εφαρμόζεται από το 2003. Όλοι οι ασθενείς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν έχουν λάβει μεταμόσχευση ή έχουν αποτύχει σε μεταμόσχευση, μπορούν να λάβουν σημαντικά οφέλη από τη θεραπεία υποκατάστασης. Το φάρμακο, που χορηγείται σε εβδομαδιαίες εγχύσεις, μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργία των πνευμόνων και την κινητικότητα των αρθρώσεων. Η έγκαιρη θεραπεία επιβραδύνει την πρόοδο της νόσου. Το προσδόκιμο ζωής είναι φυσιολογικό στο σύνδρομο Scheie, αλλά περιορίζεται στο σύνδρομο Hurler, στο οποίο ο θάνατος εμφανίζεται πριν από την εφηβεία, λόγω καρδιαγγειακής και αναπνευστικής ανεπάρκειας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1162/?report=classic

Πρόκειται για μία δερματίτιδα εξ επαφής που εύκολα μπορεί να παραβλεφθεί. Λίγες περιπτώσεις αναφέρονται στη βιβλιογραφία. Χαρακτηρίζεται από την παρουσία ερυθηματώδους χροιάς βλαβών εντοπισμένων σε γενικά συμμετρικές περιοχές με μεγαλύτερο τραυματισμό (δάκτυλα χεριών και ποδιών, πτέρνες), που συνδέονται με τις ψυχαγωγικές δραστηριότητες του παιδιού στην πισίνα. Οι βλάβες είναι ασυμπτωματικές, ακόμη και αν περιγράφονται περιπτώσεις κνησμού, καύσου ή φυσαλιδώδους εξέλιξης. Περιγράφεται συχνότερα στον παιδιατρικό πληθυσμό λόγω της προτίμησης στο παιχνίδι παρά στο κολύμπι. Ο επαναλαμβανόμενος και παρατεταμένος τραυματισμός οφείλεται στην τριβή κατά των μη ολισθηρών επιφανειών του πυθμένα και των ακμών της πισίνας. Πιστεύεται, επίσης, ότι η υπερϋδάτωση της κεράτινης στιβάδας, μετά από παρατεταμένη εμβάπτιση στο νερό, μαζί με το μειωμένο πάχος του δέρματος στα παιδιά, προδιαθέτει στην ανάπτυξη των αλλοιώσεων. Τίθεται σε διαφορική διάγνωση με το έκζεμα εξ επαφής (συχνότερα στην ράχη των χεριών και μη συσχετισμένο με τη διάρκεια της έκθεσης) ή με την ατοπική δερματίτιδα (παρουσία και άλλων σημείων ατοπίας). Δεδομένης της καλοήθους φύσης του προβλήματος και της αυθόρμητης επίλυσής του με την προσωρινή αναστολή της πρόσβασης στην πισίνα, μπορεί φυσικά να γίνει μια αληθής διάγνωση, καθησυχάζοντας τον γονέα.  Έχει περιγραφεί η χρήση τοπικής θεραπείας με βάση τη διμεθικόνη σε κρέμα (σιλικόνη) πριν από την κολύμβηση στην πισίνα για να μειωθεί ο κίνδυνος επανεμφάνισης τραυματισμού.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

  1. Cutrone M, et al. Pool palms: a case report. Dermatol. Case Rep. 2019;4:2
  2. Wong LC, Rogers M. Pool palms. Pediatr. Dermatol. 2007;24:95-6
  3. Blauvelt A, Duarte AM, Schachner LA. Pool palms. J. Am. Acad. Dermatol. 1992;1927:111
  4. Lacour JP. Palmar juvenile dermatitis from the pool. Ann. Dermatol. Venereol. 1995;122:695-6
  5. Nova A, Klear S. Pool palms. Arch. Dis. Child 2016;101:41

ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΡΥΨΟΡΧΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Οι ανελκόμενοι/ανασπώμενοι όρχεις μπορούν να αποτελούν μία νοσολογική οντότητα (και όχι μία συγγενή μη διαγνωσμένη κρυψορχία), που είναι αρκετά συχνή στον παιδιατρικό πληθυσμό.Σκοπός της παρακάτω περιγραφικής μελέτης, από την οποία αντλήθηκε το ερώτημα της ημέρας, είναι να προσδιοριστεί ο επιπολασμός των όρχεων που θεωρούνται μη καθελκόμενοι, από τον εξεταστή, σε μια σταθερή οσχεϊκή θέση σε παιδιά σχολικής ηλικίας, ετερόπλευρα. Η κατάσταση αυτή ορίστηκε ως “επίκτητη” όταν υπήρχε τουλάχιστον μία προηγούμενη τεκμηρίωση οσχεϊκής θέσης του όρχι.Η μελέτη διεξήχθη σε 119 δημοτικά σχολεία μιας περιφέρειας της Ολλανδίας την περίοδο 2001-03 σε συνεργασία με την το Ίδρυμα Υγείας των Νέων (υπηρεσία του Ολλανδικού Περιφερειακού Συστήματος Υγείας, που προσφέρει προγράμματα υγείας για την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση).Αναζητήθηκε η θέση των όρχεων σε 3627 αγόρια ηλικίας 6, 9 και 13 ετών ως μέρος των σχολικών ιατρικών εξετάσεων ρουτίνας. Τα άτομα 6 και 13 ετών υποβλήθηκαν σε ιατρική εξέταση στο σχολείο, τα άτομα των 9 ετών σε μια συνέντευξη από νοσοκόμα του σχολείου.Εστάλη, έπειτα, στους γονείς των παιδιών ερωτηματολόγιο για να διερευνήσει τόσο την παρατηρηθείσα θέση των όρχεων όσο και τις προηγούμενες επεμβάσεις ορχεοπηξίας. Τα άτομα που προέκυψαν με μη ορατούς όρχεις στο όσχεο στάλθηκαν στο νοσοκομείο για έναν ακριβέστερο έλεγχο (που διενεργήθηκε από τον ίδιο τον παιδίατρο για ολόκληρο τον πληθυσμό που κατάγραψε), ο οποίος επεδίωξε την παρουσία των όρχεων τόσο σε ύπτια θέση όσο και με χιασμένες κνήμες στην ίδια θέση.Την ίδια στιγμή συλλέχθηκαν από τα ιατρικά αρχεία στοιχεία σχετικά με τη θέση των όρχεων σε διάφορες ηλικίες κατά τις προηγούμενες επισκέψεις. Το 95% των αγοριών που προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν υποβλήθηκαν σε επίσκεψη στο σχολείο. Από αυτά, 47 αγόρια στην ηλικία των 6, 53 στα 9 έτη και 8 στα 13 έτη παραπέμφθηκε στο νοσοκομείο για εμπεριστατωμένη εξέταση.Η διάγνωση της ‘επίκτητης κρυψορχίας’ επιβεβαιώθηκε σε 25/2042 άτομα στην ηλικία των 6 ετών (επιπολασμός 1,2%), σε 23/1038 στα 9 έτη (2,2%) και 4/353 άτομα στα 13 έτη (1,1%). Τα αποτελέσματα της επιδημιολογικής αυτής μελέτης αντιστοιχούν στη συχνότητα της όψιμης ορχεοπηξίας που περιγράφεται βιβλιογραφικά (της τάξης του 2-3%).Μεταξύ μαθητών που εξετάσθηκαν στο σχολείο, 33 διαγνώσθηκαν με αληθή κρυψορχία (1%), εκ των οποίων 32 εντοπίστηκαν και 30 αντιμετωπίσθηκαν σωστά στο πρώτο έτος της ζωής.Παρά κάποιους προφανείς περιορισμούς που αναγνωρίζονται από τους ίδιους τους συγγραφείς (έλλειψη βασικού πληθυσμού, προκειμένου να εκτιμηθεί σωστά η συχνότητα της επίκτητης κρυψορχίας, μεγάλη διαφορά στον αριθμό στις διάφορες ομάδες εγγεγραμμένων παιδιών, διαφορετικοί εξεταστές), η μελέτη αυτή έχει το πλεονέκτημα να διερευνά για πρώτη φορά το πρόβλημα που θεωρείται επίκτητο σε αγόρια άνω του έτους και να το διακρίνει από την αληθή του μορφή, πιθανώς σε διαφορετική αιτιοπαθογενετική βάση.Η μελέτη επιβεβαιώνει την υψηλή συχνότητα αυτού του φαινομένου (τα αποτελέσματα που προέκυψαν δείχνουν έναν επιπολασμό ακόμη υψηλότερο από αυτόν της αληθούς μορφής) (β), η οποία παρατηρείται στα τέλη της παιδικής ηλικίας και μπορεί να εξηγήσει το υψηλό αριθμό πράξεων ορχεοπηξίας που εκτελούνται αργά.Η ερώτηση σχετικά με την πιο σωστή θεραπευτική στάση παραμένει ανοικτή: σε μια προηγούμενη μελέτη, οι ίδιοι οι συγγραφείς έχουν υπογραμμίσει την αυτόματη κάθοδο του όρχι, που θεωρήθηκε ανελκόμενος, σε 43/63 παιδιά, που παρακολουθήθηκαν μέχρι την εφηβεία.Δεν είναι ακόμη γνωστό εάν η επίκτητη μορφή μπορεί να καθορίσει, όπως και στην αληθή κρυψορχία, τα προβλήματα γονιμότητας και αυξημένου κίνδυνου εμφάνισης καρκίνου του όρχι.Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το φαινόμενο αυτό μπορεί να γίνει αποδεκτό ως μια ξεχωριστή νοσολογική οντότητα (και όχι ως μια μη διαγνωσμένη αληθής κρυψορχία). Η ιατρική εξέταση παιδιών άνω των 5 ετών θα πρέπει να περιλαμβάνει επίσης την αναζήτηση και των δύο όρχεων στο όσχεο.

ΠΗΓΗ:
W. HackK. SijstermansJ. van Dijk:‘Prevalence of acquired undescended testis in 6-year, 9-year and 13-year-old Dutch schoolboys’, Arch Dis Child 2007;92:17-20

Η ήπια χρόνια περιοδοντική νόσος, ή απλά ουλίτιδα, που απασχολεί αποκλειστικά τον ιστό των ούλων και όχι το μεταβατικό επιθήλιο ή τον πολφικό ιστό, είναι πολύ κοινή στον παιδιατρικό πληθυσμό (70% περίπου των παιδιών και των εφήβων) και είναι αποτέλεσμα της κακής στοματικής υγιεινής (γ). Από την άλλη πλευρά, η πιο σοβαρή μορφή της, η προεφηβική και η νεανική περιοδοντίτιδα, η οποία επηρεάζει τους εν τω βάθει ιστούς, αφορά ένα μικρό αλλά όχι ασήμαντο ποσοστό παιδιών, και εφήβων (περίπου 1%) και είναι πολύ ειδική στην αντιμετώπισή της. Ο παιδίατρος πρέπει να γνωρίζει τόσο την πρώτη όσο και την δεύτερη μορφή, ώστε να την διαφοροποιεί και να την παραπέμπει έγκαιρα. 
Η υψηλή συχνότητα της ουλίτιδας στα παιδιά σχετίζεται με τη δραστηριότητα της πλάκας, η οποία επιτείνεται στον έφηβο από ορμονικές επιδράσεις. Η διάγνωση και η θεραπεία της ουλίτιδας είναι απλές, αλλά απαιτούν συνεργασία των παιδιών και των γονέων σε ό,τι αφορά την στοματική υγιεινή. Η αφαίρεση της βακτηριακής πλάκας αντιπροσωπεύει την κεντρική θεραπευτική παρέμβαση. Οι περιοδοντίτιδες της νεανικής ηλικίας είναι πραγματικές νοσολογικές οντότητες, με αιτιοπαθογενετικά χαρακτηριστικά και περίπλοκες κλινικές μορφές. έχουν ενίοτε πρόγνωση σοβαρή και απαιτούν συγκροτημένη θεραπεία. Διακρίνονται στην προεφηβική μορφή, πιο σοβαρή και πρόωρη, που αρχίζει ήδη περίπου στα 5 χρόνια ζωής και συνοδεύει την μόνιμη οδοντοφυΐα και στην νεανική μορφή, εντοπισμένη ή γενικευμένη. Οι δύο μορφές έχουν διακριτό νοσολογικό πλαίσιο. Ο ρόλος ενός περιοδοντικού μικροβίου, του Actinobacillus actinomycetemcomitans, θεωρείται αιτιολογικώς σημαντικός. Η θεραπεία των νεανικών μορφών περιλαμβάνει την εξάλειψή της, μέσω μιας έντονης και παρατεταμένη αντιβιοτικής θεραπείας και της ριζικής αποτρύγωσης.

ΠΗΓΗ: Α. Τσάμη: ‘Η περιοδοντική θεραπεία σε παιδιά και εφήβους’, ΟΔΟΝΤΟΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ 63 (1) 2009

Η αγαμμασφαιριναιμία του Bruton είναι μια σπάνια κληρονομική νόσος που χαρακτηρίζεται από μεταλλάξεις του γονιδίου ΒΤΚ (κινάση τυροσίνης), που βρίσκεται στο χρωμόσωμα Χ (δ), οι αλλοιώσεις του οποίου προκαλούν ελαττωματική διαφοροποίηση και ωρίμανση των Β λεμφοκυττάρων με αποτέλεσμα την σοβαρή υπογαμμασφαιριναιμία και σχεδόν ολική απουσία των Β λεμφοκυττάρων CD19. 
Πρόκειται για μια φυλοσύνδετη διαταραχή που επηρεάζει τους άνδρες με επιπολασμό 1:200.000 (περίπου 60% έχει νέα μετάλλαξη). Η ανεπάρκεια στην παραγωγή αντισωμάτων προκαλεί μεγαλύτερη ευαισθησία σε λοιμώξεις, γενικά εμφανείς μεταξύ 3 και 18 μηνών ζωής. Συχνή είναι η προβολή με επαναλαμβανόμενες αναπνευστικές λοιμώξεις (μέση ωτίτιδα και βρογχοπνευμονία) και αρθρίτιδα (προτιμητέα στα γόνατα και στους αστραγάλους). Σπανιότερα προβάλλουν με οξεία γαστρεντερίτιδα, σηψαιμία, μηνιγγίτιδα, πυοδερμία και οστεομυελίτιδα.
Οι χρόνιες επιπλοκές είναι: η πνευμονοπάθεια και η παραρρινοκολπίτιδες, οι επανειλημμένες εγκεφαλίτιδες από εντεροϊούς και η εμφάνιση νεοπλασμάτων. Οι ασθενείς χρειάζονται θεραπεία αντικατάστασης με κυκλικές εγχύσεις IV ανοσοσφαιρίνης για τη μείωση του κινδύνου λοιμώξεων.
Γενικά, η θεραπευτική δόση είναι 400 mg/kg κάθε 21 ημέρες για να διατηρηθούν επίπεδα IgG ορού>500 mg/dl (είναι δυνατόν να αυξηθεί η δόση στα 500 mg/kg ή να μειωθεί το διάστημα μεταξύ των δόσεων των 15 ημερών). Σε περίπτωση εντοπισμένων λοιμώξεων, θα πρέπει να ξεκινήσει προφανώς επαρκής στοχευμένη θεραπεία με αντιβιοτικά.
Συμπερασματικά, ένα ιστορικό επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων που απαιτούν επαναλαμβανόμενη αντιβιοτική θεραπεία, ειδικά σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, αξίζει περαιτέρω διερεύνηση από την πλευρά του ανοσοποιητικού συστήματος.

ΠΗΓΗ: 1. Winkelstein JA, Marino MC, Lederman HM, et al. X-linked agammaglobulinemia: report on a United States registry of 201 patients. Medicine (Baltimore) 2006;85(4):193-2022. Plebani A, Soresina A, Rondelli R, et al.; Italian Pediatric Group for XLA-AIEOP.  2. Clinical, immunological, and molecular analysis in a large cohort of patients with X-linked agammaglobulinemia: an Italian multicenter study. Clin Immunol 2002;104(3):221-30.

Η ανεύρεση καρδιακών ενδοκοιλιακών ραβδομυωμάτων κατά την εμβρυική περίοδο σχετίζεται θετικά με την οζώδη σκλήρυνση σε ποσοστό περίπου στο 50% των περιπτώσεων. Η οζώδης σκλήρυνση (ν. Bourneville) είναι μία αυτοσωμική επικρατής νόσος (επίπτωση 1/6000-1/10000 ζώντα νεογνά), που μπορεί να εκδηλωθεί με επιληπτικές κρίσεις, νοητική καθυστέρηση, δερματικές βλάβες (υπομελανωτικές κηλίδες «δίκην φύλλων δένδρου» στον κορμό ή αγγειοϊνώματα προσώπου), διαμαρτίες στην καρδιά, στους νεφρούς, στον εγκέφαλο και σε πολλά άλλα όργανα. Η μετάλλαξη στα γονίδια TSC1 (amartine) και TSC2 (tuberine) προκαλεί την διακοπή της λειτουργίας τους με συνέπεια την αύξηση της δράσης του γονιδίου Mtor (rapamicine), που ευνοεί τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό και την εξάπλωση των ραβδομυωμάτων στα όργανα στόχους. Οι βλάβες αυτές είναι δυνατόν να υποστραφούν αυτόματα, όταν ωστόσο είναι ευμεγέθεις, χρησιμοποιείται πρόσφατα η αγωγή με everolimus, που επιταχύνει την υποστροφή κυρίως των ενδοκαρδιακών όγκων.

ΠΗΓΗ: 1. Zhou Q., Fan P., Peng Q., Zhang M.: Prenatal echocardiographic differential diagnosis of fetal cardiac tumors’. Ultrasound Obstet Gynecol. 2004  2.  Isaacs: ‘Perinatal (fetal and neonatal) tuberous sclerosis: a review’Am J Perinatol. 20093.  Aw F., Goyer I., Dahdah N.: ‘Accelerated Cardiac Rhabdomyoma Regression with Everolimus in Infants with Tuberous Sclerosis Complex.’Pediatr Cardiol. 2017 

Η φωτογραφία απεικονίζει τμήμα του οισοφάγου με εκτεταμένες εστίες φλεγμονής του βλεννογόνου μακροσκοπικά. Η ιστολογική εξέταση που ακολουθεί την βιοψία αναφέρει χρόνια οισοφαγίτιδα, με διήθηση του υποβλεννογόνιου στρώματος με άνω των 20 ηωσινόφιλων κυττάρων ανά οπτικό πεδίο και θετικά IgE στο αγελαδινό γάλα και την καζεΐνη (Bos d 8) στο περιφερικό αίμα του παιδιού. Ξεκίνησε αγωγή με τοπική εισπνεόμενη φλουτικαζόνη, λανσοπραζόλη και δίαιτα αποφυγής γαλακτοκομικών προϊόντων.Η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα είναι μία χρόνια νόσος, αυξανόμενη σε συχνότητα τα τελευταία 15-20 χρόνια, μαζί με τις ΙΦΝΕ, χαρακτηρίζεται από διήθηση τμημάτων του βλεννογόνου του οισοφάγου από τουλάχιστον 15 κύτταρα ανά οπτικό πεδίο. Απασχολεί συχνότερα το άρρεν φύλο και εκδηλώνεται με δυσφαγία στα στερεά τρόφιμα και επανειλημμένα επεισόδια ενσφήνωσης βλωμού τροφής σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας και εφήβους. Πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν ιστορικό ατοπίας.

ΠΗΓΗ: Rubrica ACP: ‘A colpo d’occhio’, Dott. Enrico Ricci, Forlì, Italia

Αμφιβολες περιπτώσεις νεογνικού screening για την κυστική ίνωση (Κ.Ι.)  Δύο δημοσιεύσεις ασχολούνται με το κρίσιμο πρόβλημα του τρόπου αντιμετώπισης των περιστατικών με αμφίβολη διάγνωση Κ.Ι., που παρουσιάζουν τα συστήματα νεογνικού ελέγχου (screening) με αυξανόμενη συχνότητα σε χώρες ή κέντρα που τα διαθέτουν. Αυτές είναι οι περιπτώσεις με θετική εξέταση θρυψινογόνου στην κάρτα Guthrie, γενετικές εξετάσεις με μία ή δύο μη κλασικές μεταλλάξεις CFTR και τεστ ιδρώτα οριακό ή φυσιολογικό. Το νεογνικό screening (N.S.) της κυστικής ίνωσης είναι ένα πρόγραμμα πολιτικής της υγείας, το οποίο εγγυάται την έγκαιρη αναγνώριση των νεογέννητων, πριν εμφανίσουν τα πρώτα συμπτώματα, για την έγκαιρη αντιμετώπισή τους από τα κέντρα φροντίδας. Το N.S. περιλαμβάνει σήμερα ως το πρώτο βήμα τη μέτρηση του θρυψινογόνου (υπό αυστηρές τεχνικές-εργαστηριακές συνθήκες), ακολουθούμενη από γενετική ανάλυση του γονιδίου CFTR στα νεογνά με υψηλή τιμή του (λιγότερο από 0,5-1% του νεογνικού πληθυσμού) και στη συνέχεια με τη δοκιμασία του ιδρώτα για επιβεβαίωση της διάγνωσης. Εάν αυτό, αφενός, οδήγησε στη μείωση της ηλικίας της διάγνωσης των παιδιών που είναι φορείς (2η-3η εβδομάδα ζωής), με πολύ πρώιμη αντιμετώπιση και έναρξη της θεραπείας, από την άλλη, οδήγησε στην αναγνώριση νεογνών με υπερθρυψιναιμία, αλλοιώσεις του γονιδίου CFTR (μία ή δύο μεταλλάξεις) με άγνωστη ή ελάχιστη κλινική σημασία και με δοκιμασία ιδρώτα που δεν είναι καθοριστική για τη διάγνωση (αμφίβολες περιπτώσεις).   Προσπαθώντας να εντοπιστεί ένα συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό μεταλλάξεων που είναι υπεύθυνες για την ΚΙ, βρεθήκαμε από την έρευνα της μοναδικής μετάλλαξης F508del σε έρευνες που φέρνουν στην επιφάνεια έναν συνεχώς αυξανόμενο αριθμό μεταλλάξεων, που υπερβαίνουν τις 150 σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη. Έχει επίσης φανεί ότι εάν η γενετική ανάλυση εμπεριέχεται στο πρόγραμμα του N.S., η αναγνώριση των άτυπων ή ήπιων μορφών της νόσου είναι μεγαλύτερη όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των αλλαγών του γονιδίου CFTR που αναζητούνται. Οι άτυπες μορφές περιλαμβάνουν εκείνες τις διαγνώσεις στις οποίες ο έλεγχος του ιδρώτα δεν είναι εντελώς φυσιολογικός (αρνητικός) και οι διαγνώσεις αυτές αυξήθηκαν, επίσης, επειδή μειώθηκε το φυσιολογικό όριο της δοκιμασίας αυτής, έτσι ώστε μόνο οι τιμές κάτω των 30 mEq/L να θεωρούνται φυσιολογικές για θηλάζοντα βρέφη ηλικίας κάτω των 6 μηνών. Αλλά, επειδή έως τώρα δεν αναγνωρίζονται όλες οι μεταλλάξεις που αναζητούνται ως αιτίες ασθένειας, τα νέα προγράμματα εντοπίζουν άτομα στα οποία δεν είναι δυνατόν να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση της Κ.Ι. ή να τα αποκλείσουν: πρόκειται για νεογνά με υψηλή τιμή θρυψινογόνου, με αλλοιώσεις του γονιδίου CFTR (τουλάχιστον μία μετάλλαξη) που δεν προκαλούν την τυπική κλινική εικόνα της νόσου, με δοκιμασίες ιδρώτα μεταξύ 30 και 60 mEq/L ή θηλάζοντα βρέφη με φυσιολογικές εξετάσεις ιδρώτα αλλά με δύο αλλοιώσεις του γονιδίου CFTR, συχνά με άγνωστη κλινική σημασία.     Υπήρξε μια μεγάλη συζήτηση σχετικά με την κατάταξη αυτών των περιπτώσεων, την αναγνώρισή τους, ακόμη και αν παρακολουθούνται σε διαφορετικά κέντρα και χώρες (από την Ευρώπη, στην Αυστραλία, στις Ηνωμένες Πολιτείες), προκειμένου να κατανοηθεί ποια θα είναι η κλινική τους ιστορία. να είναι εφικτό να καταρτιστούν κατευθυντήριες οδηγίες για την καλύτερη αντιμετώπισή τους. Στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, η ίδια κατάσταση έχει περιγραφεί με δύο διαφορετικούς όρους: ένα παιδί με θετικό NS, γενετική ανάλυση με μία ή δύο μη κλασσικές μεταλλάξεις και μη διαγνωστικό έλεγχο ιδρώτα, στις ΗΠΑ ορίζεται ως μεταβολικό σύνδρομο σχετιζόμενο με την Κ.Ι. και στην Ευρώπη ως “Κ.Ι. με θετικό νεογνικό προσυμπτωματικό έλεγχο και αδιευκρίνιστη διάγνωση”.   Ο ευρωπαϊκός ορισμός έχει προταθεί και στη συνέχεια επιλεγεί μεταξύ πολλών άλλων μέσω διαδικτυακής διαβούλευσης μεταξύ εμπειρογνωμόνων και φαίνεται ότι μπορεί να καθορίσει καλύτερα τα χαρακτηριστικά αυτών των βρεφών: που έχουν δηλαδή θετικό έλεγχο με την αναγνώριση μεταβολών του γονιδίου CFTR, που δεν σχετίζεται με την κλασσική εικόνα της Κ.Ι. αλλά δεν έχουν τα διαγνωστικά κριτήρια γι’ αυτή, δηλαδή της αληθώς παθολογικής δοκιμής του ιδρώτα ή δύο μεταλλάξεων που είναι γνωστό ότι συνδέονται σίγουρα με την Κ.Ι..      Πρόσφατες μελέτες έχουν αξιολογήσει την τάση στα πρώτα χρόνια της ζωής αυτών των παιδιών και έχουν δείξει ότι στα διάφορα κέντρα το ποσοστό των παιδιών στα οποία φθάνουμε σε μια διάγνωση ΚΙ εντός των πρώτων χρόνων της ζωής, με εμφάνιση των τυπικών συμπτωμάτων (έστω και ήπιων) ή με την τροποποίηση της δοκιμασίας ιδρώτα προς τα παθολογικά όρια, είναι κατά βάση μέτριο: από 8% έως 11%. Τα κέντρα ελέγχου και καταγραφής της νόσου (β) μπορούν να επιλέξουν διαφορετικές πολιτικές, όπως την ανάθεση αυτών των παιδιών στον οικογενειακό παιδίατρο και την επανεξέτασή τους μόνο κατά την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων, εισάγοντάς τα σε στενή τακτική παρακολούθηση. Πιθανώς ο σωστός δρόμος είναι στη μέση, να ανατεθούν δηλαδή τα παιδία στον παιδίατρο με κάποιες προληπτικές συμβουλές: ετήσιοι έλεγχοι στο κέντρο Κ.Ι., διεξαγωγή διαγνωστικών εξετάσεων (εξετάσεις καλλιέργειας πτυέλων, ακτινογραφίες, εξετάσεις αίματος) μόνο εάν εμφανιστούν συμπτώματα, επανάληψη της δοκιμασίας ιδρώτα σε διαφορετικές ηλικίες (σίγουρα μετά το πρώτο έτος της ζωής), όχι περιορισμό στην πρόσληψη αλατιού το καλοκαίρι, εκπαίδευση της υγιεινής των χεριών, αποφυγή του παθητικού καπνίσματος, ολοκλήρωση του προγράμματος εμβολιασμού και έναρξη της σωματικής δραστηριότητας από νωρίς, όπως τονίζουν χαρακτηριστικά οι ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές. Και όλα αυτά, προκειμένου να αποφευχθούν, αφενός, υπερβολές λόγω της υπερδιάγνωσης σε όσους δεν θα είναι άρρωστοι και, αφετέρου, μια διαγνωστική καθυστέρηση σε όσους θα αναπτύξουν την ασθένεια, καθησυχάζοντας έτσι τους γονείς ότι ο κίνδυνος ανάπτυξης μιας πραγματικής Κ.Ι. αργότερα στα χρόνια είναι πολύ χαμηλή. Η διαγνωστική επιβεβαίωση της νόσου ή ο αποκλεισμός της, επίσης, είναι επιθυμητό να πραγματοποιηθεί πριν από την έναρξη του δημοτικού σχολείου.

ΠΗΓΗ: 1. Groves T, Robinson P, Fitzgerald DA. Question7: For an infant with an equivocal sweat chloride following newborn screening, how likely is a diagnosis of cystic fibrosis? Paediatr Respir Rev 2015; http://dx.doi.org/10.1016/j.prrv.2015.11.007 2. Ooi CY, Castellani C, Keenan K et al Inconclusive diagnosis of cystic fibrosis after newborn screening. Pediatrics 2015; 135: e1377-85

Οι επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης της νόσου Kawasaki (ν.K.) στα αγόρια (αναλογία αρσενικά/θηλυκά: 1,5-1,7/1) στα βρέφη και στα παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών (76% των ασθενών). Ακόμη και τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να επηρεαστούν, ωστόσο, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών, δεδομένου ότι η διάγνωση μπορεί να είναι αργότερα. 
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι ετήσιες συχνότητες που καταγράφονται κυμαίνονται μεταξύ 3,4 και 100/100,000 παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών, ανάλογα με τις διάφορες εθνικές ομάδες, με υψηλότερη επικράτηση στην ασιατική. Συγκεκριμένη εποχικότητα παρατηρήθηκε για την ν.K., με μέγιστη συχνότητα εμφάνισης στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης. Μία σχετικά πρόσφατη ιαπωνική έρευνα επισήμανε αύξηση της συχνότητας εμφάνισης της νόσου, λόγω αιτίων που δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί, κυρίως με συνοδές χειμερινές αιχμές, αλλά με μείωση των στεφανιαίων επιπλοκών λόγω της έγκαιρης διάγνωσης και της θεραπείας, με εξαίρεση τους μικρότερους και τους μεγαλύτερους ασθενείς. 
Η ν.K. σχετίζεται με τον κίνδυνο εμφάνισης εκτασιών ή ανευρύσματος των στεφανιαίων αρτηριών που μπορεί να οδηγήσουν σε ισχαιμική καρδιακή νόσο, έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αιφνίδιο θάνατο. Τέτοια επακόλουθα μπορεί να εμφανιστούν τόσο σε ασθενείς που δεν έχουν υποβληθεί σε θεραπεία (15-25%), όσο και σε επαρκώς θεραπευμένους ασθενείς (5% αναπτύσσουν στεφανιαία διαστολή και 1% γιγαντιαία ανευρύσματα), αλλά η πρώιμη θεραπεία μειώνει τη στεφανιαία βλάβη στους περισσότερους ασθενείς. Στις πιο προχωρημένες φάσεις της νόσου η θρομβοκυττάρωση είναι χαρακτηριστική, εμφανίζεται συνήθως στη δεύτερη εβδομάδα και φτάνει στο ανώτατο σημείο στην τρίτη, με σταδιακή επιστροφή στο φυσιολογικό σε 4-8 εβδομάδες. Η σπάνια θρομβοπενία μπορεί να είναι ένδειξη διάχυτης ενδοαγγειακής πήξης και αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη στεφανιαίων ανευρυσμάτων. Η κλινική πορεία των παιδιών με ν.K. είναι πολύ ευρεία. 
Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη στεφανιαίων ανευρυσμάτων είναι: 

1.      επίμονος πυρετός παρά τη θεραπεία με IVIG 
2.      φύλο άρρεν
3.      ηλικία <1 έτος
4.      Αυξημένη CRP
5.      υψηλά ουδετερόφιλα 
6.      αναιμία 
7.      θρομβοπενία
8.      υπονατριαιμία (<135 mEq/l) 

ΠΗΓΗ: 1. Nakamura Y, Yashiro M, Uehara R, Sadakane A, Chihara I, Aoyama Y, Kotani K, Yanagawa H. ‘Epidemiologic features of Kawasaki disease in Japan: results of the 2007-2008 nationwide survey’. J Epidemiol 2010; 20: 302-7. 2. Yoshida MOana SMasuda HIshiguro AKato HIto SKobayashi TAbe J‘Recurrence of Fever After Initial Intravenous Immunoglobulin Treatment in Children With Kawasaki Disease’. Clin Pediatr. 2018 Feb;57(2):189-192.

Το 2007, ο παγκόσμιος παιδιατρικός πληθυσμός, ηλικίας μεταξύ 0 και 14 ετών, ήταν περίπου 1,8 δισεκατομμύρια: από αυτά τα παιδιά, το 0,02% είχε διαβήτη. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 500.000 παιδιά με διαβήτη όλων των τύπων, με 80.000 νέες περιπτώσεις να διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο. Εντούτοις, σε πολλές χώρες τα επιδημιολογικά δεδομένα εξακολουθούν να είναι λιγοστά και ανακριβή λόγω της έλλειψης αποτελεσματικού δικτύου επιτήρησης. Επιπλέον, μέχρι σήμερα, σχεδόν εκατό χρόνια μετά την ανακάλυψη της ινσουλίνης, πολλά παιδιά πεθαίνουν ακόμη και πριν τεθεί η διάγνωση του διαβήτη ή λόγω της έλλειψης πρόσβασης στη θεραπεία ινσουλίνης.
Ο διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) γίνεται όλο και πιο συχνός (γ) από την παιδιατρική ηλικία έως και την ενηλικίωση, σε στενή συσχέτιση με την προοδευτική αύξηση της παχυσαρκίας, που παρατηρείται στον πληθυσμό της νεολαίας τα τελευταία 30 χρόνια. Συνδέεται γενικά με όλες τις μεταβολικές διαταραχές που είναι χαρακτηριστικές στο παχύσαρκο άτομο, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η δυσλιπιδαιμία, η υπέρταση, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και η ηπατική στεάτωση.  Σπάνιος πριν την εφηβεία, εμφανίζεται πιο συχνά στη δεύτερη δεκαετία της ζωής, σε μια μέση ηλικία μεταξύ 13 και 14 ετών, που συμπίπτει με τη φυσιολογική κορυφή της ηβικής αντοχής στην ινσουλίνη. Η επίπτωση του ΣΔ2 στην Ευρώπη είναι 1-7 περιπτώσεις ανά 100.000 παιδιατρικά άτομα/έτος.
Τα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης του ΣΔ2 στην ηλικία της εφηβείας είναι έφηβοι με BMI άνω της 85ης Ε.Θ. και που έχουν τουλάχιστον δύο από τους ακόλουθους παράγοντες κινδύνου: συγγενείς 1ου βαθμού με ΣΔ2, που ανήκουν σε εθνότητα αυξημένου κινδύνου (πχ Ασιάτες, Αφροαμερικανοί, κλπ), παρουσιάζουν συμπτώματα αντοχής στην ινσουλίνη (μελανίζουσα ακάνθωση, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, μη αλκοολική ηπατοστεάτωση, αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία), ιστορικό μητρικού διαβήτη (κύησης), χαμηλό βάρος γέννησης και το κάπνισμα της μητέρας τους στην εγκυμοσύνη.

Πηγή:
1. American  Diabetes  Association.  Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2011;34:S62-69.
2. Thanabalasingham G, Owen KR. Diagnosis and management of maturity onset diabetes of the young (MODY). BMJ 2011;343: d6044

Ένα προηγουμένως υγιές 5χρονο κορίτσι παρουσιάστηκε με ιστορικό  εξανθήματος, οίδηματος προσώπου και γενικευμένης κόπωσης από διμήνου. Το εξάνθημα ξεκίνησε στα μάγουλά της και απλώθηκε στα μάτια. Έχουν συνταγογραφηθεί τοπικά στεροειδή και αντισταμινικά με την υποψία αλλεργικής αντίδρασης. Το εξάνθημα συνέχισε να εξελίσσεται και ανέπτυξε επίσης νέες αλλοιώσεις στα χέρια και τους αγκώνες. Το παιδί άρχισε να αναφέρει αυξανόμενη κόπωση και αρνείται να σηκωθεί από το κρεβάτι, αναφέροντας πόνο στους καρπούς και στα χέρια. Παρουσίαζε δυσκολία να ανεβεί τις σκάλες και να χτενίσει τα μαλλιά της. 
Η φυσική εξέταση αποκάλυψε ένα νωχελικό, κουρασμένο παιδί με ερυθηματώδεις, κυκλικές βλάβες στο πρόσωπό του, κυρίως στα μάτια και στα μάγουλα. Ιώδεις πλάκες παρατηρούνται στα γόνατα, τους αγκώνες και στις κύριες αρθρώσεις. Είχε συμμετρική, εγγύς αδυναμία στον ώμο, στη ζώνη του ισχίου και στον κορμό. Εμφανίζει οίδημα αμφότερα στους καρπούς, στις μετακαρποφαλαγγικές αρθρώσεις και στους αγκώνες με περιορισμένο εύρος κίνησης. Το παιδί δεν μπορούσε να περπατήσει εξαιτίας του πόνου. Το υπόλοιπο της εξέτασής της ήταν εντός των φυσιολογικών ορίων. 
Οι εργαστηριακές εξετάσεις ανέδειξαν: ταχύτητα καθίζησης ερυθροκυττάρων 40 mm/h και πρωτεΐνη C-reactive 9,3 mg/dL. Η τρανσαμινάσες, αλανίνη 297 U/ L (εύρος 15-50 U/L) και η ασπαρτική 219 U/L (εύρος 10-25 U/L). Η γαλακτική αφυδρογονάση 1875 UL (εύρος 470-900), η φωσφοκινάση κρεατίνης ήταν 2331 U/L (4-88 U/L) και η αλδολάση 28.5 U/L (2.7-8.8 U / L). Ο ρευματοειδής παράγοντας και τα αντιπυρηνικά αντισώματα ήταν αρνητικά. Η απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού των μυών αποκάλυψε εκτεταμένο συμμετρικό μη φυσιολογικό μυϊκό σήμα που αφορούσε τους μηρούς, τους πυελικούς μύες και τους παρασπονδυλικούς μυς. Είχε διαστολή τριχοειδών αγγείων και αιμορραγία των αιμοφόρων αγγείων σε τριχοειδοσκόπηση του νυχιού. 
Η διάγνωση της νεανικής δερματομυοσίτιδας (JDM) έγινε με βάση τα τροποποιημένα κριτήρια των Bohan και Peters. Η JDM είναι μια συστηματική, αυτοάνοση φλεγμονώδης μυϊκή διαταραχή και αγγειοπάθεια που επηρεάζει παιδιά ηλικίας κάτω των 18 ετών. Η μέση ηλικία εμφάνισης του JDM είναι 6,8 έτη στα κορίτσια και 7,3 έτη στα αγόρια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ετήσια συχνότητα εμφάνισης JDM κυμαίνεται από 2,5 έως 4,1 περιπτώσεις ανά εκατομμύριο πληθυσμού. 
Η ακριβής αιτιολογία του JDM παραμένει ασαφής, αλλά ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ περιβαλλοντικών παραγόντων και ανοσολογικής δυσλειτουργίας σε γενετικά ευαίσθητα άτομα. Οι περιβαλλοντικές αιτίες περιλαμβάνουν βακτηριακές και ιογενείς λοιμώξεις (β-αιμολυτικούς στρεπτόκοκκους ομάδας Α, εντεροϊούς, ιό Coxsackie) και έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία. 
Χαρακτηριστικά ευρήματα περιλαμβάνουν τις βλατίδες του Gottron (εικόνα), το εξάνθημα ηλιοτροπίου και την συμμετρική κεντρική μυϊκή αδυναμία. Οι επιπλοκές του JDM περιλαμβάνουν τo σκληρόδερμα, την αδυναμία των φαρυγγικών μυών και τη συμμετοχή των πνευμόνων και του γαστρεντερικού σωλήνα, που μπορεί να οδηγήσει σε διάτρηση του εντέρου. Η διάγνωση του JDM βασίζεται σε κλινικά και εργαστηριακά κριτήρια. 

Οι εξετάσεις αίματος για τη μέτρηση συγκεκριμένων δεικτών μυϊκής φλεγμονής περιλαμβάνουν: κινάση κρεατινίνης, αφυδρογονάση γαλακτικού οξέος, αλδολάση, τρανσαμινάση αλανίνης και ασπαρτικού οξέος. Μπορούν επίσης να διεξαχθούν δοκιμές για αντισώματα ειδικά για μυοσίτιδα και αντισώματα που σχετίζονται με μυοσίτιδα. Επειδή η μυϊκή φλεγμονή είναι περιστασιακή, η ηλεκτρομυογραφία και η βιοψία των μυών δεν είναι πάντα διαγνωστικές. Η απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού μπορεί να ανιχνεύσει λεπτές μυϊκές φλεγμονές και οίδημα νωρίς στην ασθένεια. 

Ο βασικός πυρήνας της θεραπείας είναι οι υψηλές δόσεις κορτικοστεροειδών από το στόμα ή η ενδοφλέβια μεθυλπρεδνιζολόνη ταυτόχρονα με αντιρευματικά φάρμακα που τροποποιούν τη νόσο όπως η μεθοτρεξάτη και η υδροξυχλωροκίνη. Η ενδοφλέβια ανοσοσφαιρίνη και οι βιολογικές θεραπείες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ανθεκτικές ασθένειες. Τα παιδιά με σημαντική νοσηρότητα, όπως το έλκος του δέρματος ή του γαστρεντερικού ή η αναπνευστική νόσος μπορεί να απαιτούν πιο εντατικές θεραπείες, όπως κυκλοφωσφαμίδη ή μυκοφαινολάτη μοφετίλ.

Πηγή:
S. Sukumaran, T. Palmer, V. Vijayan: ‘Heliotrope Rash and Gottron Papules in a Child with Juvenile Dermatomyositis’, J Pediatr 2016;171:318.

Οι διαταραχές που αφορούν τον έλεγχο της λειτουργίας του κυστικού και πρωκτικού σφιγκτήρα περιγράφονται κοινώς με τους ορισμούς της ενούρησης και της εγκόπρισης. Είναι εθιμική η αναφορά των δύο αυτών λέξεων στην φράση ‘το παιδί τα κάνει πάνω του’, που δηλώνει την παθητική αποβολή ούρων ή κοπράνων και που πολλές φορές συναντάται και στην επιστημονική βιβλιογραφία. Πρόκειται, όμως, για μία ιδέα αποπροσανατολιστική, διότι αφορά διαταραχές που σε μία λεπτομερή κλινική εξέταση οδηγούν σχεδόν πάντοτε σε μία ενεργή δραστηριότητα του παιδιού, μολονότι όχι πάντα συνειδητή και στην οποία η επίσχεση διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο, ιδιαίτερα σε ορισμένες εγκοπριτικές συμπεριφορές.  Όσον αφορά στις διαταραχές του πρωκτικού σφιγκτήρα, αυτές αφορούν την χρόνια επίσχεση κοπράνων, το ψυχογενές μεγάκολο και την εγκόπριση αυτή καθεαυτή. Ο όρος εγκόπριση συγκεντρώνει όλες τις διαταραχές ελέγχου του σφιγκτήρα του πρωκτού, πέρα από την ηλικία απόκτησης αυτού και χωρίς να υπάρχουν βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα ή άλλη οργανική αιτία, με συνέπεια την ακράτεια των κοπράνων. Σε επίπεδο περιγραφής του συμπτώματος από τους γονείς ή το ίδιο το παιδί, υπάρχουν μορφές στις οποίες υπερέχει το στοιχείο της παθητικής εγκόπρισης μετά το ερέθισμα, άλλες στις οποίες η εγκόπριση είναι ενεργής και προγραμματισμένη και άλλες στις οποίες υπερισχύει η χρόνια επίσχεση κοπράνων με μικρά ή μεγάλα διαστήματα με ή χωρίς ‘ατυχήματα’.  Ευρύ, επίσης, είναι και το ψυχολογικό φάσμα μέσα στο οποίο η εγκοπριτική δραστηριότητα εδράζεται, όντας το σύμπτωμα έκφραση παροδικής δυσκολίας στην σχέση με το περιβάλλον (οικογένεια, σχολείο) ή παρουσιάζεται σαν μία οργανωμένη νευρωτική συμπεριφορά της προσωπικότητας.  Όπως και με την ενούρηση η εγκόπριση χαρακτηρίζεται ως πρωτοπαθής (όταν δεν έχει αποκτηθεί πλήρης έλεγχος του σφιγκτήρα) ή δευτεροπαθής όταν το σύμπτωμα εμφανίζεται έπειτα από μία περίοδο φυσιολογικού ελέγχου του σφιγκτήρα. Στην βάση της συνέχειας του συμπτώματος η εγκόπριση διαχωρίζεται σε συνεχή και διαλείπουσα. Ο διαχωρισμός αυτός είναι χρήσιμος και σε προγνωστικό επίπεδο, αφού η δευτεροπαθής διαλείπουσα εγκόπριση, για παράδειγμα, έχει πιο ευνοϊκή πρόγνωση και σε ψυχολογικό επίπεδο, ενώ στην περίπτωση της πρωτοπαθούς και συνεχούς εγκόπρισης, για παράδειγμα, ο διαγνωστικός έλεγχος θα πρέπει να επικεντρωθεί στις αιτίες που προκάλεσαν την αποτυχία στην εκπαίδευση του πρωκτικού σφιγκτήρα (οργανικά αίτια).   Ορισμένες σποραδικές μορφές εγκόπρισης συμπίπτουν με την αλλαγή του περιβάλλοντος του παιδιού (έναρξη του παιδικού σταθμού ή του σχολείου) και είναι φαινόμενα απολύτως φυσιολογικά (Kohler, Ainard 1964). 

Στην παθητική εγκόπριση ορισμένα παιδιά αδυνατούν να αντισταθούν στο ερέθισμα για κένωση, που αποκτά ένα χαρακτήρα ακράτειας και ταιριάζει σε παθολογίες που αφορούν το ΚΝΣ  ή τοπικά οργανικά αίτια του ορθού, μολονότι έχει ήδη αποκτηθεί ο έλεγχος του σφιγκτήρα και η συσκευή του πρωκτού είναι ανατομικά και λειτουργικά άθικτη. Από το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό προκύπτει συχνά μία αποστέρηση του παιδιού από την φροντίδα της μητέρας του, δυσκολίες στην σίτιση, μακροί αποχωρισμοί από την φιγούρα της μητέρας. Το σύμπτωμα, λοιπόν, αφορά την γενική ψυχοσυναισθηματική καθυστέρηση από την απουσία του γονέα, την εγκατάλειψη ή από την νευρωτική συμπεριφορά της μητέρας. 

Στην ενεργή εγκόπριση η δραστηριότητα κυριαρχεί ως σύμπτωμα. Αλλιώς, τα παιδιά αυτά αρνούνται πεισματικά να ενεργηθούν στις εκκλήσεις του γονέα και έπειτα οδηγούνται στην ηθελημένη αποβολή των κοπράνων στα εσώρουχα μετά από μικρά ή μεγάλα διαστήματα επίσχεσης. Αυτή η δραστηριότητα περιέχει στοιχεία αυτοερωτισμού και μία επιθετικότητα προμελετημένη προς το περιβάλλον και που συνοδεύεται σχεδόν πάντα από διαταραχές της συμπεριφοράς. Η ρουτίνα αυτών των παιδιών είναι ένα συνεχές σχέδιο αντίδρασης και τιμωρίας προς τους γονείς τους, που με την σειρά τους αδυνατούν να επεξεργαστούν τις συναισθηματικές εντάσεις και υποκύπτουν ασυναίσθητα στα ‘μαστιγώματα’ του παιδιού τους. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η εγκόπριση βασίζεται σε μία συμπεριφορά χρόνιας επίσχεσης κοπράνων. Περίοδοι λιγότερο ή περισσότερο μακρές δυσκοιλιότητας είναι συνηθισμένες σε αυτά τα παιδιά και προκαλούν αίσθημα φοβίας για κένωση. Η φοβία αυτή μετατρέπεται αργότερα σε αίσθημα ευχαρίστησης από τα ίδια, που φαντασιώνονται ότι ‘παίζουν’ με το ίδιο τους το έντερο (Soulé, Lauzanne, 1985). Στην περίπτωση του λειτουργικού μεγάκολου, η συνεχής διαστολή του βλεννογόνου προκαλεί τελικά διάταση του τελικού κώνου του σιγμοειδούς, που διαπιστώνεται και ακτινολογικά από τον πρωκτό έως και το κατιόν κόλο (εικόνα 1), λόγω της χάλασης του εξωτερικού σφιγκτήρα με παθητική διαφυγή υλικού. Αντίθετα, στο αγαγγλιονικό μεγάκολο, η δακτυλική εξέταση αποβαίνει αρνητική, οι κενώσεις είναι εκρηκτικές, λείπουν τα επεισόδια εγκόπρισης, το άπω τμήμα της παθούσας ζώνης είναι υπερτροφικό και διατεταμένο. Είναι συχνά τα επεισόδια ειλεού και από τις πρώτες μέρες της ζωής (εικόνα 2).

εικόνα 1
εικόνα 2

Σε ένα τέτοιο διαφοροδιαγνωστικό πλαίσιο πρέπει να εντάξουμε και την περίπτωση της μικρής Ηρούς, η οποία αποτυπώνει με πολύ επιδέξιο και αποτελεσματικό τρόπο το καθημερινό της πρόβλημα στην εικόνα του αγαπημένου της παιχνιδιού. Παρατηρώντας για λίγο την ζωγραφιά της αυτή θυμίζει την εικόνα του παχέος εντέρου, που στην άκρη του εκρήγνυται ένα ‘πυροτέχνημα’. Τα μαύρα κουτάκια ενδιάμεσα στην ζωγραφιά είναι σημεία όπου τα αντικείμενα σφηνώνουν.   

Η Ηρώ υποφέρει από την βρεφική ηλικία από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (τύπου δυσκοιλιότητας) και ποτέ δεν εκπαιδεύτηκε στην συγκράτηση των κοπράνων της. Το πρόβλημα της δημιουργεί επώδυνους μετεωρισμούς και άρνηση λήψη τροφής. Τα υπακτικά και μαλακτικά των κοπράνων στην αρχή δρούσαν, έπειτα το σώμα της συνήθισε την αγωγή. Η προσθήκη φυτικών ινών στην διατροφή δεν βοήθησε την κατάστασή της. Οι γονείς της αναζήτησαν και βοήθεια σε παιδοψυχολόγο, ο οποίος ξεκίνησε παιγνιοθεραπεία, ώστε να ενσωματώσει η μικρή Ηρώ τις δύσκολες εμπειρίες που βίωσε έως τώρα.       

Η Ηρώ αναπαριστά με τρόπο παραστατικό το τι συμβαίνει στο σώμα της. Με αυτόν τον τρόπο επικοινωνούν τα περισσότερα παιδιά αυτής της ηλικίας και επεξεργάζονται τα ερεθίσματα από τον έσω και έξω κόσμο, μέσα δηλαδή από το παιχνίδι, την ζωγραφική ή το ψέλλισμα ενός τραγουδιού κι όχι πάντα με την ομιλία. Είναι σημαντικό να βοηθηθεί κανείς στο οργανικό κομμάτι μίας πάθησης, αλλά πιο σημαντικό επίσης να ‘μεταβολίσει’ ψυχικά και το τραύμα που βιώνει από την παθολογική του κατάσταση.   

Επικουρικά στην διατροφική υποστήριξη ανθρώπων με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου λειτουργεί και το πρωτόκολλο αποφυγής τροφίμων FODMAP’s (ακρώνυμο: Fermentable, Oligo-Di- and Monosaccharides and Polyols). Πρόκειται για συστατικά τροφών που αποτελούνται από μία ομάδα μικρής αλύσου υδατανθράκων, που στο σύνολό τους όταν καταναλωθούν προκαλούν ωσμωτική δράση στο παχύ έντερο, με συνέπεια την διάρροια, τον μετεωρισμό και τον πόνο. Μερικά τρόφιμα που περιέχουν FODMAP’s: Φρουκτόζη: βρίσκεται στα περισσότερα φρούτα, στο μέλι, στην ζάχαρη μαζί με σακχαρόζη. Τρόφιμα με αυξημένη σχέση φρουκτόζης/γλυκόζης όπως μήλα, αχλάδια, μάνγκο πυροδοτούν επεισόδια μετεωρισμού. Φρουκτάνες: πρόκειται για ολιγοσακχαρίτες από μόρια φρουκτόζης που δεν απορροφώνται από το λεπτό έντερο, προκαλώντας τα ίδια συμπτώματα. Οι ενώσεις αυτές προστίθενται τεχνητά σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα ως εδώδιμες φυτικές ίνες (ινουλίνη, FOS), που σε κάποιους ανθρώπους δύσκολα αφομοιώνται. Γαλακτάνες: ολιγοσακχαρίτες από μόρια γαλακτόζης. Δύσκολα αφομοιώνται σε ανθρώπους που έχουν ανεπάρκεια του ενζύμου λακτάση στο λεπτό ένετρο, προκαλώντας τα ίδια συμπτώματα. Πηγές τους είναι οι φακές, τα φασόλια, τα μπρόκολα και η σόγια. Πολυόλες: Αλκοολούχες ενώσεις ζάχαρης με υπακτική δράση. Υπάρχουν σε αρκετά φρούτα και προστίθενται τεχνητά σε τσίχλες, καραμέλες, αντιβηχικά σιρόπια. Προκαλούν ωσμωτική διάρροια.

ΠΗΓΕΣ: 1. ‘Κλινική Ψυχολογία’, Giancarlo Trombini, εκδ. Zanichelli, 2002 2. ‘Προστασία έναντι της φλεγμονής μέσω της διατροφής’ , Καρανίκα Παρασκευή, 56ο Πανελλήνιο Παιδιατρικό Συνέδριο, Χαλκιδική, 2018 3. ‘Therapeutic Approach for Irritable Bowel Syndrome: Old and New Strategies’, Usai-Satta P., Bellini M., Curr. Clin. Pharmacol.,  Aug 7 2018

Σημ.: το παράδειγμα της Ηρούς είναι φανταστικό, θέλει να τονίσει την σημασία της εμπλοκής και συνεργασίας πολλών επαγγελματιών υγείας και ειδικοτήτων στην αντιμετώπιση επίμονων και χρόνιων καταστάσεων που απασχολούν την συνέργεια γαστρεντερικού-νευρικού συστήματος και τον ψυχισμό του αναπτυσσόμενου ανθρώπου.

Συγγενής συνοστέωση κερκίδας-ωλένης Είναι η πιο συχνή συγγενής λειτουργική ανωμαλία της άρθρωσης του αγκώνα. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων πρόκειται για μία μεμονωμένη διαμαρτία. Μπορεί να απασχολεί μία μόνο άρθρωση, εάν είναι αμφοτερόπλευρη έχει οικογενή χαρακτήρα και απασχολεί πιο συχνά τα άρρενα μέλη. Μπορεί να συνδυάζεται με ανωμαλίες του Y ή του Χ χρωμοσώματος (σ. Klinefelter) ή και να αποτελεί μέρος κλινικών συνδρόμων (Apert, Carpenter, αρθρογρύπωσης, σ. Berant) και άλλων χρωμοσωμικών ατελειών (8,11,18,22,23,24). Προκαλεί οριακή λετουργικότητα του αγκώνα με περιορισμένη δυνατότητα πρηνισμού-υπτιασμού του αντιβραχίου και ενίοτε αδυναμία έκτασης του αγκώνα. Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική σε συνάρτηση με τον βαθμό περιορισμού της κίνησης και την σταδιακή επιδείνωσή της. Επιλέγεται να εκτελείται ακτινογραφία σε μεγαλύτερη νηπιακή-παιδική ηλικία, που έχει επέλθει η επιμετάλλωση των οστών, ώστε να φανεί καλύτερα η εστία της συνοστέωσης (εικόνα 1).

(εικόνα 1)

Οστεομυελίτιδα 1ου μεταταρσίου
Το παιδί τραυματίσθηκε από μία ακίδα ξύλου που διαπέρασε το παπούτσι του στην περιοχή  του μεγάλου δακτύλου. Παρόλο που χορηγήθηκε αγωγή με αμοξυκιλλίνη/κλαβουλανικό από το στόμα, σε απόσταση 3 εβδομάδων παρουσιάστηκε φλεγμονή στην μεταταρσοφαλαγγική άρθρωση. Η ακτινογραφία παρουσιάζει μια περιοχή με οστική αραίωση περίπου 1 εκατοστού. Ακολουθεί MRI (εικόνα 1) που αναδεικνύει αποστηματική συλλογή στην κεφαλή του μεταταρσίου και επικοινωνεί με την αρθρική κοιλότητα. Η αντιμετώπιση ξεκίνησε με κλινδαμυκίνη/κεφταζιδίμη ενδοφλεβίως και έπειτα συνεχίσθηκε από το στόμα με αμοξυκιλλίνη/κλαβουλανικό για 4 εβδομάδες, οπότε και υποχώρησε τόσο η κλινική συμπτωματολογία όσο και η ακτινολογική εικόνα.

(εικόνα 1)

Βιβλιογραφία: 1. Funk SSCopley LA “Acute Hematogenous Osteomyelitis in Children: Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment”Orthop Clin North Am. 2017 Apr;48(2):199-208
2. Pääkkönen MPeltola H “Acute osteomyelitis in children”, N Engl J Med. 2014 Apr 3;370(14)
3. Schmitt SK“Osteomyelitis”Infect Dis Clin North Am. 2017 Jun;31(2):325-338

Το περιστατικό μας γυρίζει αρκετά χρόνια πίσω, στα μαθήματα της Εμβρυολογίας, της Βιοχημείας και της Γενετικής του πρώτου έτους της Ιατρικής. Η Παιδιατρική, πέρα από τις ευχάριστες εμπειρίες που προσφέρει, είναι η ειδικότητα του σπάνιου, της μελέτης των βιοχημικών μονοπατιών και του γενετικού πεπρωμένου του αναπτυσσόμενου οργανισμού του παιδιού. Επίσης, η γνώση της γενετικής ποικιλότητας ενός πληθυσμού σε μία συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να περιοριστεί ο ειδικός έλεγχος, που αφορά τον μεταβολισμό ή τα γονίδια που πιο συχνά εκφράζονται σε ορισμένες οικογένειες, μεταφέρονται από γενιά σε γενιά και διεισδύουν στον πληθυσμό (για παράδειγμα έχουν περιγραφεί συχνές περιπτώσεις νόσου του Pompe σε συγκεκριμένες περιοχές της Θεσσαλίας).Η ίδια η διατύπωση της ερώτησης περιέχει στοιχεία για την απάντηση, δηλαδή έχουμε ένα βρέφος που παρουσίαζε έως τον 6ο μήνα περίπου μία μόνο διαμαρτία (καταρράκτη) και έπειτα έχουμε και δεύτερο σύστημα (ήπαρ), χωρίς έκπτωση της ανάπτυξης ή της αύξησης (παλινδρόμηση) ακόμη, αλλά και το ότι είναι σποραδική περίπτωση (μη κληρονομήσιμη). Φυσικά, έχει προηγηθεί έλεγχος με κάρτα Guthrie και συγγενών λοιμώξεων, χωρίς παθολογικά ευρήματα. Το σημείο red reflex ήταν απόν στην γέννηση, χωρίς όμως λευκοκορία/θολερότητα, αποκλείοντας έτσι την πιθανότητα ρετινοβλαστώματος και στον ειδικό οφθαλμολογικό έλεγχο.Η απάντηση στο ερώτημα που τίθεται θα δοθεί ξεκινώντας αντίστροφα.Ο κρυσταλλοειδής φακός προέρχεται από το εξώδερμα, τα κύτταρά του δεν καταστρέφονται ή αντικαθίστανται κατά την διάρκεια του σχηματισμού του από την 4η εμβρυική εβδομάδα, είναι πλήρως διαφανής ιστός, δεν διαθέτει αγγεία ή νεύρα, η θρέψη προέρχεται από το υαλώδες σώμα και το υδατοειδές υγρό και περιέχει το υψηλότερο πρωτεϊνικό φορτίο από οποιοδήποτε άλλο ιστό στο σώμα. Κατά την διάρκεια του σχηματισμού του τα κύτταρα αποπλατύνονται, χάνοντας σταδιακά τον πυρήνα και τα κυτταρικά οργανίδιά τους, ενώ οι άκρες τους αποκτούν ινώδη μορφή που μοιάζουν με διακλαδώσεις δέντρου, ξεκινώντας από τον πυρήνα του φακού και εκτείνονται στην περιφέρεια (εικόνα 1)

(εικόνα 1)

Πρόσφατες βλάβες του φακού εντοπίζονται στον πυρήνα του και προγενέστερες στην περιφέρειά του, όπως οι ομόκεντροι κύκλοι του φλοιού των δέντρων. Θολερότητα στον φακό μπορεί να διαπιστωθεί και στον υπέρηχο β-επιπέδου ως μια αυξημένη ηχογένεια, γνωρίζοντας έτσι από πριν για την πιθανότητα ενός συγγενούς καταρράκτη. Αποτελείται στο 65% από νερό και στο 35% περίπου από πρωτεΐνες. Η διατήρηση της διαφάνειας επιτυγχάνεται με την δαπάνη ενέργειας για να στηριχθεί ο μηχανισμός μεταφοράς ιόντων Na+  και Κ+ μέσω διαύλων και του προστατευτικού συστήματος υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης, από τον αερόβιο μεταβολισμό της γλυκόζης (οξειδωτική φωσφορυλίωση 15%) και από άλλα σημαντικά μεταβολικά μονοπάτια μεταβολισμού της (αναερόβια 85%) όπως αυτά της αναερόβιας γλυκόλυσης (EmbdenMeyerhof–Parnas: πυροσταφυλικό οξύ), του κύκλου των εξόζων και του μεταβολισμού της σορβιτόλης. Ο όρος συγγενής καταρράκτης αποδίδεται στον καταρράκτη που διαπιστώνεται αμέσως μετά την γέννηση και έως το πρώτο έτος ζωής. Οι πιο συχνές αιτίες είναι οι συγγενείς λοιμώξεις από ερυθρά-ιλαρά-έρπητα στο 1ο τρίμηνο της κύησης, το σύνδρομο Down, η κλασσική γαλακτοζαιμία, οι κληρονομικές μορφές και άλλα σποραδικά σύνδρομα. Ο ετερόπλευρος συγγενής καταρράκτης είναι ένα σπάνιο γεγονός στο οποίο δεν είναι εύκολη η αιτιολόγηση. Έχουν προταθεί γενετικοί παράγοντες που αφορούν τα μόρια της κρυσταλλίνης, αλλά και περιβαλλοντικά αίτια (φάρμακα στην εγκυμοσύνη, κάπνισμα, αλκοόλ, τραύμα θέσεως από εμβρυική υποτονία). Τα πιο συχνά μεταβολικά νοσήματα που σχετίζονται με τον συγγενή καταρράκτη είναι: ο σακχαρώδης διαβήτης και ο υποπαραθυρεοειδισμός της μητέρας, η υπογλυκαιμία, η υπασβεστιαιμία, οι διαταραχές μεταβολισμού του χαλκού (Wilson: καταρράκτης δίκην ηλιοτρόπιου, εικόνα 2).

(εικόνα 2)

Επιστρέφοντας στην βιοχημεία, ο κρυσταλλοειδής φακός, λόγω της υψηλής συγκέντρωσης πρωτεϊνών στις ίνες του, είναι ένα όργανο στόχος για την εμφάνιση μεταβολικών-αθροιστικών νοσημάτων. Για παράδειγμα η ανεπάρκεια των λυσοσωμικών ενζύμων στα κύτταρα προκαλεί άθροιση μακρομορίων (βλεννοπολυσακχαρίτες, σφιγγολιπίδια) στο εσωτερικό τους και σε πληθώρα οργάνων όπως στον εγκέφαλο, ήπαρ, οστά,  με διαφορετικό ρυθμό, ανάλογα με το νόσημα και την υπολειπόμενη δραστικότητα των ενζύμων αυτών. Για παράδειγμα, η νόσος του Pompe μπορεί να εκδηλωθεί και στις επόμενες δεκαετίες της ζωής, σαν μια ασυμπτωματική εμμένουσα τρανσαμινασαιμία, σε τυχαίο έλεγχο, όταν το ένζυμο όξινη α-γλυκοσιδάση λειτουργεί στο 40%, ενώ οι βρεφικές μορφές εκδηλώνονται με λειτουργικότητα <10%, με συνοδά υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια, οργανομεγαλία και ψυχοκινητική καθυστέρηση. Η χιτοτριοσιδάση αποτελεί έναν διαγνωστικό δείκτη για τις νόσους Gaucher, Morquio και Niemann-Pick, που απασχολούν κι αυτές τον οφθαλμό. Τα τελευταία χρόνια μια άλλη σειρά διαταραχών έχει αναγνωρισθεί, η συγγενής διαταραχή γλυκοζυλίωσης, προξενώντας ανεπαρκή Ν-γλυκοζυλίωση των πρωτεϊνών και των λιπιδίων των κυτταρικών μεμβρανών, με διαγνωστικό εργαλείο τον ισοηλεκτρικό εστιασμό της τρανσφερρίνης του ορού.

ΠΗΓΗ: PhD. Thesis of J. Cruysberg: “The crystalline lens as a reflection of hereditary and metabolic disease”, 1996

Στην ακτινογραφία λεκάνης-ισχίου του συγκεκριμένου περιστατικού, που είναι ψηφιακή και με μείωση της φωτεινότητας κατά 50% (εικόνα 1), διαπιστώνεται μία δομική αλλαγή του οστού του ελάσσονα τροχαντήρα, μικτού χαρακτήρα, διαστάσεων περίπου 1 εκατοστού, κυρίως πυκνωτική με περιφερική οστεοαραιωτική άλω, συνολικής διαμέτρου περίπου 2 εκατοστών.

(εικόνα 1)

Η κλινική και ακτινολογική εικόνα συνηγορούν υπέρ του οστεοειδούς οστεώματος, που επιβεβαιώνεται περαιτέρω και στην μαγνητική τομογραφία, με αυξημένη σκλήρυνση γύρω από την εστία του μορφώματος (εικόνα 2).

(εικόνα 2)

Ο πόνος επέμενε για μερικούς μήνες, ήταν κυρίως νυκτερινός και μειωνόταν ικανοποιητικά στην χορήγηση αναλγητικών.  Η αντιμετώπιση με θερμική εκτομή (ablation) επέφερε την πλήρη ίαση. Η συσχέτιση με την νόσο του Crohn είναι πιθανώς τυχαία και δεν υπάρχει έως τώρα περιγραφή αντίστοιχη στην διεθνή βιβλιογραφία, πλην της σύνδεσης της χρόνιας αυτής νόσου με την οστεονέκρωση της κεφαλής του ισχίου, λόγω της χρόνιας λήψης κορτικοστεροειδών, που οδηγεί στην συχνή διενέργεια απεικονιστικού ελέγχου της περιοχής αυτής.

ΠΗΓΕΣ: 1. Quaderni Associazione Culturale Pediatri 2. Rolston VSPatel AV: “Prevalence and Associations of Avascular Necrosis of the Hip in a Large Well-characterized Cohort of Patients With Inflammatory Bowel Disease”, J Clin Rheumatol. 2018 May 24.

ΝΕΟΓΝΙΚΗ ΜΑΣΤΙΤΙΔΑ     

Πρόκειται για μία περίπτωση νεογνικής μαστίτιδας, αποστηματοποιημένης, από  Staphylococcus Aureus που απομονώθηκε στην καλλιέργεια πυώδους υλικού έπειτα από χειρουργική διάνοιξη και παροχέτευση. Αντιμετωπίσθηκε στην συνέχεια με ενδοφλέβια τεΪκοπλανίνη και αμοξυκιλλίνη/κλαβουλανικό.  Η νεογνική μαστίτιδα είναι ένα φαινόμενο σπάνιο, που οφείλεται συχνότερα στον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο, άλλες φορές σε στρεπτόκοκκους, στην E. Coli, σε σαλμονέλλες, στην ψευδομονάδα και στην Klebsiella. Η παθοφυσιολογία δεν είναι ακόμη γνωστή, αν και θεωρείται επικρατέστερη η εκδοχή της επίδρασης των ορμονών της μητέρας, που ευνοούν την είσοδο μικροβίων μέσω των γαλακτοφόρων πόρων της θηλής. Η μαστίτιδα μπορεί να προκαλέσει αποστήματα στο 40-70% των περιπτώσεων. Η αντιμετώπιση πρέπει να είναι επιθετική για την αποφυγή διασποράς της λοίμωξης και επιπλοκών (κυτταρίτιδα, μυοπεριτονιίτιδα, οστεομυελίτιδα, σήψη), αλλά και για την πρόληψη πιθανών μελλοντικών βλαβών στην ανάπτυξη του μαζικού αδένα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 1. Panteli CArvaniti MZavitsanakis A.: ‘Long-term consequences of neonatal mastitis’Arch Dis Child. 2012 Jul;97(7):673-4. 2. Deacon J, Rowan M.: ‘MRSA as a cause of postpartum breast abscess in infant and mother’, J Hum Lact. 2010 May;26(2):105. 3. Borders H, Mychaliska G, Gebarski KS.: ‘Sonographic features of neonatal mastitis and breast abscess’, Pediatr Radiol. 2009 Sep;39(9):955-8. 4.  Masoodi TMufti GN.: ‘Neonatal mastitis: a clinico-microbiological study’J Neonatal Surg. 2014 Jan 1;3(1).

Σύνδρομο PFAPA, ή αλλιώς ο «συνεπής» πυρετός:       

Τα περιοδικά/υποτροπιάζοντα πυρετικά σύνδρομα ήταν η παλαιότερη ονομασία της σημερινής ομάδας αυτοάνοσων νοσημάτων με κύριο, αλλά όχι απαραίτητο, γνώρισμα τον υποτροπιάζοντα πυρετό. Εξαίρεση αποτελεί το σύνδρομο PFAPA, που χαρακτηρίζεται από πραγματικό περιοδικό πυρετό κάθε 2-8 εβδομάδες (μέση συχνότητα τις 30 ημέρες) και μέση διάρκεια 4-5 ημέρες, πιο συχνά σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών. Ο πυρετός συνοδεύεται υποχρεωτικά από αφθώδη στοματίτιδα, φαρυγγίτιδα και τραχηλική λεμφαδενίτιδα μαζί, ενώ η απουσία των 3 αυτών κριτηρίων θέτει την διάγνωση υπό αμφισβήτηση (σωστή απάντηση η δ). Απουσιάζουν ταυτόχρονα άλλα συμπτώματα όπως βήχας, γαστρεντερίτιδα και κανένα άλλο μέλος της οικογενείας δεν νοσεί. Οι δείκτες φλεγμονής κινητοποιούνται κατά την διάρκεια των επεισοδίων, ενώ στα μεσοδιαστήματα είναι χαμηλοί. Μία δόση από του στόματος πρεδνιζόνης 1mg/kg είναι ικανή να λύσει τον πυρετικό κύκλο μέσα σε λίγες ώρες, ωστόσο μπορεί να συντομεύσει τα μεσοδιαστήματα του κυκλικού πυρετού και να απαιτηθεί μεγαλύτερη δόση στο επόμενο επεισόδιο. Τα τελευταία 15 χρόνια έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες στην αιτιολόγηση του συνδρόμου PFAPA, που έχουν καταλήξει να φέρουν στην επιφάνεια την γενετική του ετερογένεια σε μελέτες οικογενειών ασθενών. Η βάση της φυσιοπαθολογίας είναι η υπερβολική έκλυση προφλεγμονωδών κυτοκινών (IL-6, κασπάσες) που με την σειρά τους ενεργοποιών την IL-1 και IL-18 (ανοσιακή δυσρυθμία). Το μικροβίωμα του φάρυγγα επίσης φαίνεται να παίζει ρόλο στην νόσο, ενώ έχουν περιγραφεί ταυτόχρονα και φλεγμονές του πεπτικού σε απομακρυσμένα σημεία, όπως στον πρωκτό και στο ορθό. Το σύνδρομο PFAPA συνυπάρχει στην λεκάνη της Μεσογείου, για παράδειγμα, με τον Μεσογειακό Πυρετό (MEF), ωστόσο δεν χρειάζεται να ελέγχονται οι πιθανές μεταλλάξεις στο γονίδιο MEFV, όταν δεν πληρούνται τα κριτήρια του MEF.

Βιβλιογραφία: 1. Liora Harel, Philip Hashkes: “The First International Conference on Periodic Fever, AphthousStomatitis, Pharyngitis, Adenitis Syndrome”  The Journal of Pediatrics, vol. 193, Feb. 2018, https://www.jpeds.com/article/S0022-3476(17)31437-3/pdf
2.  F. Sellitto, R. Rabuano, A. Basilicata“SU UN CASO DI FEBBRE PERIODICA. UN ANNO DOPO (OVVERO:PFAPA+ADENOVIRUS+MICI)”,Medico e Bambino, pagine elettroniche 2001

ΣΥΓΓΕΝΕΣ ΜΕΓΑΚΟΛΟ (νόσος του Hirschsprung)         

Είναι η πιο συχνή αιτία χαμηλής εντερικής απόφραξης στο νεογνό, με συχνότητα 1:5000 γεννήσεις και μία αυξημένη επίπτωση στα άρρενα/θήλεα νεογνά 2-4:1. Στο νεογέννητο εκδηλώνεται με κοιλιακή διάταση, χολώδεις εμέτους και απουσία κένωσης το πρώτο 48ωρο μετά την γέννηση, ωστόσο έχει βρεθεί πως ένας μικρός αριθμός βρεφών με την ν. Hirschsprung, εξήλθε του μαιευτηρίου, έχοντας αποβάλλει ήδη μηκώνιο τις πρώτες ώρες και μέρες, αποτελώντας έτσι πρόκληση για τον παιδίατρο της κοινότητας. Η απουσία γαγγλιακών κυττάρων στο εντερικό τοίχωμα είναι έκφραση της διακοπής μετανάστευσης των βλαστικών νευρικών κυττάρων από το εγγύς στο άπω έντερο. Η διαταραχή αφορά την νεύρωση του ορθού και καταλήγει έως το κόλον σε μήκος που ποικίλει.  Η ακτινογραφία κοιλίας στο νεογνό της εικόνας παρουσιάζει μία σημαντική διάταση ενός μεγάλου μέρους του λεπτού εντέρου με απουσία αέρα στην ορθοπρωκτική περιοχή. Ο βαριούχος υποκλυσμός, στην παρούσα περίπτωση, ήταν επικουρικός διότι επιβεβαίωσε την υποψία μίας αγαγγλιονικής ζώνης έως το σιγμοειδές κόλον και με την βιοψία του ορθού τέθηκε η τελική διάγνωση.

Βιβλιογραφία:
1. Wetherill CSutcliffe J.: “Hirschsprung disease and anorectal malformation”. Early Hum Dev. 2014 Dec;90 (12):927-32. 2. Moore SW“Total colonic aganglionosis and Hirschsprung’s disease: a review”.Pediatr Surg Int. 2015 Jan;31(1):1-9.
3. Friedmacher FPuri P“Classification and diagnostic criteria of variants of Hirschsprung’s disease”. Pediatr Surg Int. 2013 Sep;29(9):855-72.
4. Bradnock TJKnight M.: “Hirschsprung’s disease in the UK and Ireland: incidence and anomalies”. Arch Dis Child. 2017 Aug;102(8):722-727

Εάν είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθούμε το παιδί από την αρχή της ζωής του, θα διαπιστώναμε πως η χρόνια κατάσταση που το απασχολεί επηρεάζει τόσο το μέγεθος του ερυθρού αιμοσφαιρίου (μικροκυττάρωση: MCV 68fL), όσο και την ποσότητα της αιμοσφαιρίνης σε αυτό (υπερχρωμία: MCHC 36,8g/dL, Φ.Τ.<36). Η ‘απλή’ γενική αίματος είναι μία πολύ χρήσιμη εξέταση, που θα πρέπει να διαβάζεται με κρίση όσον αφορά στους ερυθροκυτταρικούς δείκτες αλλά και στην ποιοτική συμπεριφορά του πληθυσμού των ερυθρών αιμοσφαιρίων, όπως αυτή απεικονίζεται στον αναλυτή, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον δείκτη RDW, που ερμηνεύει την κατανομή, σε μία καμπύλη του Gauss, του μεγέθους του συνόλου του πληθυσμού RBC, που αντικατοπτρίζει και την ποικιλία στο μέγεθος των RBC. Ένα υψηλό RDW (πάνω από 14,5%) σημαίνει ότι τα ερυθρά αιμοσφαίρια διαφέρουν πολύ σε μέγεθος (ανισοκυττάρωση). Άμεσο επακόλουθο είναι η αναζήτηση ιδιαίτερων μορφών RBC στο ‘πλακάκι’ του περιφερικού αίματος (Εικόνα 1).

(Εικόνα 1)

Το ερυθροκύτταρο για να μπορέσει να κυκλοφορήσει στο στενό δίκτυο τριχοειδικών αγγείων του σώματός μας (1/3 της διαμέτρου τους) πρέπει να είναι σε θέση να μεταβάλλει συνεχώς το σχήμα του (πολλές φορές την ημέρα και για 120 ημέρες). Όταν το ερυθρό αιμοσφαίριο έχει χάσει την δυνατότητα να μεταβάλλει την ελαστική αμφίκοιλη επιφάνειά του, γι’ αυτό το σκοπό, έχει για παράδειγμα μετατραπεί σε ένα κύτταρο με μειωμένη επιφάνεια (σφαιροκύτταρο), αδυνατεί έπειτα να περάσει από το στενό δίκτυο όλων των τριχοειδών του οργανισμού μας, όπως για παράδειγμα στα τριχοειδή των ‘χορδών του Bilroth’ στον σπλήνα (Εικόνα 2), όπου κατά συνέπεια ένας μεγάλος αριθμός αυτών των κυττάρων θα φαγοκυτταρωθούν από τα μακροφάγα του σπλήνα σύντομα, με αποτέλεσμα την μη άνοση αιμολυτική αναιμία (χαμηλός HCT: 28%), τον υπερσπληνισμό (σπληνομεγαλία) και την υποκειμενική ωχρότητα του δέρματος.

(Εικόνα 2)

Θα διαπιστώναμε, επίσης, στην κατηγορία αυτών των περιπτώσεων, εν προκειμένω της κληρονομικής σφαιροκυττάρωσης, πως ο κλινικός φαινότυπος είναι διαφορετικός από ηλικία σε ηλικία σε συνάρτηση με το είδος της κληρονομήσιμης διαταραχής των πρωτεϊνών της μεμβράνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Οι κατακόρυφες διαταραχές των πρωτεϊνών της μεμβράνης των RBC αφορούν τα μόρια της σπεκτρίνης, αγκυρίνης, band-3 και πρωτεΐνης 4.2 (που μελετώνται καλύτερα με ηλεκτροφόρηση σε gel πολυακρυλαμίδιου) (εικόνα 3), με αποτέλεσμα το κύτταρο να χάνει την αμφίκοιλη μορφολογία και να γίνεται πιο σφαιρικό και εύθραυστο σε ωσμωτικό περιβάλλον.

(Εικόνα 3)

Η σφαιροκυττάρωση είναι η πιο κοινή συγγενής αιμολυτική αναιμία στην Βόρεια Ευρώπη (επίπτωση 1:1000-1:2000 σε μελέτες πληθυσμού αιμοδοτών). Παρουσιάζει αυτοσωμικό επικρατή χαρακτήρα στο 75% των περιπτώσεων (band-3, ήπιες μορφές, ενήλικη ζωή), ενώ αυτοσωμικό υπολειπόμενο χαρακτήρα παρουσιάζει το 5% των περιπτώσεων (σπεκτρίνη, βαριές μορφές-μεταγγίσεις, μικρές ηλικίες). Στην παιδική ηλικία οι περιπτώσεις εκδηλώνονται σαν ένας παρατεινόμενος υψηλός ίκτερος στο νεογνό και αιμόλυση τέτοιου βαθμού που να απαιτεί μετάγγιση αίματος. Το χαρακτηριστικά υψηλό MCHC σε νεογνά με ίκτερο είχε μία σημαντικά στατιστική σύνδεση σε άτομα στα οποία διαπιστώθηκε έπειτα η κληρονομική σφαιροκυττάρωση. Σε μεγαλύτερες ηλικίες επικρατούν η σπληνομεγαλία, η χρόνια αιμολυτική αναιμία και η χολολιθίαση. Ένα άλλο σταθερό εύρημα στην γενική αίματος είναι η αυξημένη δικτυοερυθροκυττάρωση, δείγμα του αυξημένου μυελικού turn-over. Τα τεστ του Coombs είναι αρνητικά, ενώ η ποσότητα της απτοσφαιρίνης μειωμένη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:        1. Bolton-Maggs PHLanger JC: ‘Guidelines for the diagnosis and management of hereditary spherocytosis–2011 update’Br J Haematol. 2012 Jan;156(1):37-49.
2. Christensen RDHenry E.: Hereditary spherocytosis in neonates with hyperbilirubinemia’Pediatrics. 2010 Jan;125(1):120-5.

Αναμονή και πιθανή αφαίρεση με ενδοσκόπιο      Τα περισσότερα μεταλλικά δακτυλίδια και οι κρίκοι (ροδέλες) έχουν διαστάσεις έως 1 εκατοστό περίπου και με όχι επιβλαβή επιφάνεια. Στην παιδιατρική ηλικία το 80% των ξένων σωμάτων που έχουν καταποθεί αποβάλλονται αυτόματα και σε ένα νήπιο 1 έτους ένα ξένο σώμα έως και 2 εκατοστά έχει μεγάλη πιθανότητα να προσπεράσει τον πυλωρό. Είναι επιθυμητό οι ακτινογραφίες να ζητούνται σε φυσικές διαστάσεις (1:1), ώστε να είναι δυνατή και η μέτρηση των αντικειμένων που έχουν καταποθεί. Στην περίπτωση που το άτομο είναι ασυμπτωματικό και το ξένο σώμα ομαλό ενδείκνυται η αναμονή της αποβολής του. Αν αυτό δεν συμβεί μέσα σε 4 εβδομάδες συνιστάται η επανάληψη της απλής ακτινογραφίας κοιλίας. Δεν προτείνονται οι σειριακές λήψεις ακτινογραφιών, λόγω της έκθεσης σε ακτινοβολία. Στο συγκεκριμένο νήπιο η ακτινογραφία απεικονίζει το δακτυλίδι κοντά στην περιοχή του πυλωρικού άντρου και έπειτα από 48 ώρες το ξένο σώμα εντοπίσθηκε στα κόπρανά του.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 
Thomson M., Tringali A., Dumonceau JM: “Paediatric Gastrointestinal Endoscopy: European Society for Paediatric Gastroenterology Hepatology and Nutrition and European Society of Gastrointestinal Endoscopy Guidelines”, J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2017 Jan;64(1):133-153

Το φαινόμενο του «αρλεκίνο» είναι μία πρόσκαιρη αλλαγή της χροιάς του δέρματος που παρουσιάζεται στο 10% των φυσιολογικών νεογνών. Προβάλλει με ερύθημα στο ήμισυ του κορμού, ενώ το υπόλοιπο ήμισυ παραμένει ίδιας χροιάς. Εμφανίζεται γενικά ανάμεσα στη 2η και 5η ημέρα ζωής, όταν τοποθετείται το νεογνό κατά προτίμηση στο ένα πλευρό, αλλά έχει περιγραφεί και στην 3η εβδομάδα ζωής και διαρκεί από 30 δευτερόλεπτα έως και 20 λεπτά. Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει τις τριχοειδικές δυσπλασίες (port  wine stain) και τα αληθή τριχοειδικά αιμαγγειώματα της παιδικής ηλικίας που είναι μόνιμες καταστάσεις. Ενίοτε συνδυάζεται με την προωρότητα, το χαμηλό βάρος γέννησης, την υποξία, την συστηματκή χρήγηση προσταγλανδίνης Ε(όπως στο νεογέννητο της εικόνας) ή με την εγκεφαλική υποξαιμία. Η παθογένεση εξηγείται από την ασυνέργεια του τόνου των αγγείων του δέρματος, λόγω ανωριμότητας του υποθαλάμου.

Βιβλιογραφία: 1. Selimoglu MA, Dilmen U, Karakelleoglu C et al (1995) Picture of the month. Harlequin color change. Arch Pediatr Adolesc Med 149: 1171–1172 2. Rao J, Campbell ME, Krol A. The harlequin color change and association with prostaglandin E1. Pediatr Dermatol 2004; 21: 573–576.
3. Cordoro, K.M., Speetzen, L.S., Koerper, M.A., and Frieden, I.J. Physiologic changes in vascular birthmarks during early infancy: mechanisms and clinical implications. J Am Acad Dermatol. 2009; 60: 669–675

Συγγενής εξάρθρωση του γονάτου (genu recurvatum)

Η συγγενής εξάρθρωση του γονάτου  μπορεί να είναι μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη. Αφορά 1:100000 γεννήσεις και προσβάλλει κυρίως το θηλυκό γένος. Παρουσιάζεται ως μονήρης ανωμαλία ή σε συνδυασμό με το συγγενές εξάρθρημα του ισχίου (30-70% των περιπτώσεων) ή με την ραιβοϊπποποδία. Οι αιτίες είτε είναι εξωγενείς, από ενδομήτρια συμπίεση ή από ανώμαλη θέση, είτε ενδογενείς, λόγω γενετικών ανωμαλιών, νευρομυϊκών διαταραχών ή συνδρόμων όπως αυτό του Larsen, Ehlers-Danlos ή της αρθρογρύπωσης. Ταυτόχρονα μπορούν να συνυπάρχουν δισχιδής ράχη, εξάρθρωση του αγκώνα, υπερωοσχιστία και κρυψορχία. Οι μεμονωμένες μη συνδρομικές μορφές αντιμετωπίζονται με συντηρητικό τρόπο και έχουν μία ικανοποιητική πρόγνωση μακροπρόθεσμα: τοποθετείται το νεογνό σε ύπτια θέση με τα ισχία απαγμένα και κεκαμμένα, ώστε να διευκολυνθεί και η κάμψη των γονάτων και πραγματοποιούνται μαλάξεις χαλάρωσης στους τετρακέφαλους (εικόνα 1). Οι γονείς εκπαιδεύονται στους χειρισμούς ώστε να τους εκτελούν και στο σπίτι (εικόνα 2). Η σύγκαμψη των τετρακέφαλων υποχωρεί μέσα σε διάστημα 1 μηνός.

Εικόνα 1  
Εικόνα 2

Αυτόματα κατάγματα και παραμορφώσεις στα μακρά οστά, σε ήρεμες, μη τραυματικές δραστηριότητες, σε βρέφη ή νήπια με χαλαρότητα αρθρώσεων και κυανούς σκληρούς χιτώνες υποδηλώνουν ατελή οστεογένεση. Γενετικές αναλύσεις έχουν φέρει στο προσκήνιο μεταλλάξεις στο γονίδιο COL1A1, που ανευρίσκονται στην ατελή οστεογένεση τύπου I. Είναι μία γενικευμένη διαταραχή του συνδετικού ιστού και η πιο συχνή γενετική αιτία οστεοπόρωσης στα παιδιά. Έχουν αναγνωριστεί περίπου 18 διαφορετικές μορφές (I-XVIII), που κληρονομούνται με αυτοσωμικό επικρατή ή υπολειπόμενο χαρακτήρα και φαινότυπο ετερογενή (από ήπιες μορφές έως και ασύμβατες με τη ζωή). Η χρόνια αγωγή με διφωσφονικά, που μειώνουν την οστική επαναρρόφηση και η προσεκτικοί χειρισμοί φυσικής αποκατάστασης αποτελούν τα κυριότερα θεραπευτικά εργαλεία.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 1.Biggin A, Munns CF.: ‘Osteogenesis imperfecta: diagnosis and treatment’. Curr Osteoporosis Rep. 2014 Sep;12(3):279-88.
2.Kang H, Aryal A C S, Marini JC.: ‘Osteogenesis imperfecta: new genes reveal novel mechanisms in bone dysplasia’. Transl Res. 2017 Mar;181:27-48.
3.Marr C, Seasman A, Bishop N.: Managing the patient with osteogenesis imperfecta: a multidisciplinary approach’. J Multidiscip Healthc. 2017 Apr 4;10:145-155.

Η ροδόχρους πιτυρίαση είναι μία δερματίτιδα πιθανώς ιογενούς αιτιολογίας, χαρακτηριστική της νεανικής ηλικίας (10-30 ετών) και προβάλλει κυρίως στον κορμό, στα άνω άκρα και στο τριχωτό της κεφαλής. Αρχικά εκδηλώνεται με μία «μητρική» κηλίδα, που τείνει να λευκάνει στο κέντρο της, έπειτα από λίγες μέρες εμφανίζονται άλλες παρόμοιες με την μητρική κηλίδες, μικρότερες σε μέγεθος. Ο κνησμός εμφανίζεται στην αποδρομή του εξανθήματος. Οι κηλίδες υποχωρούν σε διάστημα λίγων εβδομάδων, χωρίς θεραπεία, πλην αντισταμινικών επί έντονου κνησμού. Συνιστάται η τοπική εφαρμογή ενυδατικών γαλακτωμάτων και η χρήση αφρόλουτρου με ελαφρά χαμηλό pH. Η διάγνωση της συγκεκριμένης δερματίτιδας είναι καθαρά κλινική.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:      1. Guarneri FCannavò SPMinciullo PLPityriasis rosea of Gibert: immunological aspects, J Eur Acad DermatolVenereol. 2015 Jan;29(1):21-5    2. Eisman SSinclair RPityriasis roseaBMJ. 2015 Oct 29;351:h5233

Συμφωνούμε πως οι περισσότεροι θα παραπέμπαμε αρχικά το παιδί αυτό σε ιατρό χειρουργικής ειδικότητας (παιδοχειρουργό, ΩΡΛ) με την υπόνοια τρώσης βαθύτερων ιστών της γλώσσας και του στοματικού εδάφους, αλλά και για την διερεύνηση ύπαρξης ξένου σώματος. Αφού διασφαλιστεί η βατότητα του αεραγωγού, θα διαπιστώσει κάποιος πως αν περιμένει 12-24 ώρες η βλάβη αρχίζει να επουλώνεται αυτόματα μόνη της χωρίς χειρουργική παρέμβαση.

Η αντιμετώπιση των τραυμάτων βαθιάς κοπής της γλώσσας είναι εξατομικευμένη και η χειρουργική στρατηγική εξαρτάται από το βάθος και την θέση της βλάβης, αλλά και από την κλινική εικόνα του ασθενούς (αιμορραγία). Η αρτηρία που αρδεύει την γλώσσα (κλάδος της έξω καρωτίδας αρτηρίας) βρίσκεται βαθιά στο στοματικό έδαφος.

Η συρραφή στον μικρό ασθενή απαιτεί γενική αναισθησία ή μέθη. Εναλλακτικά έχει δοκιμαστεί η χρήση τοπικής κυανοακρυλικής ‘κόλλας’, αλλά έχει αποδειχθεί πως η συντηρητική αντιμετώπιση και η απλή αναμονή μπορούν να επιφέρουν την αυτόματη επούλωση του γλωσσικού ιστού.

Βιβλιογραφία: 1. Patel A.: ‘Tongue lacerations’Br Dent J. 2008 Apr 12;204(7):355 2. Kazzi MGSilverberg M.: ‘Pediatric tongue laceration repair using 2-octyl cyanoacrylate’ J Emerg Med. 2013 Dec;45(6):846-8 3. Ud-din ZAslam MGull S.: ‘Towards evidence based emergency medicine: best BETs from the Manchester Royal Infirmary. Should minor mucosal tongue lacerations be sutured in children?’ Emerg Med J. 2007 Feb;24(2):123-4

“Τι χρώμα θα αποκτήσουν τα μάτια του νεογέννητου παιδιού μου;” “Θα παραμείνει αυτό το όμορφο κυανό χρώμα της γέννησης ή θα αλλάξει και πότε;”

Πολύ συχνά, με την ευκαιρία των πρώτων επισκέψεων, οι γονείς μας κάνουν αυτές τις ερωτήσεις. Θα προσπαθήσουμε λοιπόν να μιλήσουμε για το πώς σχηματίζεται το χρώμα των ματιών, μέχρι πότε μπορεί να αλλάξει και την πιθανότητα τα δύο μάτια να έχουν διαφορετικό χρώμα (ετεροχρωμία).

Στην ερώτηση “πότε ένα μωρό θα αποκτήσει το οριστικό χρώμα στα μάτια του;” η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί μέχρι να γίνει τουλάχιστον 1 έτους. Όταν μιλάμε για το χρώμα των ματιών, μιλάμε για την εμφάνιση της ίριδας, του μυϊκού δακτυλίου γύρω από την κόρη, που ελέγχει την ποσότητα φωτός που εισέρχεται στο μάτι. Η ίριδα είναι μια λεπτή μεμβράνη που περιέχει κοκκιοκύτταρα (που ονομάζονται μελανοσώματα), αιμοφόρα αγγεία και δύο στρώματα λείου μυός που με τη σύσπαση και την χαλάρωση καθορίζουν την διακύμανση της διαμέτρου της κόρης. Επομένως, η ίριδα, εκτός από τον προσδιορισμό του χρώματος των ματιών, δρα ως μυϊκό διάφραγμα που ρυθμίζει τη διείσδυση του φωτός που φτάνει στον αμφιβληστροειδή μέσω της κόρης.

Το χρώμα της ίριδας καθορίζεται από την ποσότητα της μελανίνης που υπάρχει στα μελανοσώματα. Πρακτικά, όση περισσότερη υπάρχει, τόσο πιο σκοτεινό είναι το μάτι. Εάν η μελανίνη απουσιάζει εντελώς, θα έχουμε το φαινόμενο του αλφισμού (ερυθρά ίριδα). Ανάμεσα στα δύο άκρα – πολύ σκούρο καφέ και ερυθρό – θα έχουμε όλες τις άλλες αποχρώσεις του χρώματος. Το χρώμα των ματιών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην Γενετική που καθορίζει τόσο τη δομή, την κατανομή όσο και την ποσότητα της μελανίνης στα μελανοσώματα.

  • Τα μωρά των Αφρο-Αμερικανών, στην Λατινική Αμερική και στην Ασία γεννιούνται σχεδόν πάντα με σκούρα μάτια που παραμένουν σκοτεινά για όλη τους την ζωή.
  • Τα μωρά της Καυκάσιας φυλής γεννιούνται συνήθως με γαλάζια ή ακόμη και σκούρα γκρίζα μάτια, τα οποία μπορούν να αλλάξουν αρκετές φορές πριν από το πρώτο έτος της ζωής.

Όταν το μωρό γεννιέται, αφού περάσει τους πρώτους εννέα μήνες του στο σκοτάδι της μήτρας, τα μάτια είναι γκρίζα ή γαλάζια, καθώς έπειτα τα μελανοκύτταρα ανταποκρίνονται στο φως. Στους πρώτους μήνες της ζωής, εάν τα μελανοκύτταρα εκκρίνουν λίγη μελανίνη, το μωρό θα έχει γαλάζια μάτια, εάν εκκρίνει λίγο περισσότερο, τα μάτια του θα πάρουν ένα πράσινο ή φουντουκί χρώμα. Όταν τα μελανοκύτταρα είναι πολύ απασχολημένα με την σύνθεσή της, τα μάτια θα είναι καφέ, το πιο συνηθισμένο χρώμα και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φαίνονται μαύρα. Δεδομένου ότι χρειάζονται περίπου 12 μήνες για να ολοκληρώσουν τα μελανοκύτταρα το μεταβολικό τους έργο, ο καθορισμός του χρώματος είναι μία τυχαία διεργασία. Η αλλαγή χρώματος σε ορισμένα άτομα επιβραδύνεται μετά τους πρώτους 6 μήνες της ζωής, σε άλλα είναι σε εξέλιξη. Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι εάν ένα νεογέννητο έχει καστανά μάτια κατά τη γέννηση, θα έχει σίγουρα καστανά μάτια ακόμη και όταν μεγαλώσει, ενώ ένα νεογέννητο με ανοιχτά μάτια θα μπορούσε να τα κρατήσει ή πιθανότατα να αλλάξει χρώμα αργότερα. Οποιαδήποτε αλλαγή χρώματος συμβεί μετά τους πρώτους 12 μήνες της ζωής πρέπει να γνωστοποιηθεί στον παιδίατρο, γιατί μπορεί να είναι ένδειξη ορισμένων βασικών μεταβολικών ασθενειών.

Στην σπάνια νόσο της φαινυλκετονουρίας η αύξηση του αμινοξέος φαινυλαλανίνη οφείλεται στην ανεπάρκεια του ηπατικού ενζύμου υδροξυλάση της φαινυλαλανίνης που την μετατρέπει στην τυροσίνη, ένα απαραίτητο αμινοξύ για τη σύνθεση των νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου, της μελανίνης και των θυρεοειδικών ορμονών. Χαρακτηρίζεται από ψυχοκινητική καθυστέρηση και εξαιρετικά ανοικτό χρώμα δέρματος και μαλλιών και γαλάζια μάτια (υπομελάγχρωση), καθώς η φαινυλαλανίνη δεν μπορεί να μετατραπεί σε μελανίνη, την χρωστική που είναι υπεύθυνη για το χρωματισμό του δέρματος, των μαλλιών και της ίριδας, από την αρχή της ζωής. Προλαμβάνεται με την κατάλληλη διατροφή έπειτα από τον προληπτικό μεταβολικό έλεγχο όλων των νεογέννητων που γίνεται στα μαιευτήρια.

Πρόσφατες μελέτες στο ανθρώπινο γονιδίωμα έχουν δείξει ότι υπάρχουν πολλά γονίδια που εμπλέκονται στον καθορισμό του χρώματος και συγκεκριμένα δύο (που ονομάζονται OCA2 και HERC2 στο χρωμόσωμα 15), καθένα από τα οποία έχει δύο αλληλόμορφα, δηλαδή μία από τις εναλλακτικές μορφές (κόκκινο, γαλάζιο, καφέ) στις οποίες μπορεί να εμφανιστούν. Το χρώμα των ματιών καθορίζεται από τον δυαδικό συνδυασμό των αλληλόμορφων γονιδίων. Εάν τα δύο αλληλόμορφα είναι διαφορετικά (ετεροζυγωτία πχ: 1 αλληλόμορφο = καφέ χρώμα + 1 αλληλόμορφο = γαλάζιο χρώμα), μόνο το κυρίαρχο θα εκδηλωθεί, που αντιστοιχεί στο καφέ χρώμα, ενώ το υπολειπόμενο δεν θα εκδηλωθεί. Το υπολειπόμενο χαρακτηριστικό μπορεί να εμφανιστεί μόνο εάν υπάρχουν και τα δύο υπολειπόμενα γονίδια μαζί (ομόζυγη κατάσταση).

“Τι χρώμα θα είναι τα μάτια του παιδιού μου;”

Η Γενετική του χρώματος των ματιών είναι αρκετά περίπλοκη (και ακόμη δεν έχει πλήρως εξηγηθεί), οπότε δεν είναι εύκολο ακόμη να προβλέψουμε το χρώμα των ματιών ενός παιδιού. Έτσι:

  • Δύο γονείς με γαλάζια μάτια έχουν μια καλή πιθανότητα (αλλά δεν είναι σίγουρο) να έχουν ένα παιδί με γαλάζια μάτια.
  • δύο γονείς με καστανά μάτια έχουν μεγάλη πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί με καστανά μάτια. Ωστόσο, εάν ένας από τους παππούδες έχει γαλάζια μάτια, η πιθανότητα να αποκτήσει παιδί με το ίδιο χρώμα αυξάνεται λίγο.
  • εάν ο ένας γονέας έχει καστανά μάτια και ο άλλος έχει μπλε μάτια, οι πιθανότητες να αποκτήσουν παιδί με σκούρα ή γαλάζια μάτια είναι σχεδόν παρόμοιες.

“Εάν το παιδί έχει διαφορετικό χρώμα ματιών (ετεροχρωμία);”

Μιλάμε για ετεροχρωμία όταν το χρώμα είναι διαφορετικό μεταξύ των δύο ματιών (πλήρης ετεροχρωμία) ή εντός του ίδιου ματιού (μερική ετεροχρωμία). Η ετεροχρωμία οφείλεται στη διαφορετική συγκέντρωση και κατανομή της μελανίνης μεταξύ των δύο ματιών και δεν πρέπει να συγχέεται με τις κανονικές αποχρώσεις του χρώματος στην ίδια ίριδα. Η πλήρης ετεροχρωμία είναι αρκετά συχνή στο ζωικό βασίλειο, λιγότερο συχνή στον άνθρωπο (περίπου 1% του πληθυσμού). Μόνο σπάνια η συγγενής πλήρης ετεροχρωμία σχετίζεται με άλλες παθολογίες (πχ σύνδρομο Horner) και για το λόγο αυτό σε όλες τις περιπτώσεις συγγενών ετεροχρωμιών (που παρουσιάζονται τόσο στην γέννηση όσο και μετέπειτα στον ένα οφθαλμό) απαιτείται προσεκτική παιδιατρική και οφθαλμολογική αξιολόγηση.

ΠΗΓΕΣ: David L. Hill: “Newborn Eye Color”, healthychildren.org, 2020

Ο παιδίατρος στο μαιευτήριο μετά την πρώτη εξέταση του παιδιού μας, μας ανακοίνωσε με κάπως άκομψο τρόπο πως το παιδί μας παρουσιάζει μονές γραμμές στις παλάμες των χεριών του και πως θα πρέπει να το εξετάσει στο μέλλον και κλινικός γενετιστής. Ο προγεννητικός μας έλεγχος ήταν φυσιολογικός. Τι θα πρέπει να περιμένω από την επίσκεψη στον γενετιστή?

ΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΗΣ «ΠΙΘΗΚΟΕΙΔΟΥΣ ΓΡΑΜΜΗΣ»

Σε κανένα άλλο τομέα της Κλινικής Ιατρικής δεν είναι περισσότερο ουσιαστική και στοχευμένη η διάγνωση που προσφέρει ο τομέας της Κλινικής και Συμβουλευτικής Γενετικής. Το αποτέλεσμα της κλινικής και εργαστηριακής εξέτασης σε άνθρωπο με γενετικό νόσημα τον συνοδεύει στο υπόλοιπο της ζωής του και η ανακοίνωση θα πρέπει να δίδεται με εξαιρετική προσοχή και από ομάδα εξειδικευμένη στον έλεγχο, στην διάγνωση και στην αντιμετώπιση αυτής της κατηγορίας νοσημάτων.      

Επειδή οι γενετικές ασθένειες μπορούν να απασχολήσουν οποιοδήποτε όργανο, σε κάθε ηλικία και με αναρίθμητους τρόπους, μία ομάδα κλινικών σημείων μπορεί να ωθήσει τον κλινικό ιατρό να αποδώσει γενετική αιτιολογία σε μία κλινική κατάσταση. Βασισμένος στο οικογενειακό ιστορικό, παρατηρώντας ένα χαρακτηριστικό που αποτυπώνεται σε περισσότερα μέλη της ίδιας οικογένειας, έχει την δυνατότητα να το αναγνωρίσει με βάση την εκπαίδευση που έχει λάβει και να ζητήσει ειδική γενετική εξέταση, ώστε να το επιβεβαιώσει. Στην αντίθετη περίπτωση δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει ειδική διάγνωση με βάση τα κλινικά ευρήματα και να χρειασθεί να παραπέμψει το περιστατικό σε ειδικό Κλινικό Γενετιστή και για νομικούς/ασφαλιστικούς λόγους.       

Τα γενετικά σύνδρομα στον άνθρωπο συχνά παρουσιάζουν από την γέννηση ήδη δυσμορφικά ή δυσπλαστικά χαρακτηριστικά. Οι συγγενείς ανωμαλίες αφορούν περίπου στο 20% της περιγεννητικής και στο 30% της βρεφικής θνησιμότητας, επομένως κάθε παιδίατρος οφείλει να είναι ευαισθητοποιημένος στην αναζήτηση και στον έλεγχό τους. Αυτές κατατάσσονται σε ελάσσονες και μείζονες. Οι μείζονες ανωμαλίες επιφέρουν αναπηρία ή θάνατο αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα και αφορούν την μη σωστή διάπλαση ζωτικών ή αισθητήριων οργάνων. Οι ελάσσονες συγγενείς ανωμαλίες, αντίθετα, είναι χαρακτήρες μη φυσιολογικής σωματικής διάπλασης σε υγιή άτομα, μπορεί να έχουν αισθητικό αποτέλεσμα (μεμονωμένες) ή να αποτελούν σε συνδυασμό μεταξύ τους κριτήρια γενετικών συνδρόμων (πολλαπλές). Οι ελάσσονες συγγενείς διαμαρτίες εντοπίζονται σε περίπου 10-15% των φυσιολογικών νεογέννητων παιδιών. Επίσης, ορισμένες φυλές παρουσιάζουν αύξηση αυτών των συγγενών χαρακτηριστικών, όπως της μονήρους χειρομαντικής γραμμής στους ανατολικούς λαούς και στους γηγενείς της νότιας Αμερικής σε ποσοστό 10-15%, σε αντίθεση με τους Καυκάσιους στο 5% περίπου.        

Ο ιατρός της πρωτοβάθμιας περίθαλψης, σαφώς, αφού εντοπίσει μία μονήρη συγγενή ανωμαλία οφείλει να αυξήσει την διαγνωστική του οξύτητα και σε άλλα συστήματα, απομακρυσμένα μεταξύ τους, ώστε να εντοπίσει, κι ας μην φαίνονται κι άλλες διαμαρτίες (μείζονες, ελάσσονες), να ενδιαφερθεί για τα αισθητήρια όργανα, τον μυϊκό τόνο, τον εγκέφαλο, την διάπλαση των έξω γεννητικών οργάνων, των άκρων κ.ο.κ.       

Με βάση το λεπτομερειακό οικογενειακό, μαιευτικό και ατομικό ιστορικό, την φυσική κλινική εξέταση, ο κλινικός ιατρός οφείλει να παραγγέλλει στοχευμένο εργαστηριακό έλεγχο. Ο καρυότυπος υψηλής ανάλυσης (ή μοριακός καρυότυπος) ενδείκνυται σε κάθε παιδί με 2 τουλάχιστον μείζονες συγγενείς ανωμαλίες ή 1 μείζονα και 2 ελάσσονες. Ο ιατρός της κοινότητας μπορεί να ζητήσει έναν απλό καρυότυπο (κλασσικό), χωρίς να απευθυνθεί στον ειδικό Κλινικό Γενετιστή. Ωστόσο, αν δεν είναι σε θέση να παρέχει σαφή γενετική συμβουλή με βάση τα μεμονωμένα στοιχεία που διαθέτει από την κλινική εξέταση, πρέπει να παραπέμψει στον ειδικό πριν καν ζητήσει και τον απλό καρυότυπο, λόγω των περιορισμών της μεθόδου (χαμηλή ευαισθησία και ειδικότητα), αλλά και για την εποπτεία της κατάστασης στο μέλλον (follow-up).       

Επιπλέον, ο ειδικός Κλινικός Γενετιστής εκτελεί μία ολιστική αλλά και ανά σύστημα κλινική εξέταση, που καταλήγει σε μία ειδική διάγνωση ενός κλινικού συνδρόμου, μπορεί να ερμηνεύσει τα αποτελέσματα ενός φυσιολογικού ή παθολογικού καρυότυπου, ενώπιον των γονέων του παιδιού και να προβλέψει την φυσική πορεία κάθε ξεχωριστού συνδρόμου. Τα κοινά χρωμοσωμικά σύνδρομα (πχ Down, Turner, τρισωμία 18) μπορούν να διαγνωσθούν από πολλούς ιατρούς, τα πιο σπάνια όμως θα πρέπει να εκτιμώνται από γενετιστές, που έχουν εμπειρία στην διάγνωση και ταξινόμηση των γενετικών ανωμαλιών.       

Τα ανθρώπινα δερματογλυφικά των άκρων, εν προκειμένω των γραμμών της παλάμης, είναι χρήσιμα στην δυσμορφολογία, αλλά πρέπει να αποτελέσουν μέρος της γενικής φυσικής εξέτασης, παρά ένα ανεξάρτητο διαγνωστικό κριτήριο, ειδικά στην περίπτωση που το άτομο φέρει διαπιστωμένες χρωμοσωμικές ανωμαλίες, ανευπλοειδίες, νέες μεταλλάξεις και διπλασιασμό του γενετικού του υλικού. Έχει αναγνωρισθεί μία συσχέτιση μεταξύ της κίνησης των αρθρώσεων των δακτύλων του χεριού του εμβρύου και του σχηματισμού των γραμμών της παλάμης. Ο ανθρώπινος αντίχειρας είναι πιο ελεύθερος για κίνηση σε σχέση με τον αντίχειρα άλλων πρωτευόντων θηλαστικών (σύλληψη), μπορεί να αντιταχθεί στα άλλα δάκτυλα κι αυτή η ελευθερία κινήσεων αποτυπώνεται σαν μία ποικιλία γραμμώσεων στην έσω επιφάνεια της παλάμης, ενδεικτική της υγείας του νευρικού και μυοσκελετικού συστήματος του αναπτυσσόμενου εμβρύου. Έτσι, οποιοσδήποτε βλαπτικός παράγοντας κατά τις πρώτες εβδομάδες ή μήνες της εμβρυογένεσης μπορεί να παρεμποδίσει και την φυσιολογική γράμμωση των παλαμών. Μονήρεις χειρομαντικές γραμμές στο ένα χέρι μπορεί να παρουσιάσει έως και το 10% ενός συγκεκριμένου πληθυσμού ανθρώπων, ενώ το 5% μπορεί να το εμφανίσει και στα 2 χέρια, χωρίς άλλες συνοδές ανωμαλίες. Σε μερικές οικογένειες το χαρακτηριστικό κληρονομείται από γενιά σε γενιά (κυρίως ετερόπλευρα). Η μονήρης χειρομαντική γραμμή δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται σαν ένας ανεξάρτητος παράγοντας διάγνωσης του συνδρόμου Down, αλλά είναι χρήσιμος σαν αφορμή ελέγχου της ενδομήτριας έκθεσης σε τοξίνες, του αλκοολικού εμβρυικού συνδρόμου, της νοητικής υστέρησης και άλλων συνδρόμων (πχ Cornelia de Lange), επομένως είναι επιθυμητή η παραπομπή στον Κλινικό Γενετιστή.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 1. Sunilkumar MN: ‘The enigma of the simian crease: case series with the literature review’, International Journal of Contemporary Pediatrics, 2014 Nov;1(3):175-177 2. Καραβιτάκης Ε., Φρυσίρα Ε.: ‘Επιπολασμός, αιτιολογία και ταξινόμηση των συγγενών ανωμαλιών’, Δελτίο Α΄Παιδιατρικής Κλινικής Παν. Αθην., 56, 2009

“Έχουμε πολύτιμη εγκυμοσύνη και θα γεννήσουμε σε δημόσιο πανεπιστημιακό μαιευτήριο. Εκεί μας πρότειναν να φυλάξουμε τα βλαστοκύτταρα του μωρού μας για μελλοντική χρήση. Ποια είναι η γνώμη σας, να προβούμε σε μία τέτοια ενέργεια, να προτιμήσουμε ιδιωτική ή δημόσια τράπεζα φύλαξης;”

«Ανταλλακτικά» κύτταρα

Η «δωρεά του ομφαλικού αίματος» όπως συνηθίζεται να λέγεται είναι μία πράξη που όλοι γνωρίζουμε. Ξέρουμε πως όταν γεννιέται ο άνθρωπος μπορεί να «δωρίσει» τα βλαστοκύτταρά του. Πρόκειται για μία πράξη αλτρουισμού των γονιών του! Κάποιες μητέρες ίσως νιώθουν μετανιωμένες που δεν φύλαξαν ομφαλοπλακουντιακό αίμα στην πολύτιμη εγκυμοσύνη τους.    

Ας δούμε όμως ποια είναι η πραγματικότητα.   Καταρχήν ο όρος «δωρεά ομφαλοπλακουντιακού αίματος» είναι αδόκιμος και  πρέπει να ονομάζεται «συντήρηση βλαστοκυττάρων αίματος του πλακούντα». Αυτό που συλλέγεται είναι το αίμα που ρέει από τον πλακούντα προς το έμβρυο, μέσω του ομφάλιου λώρου. Το αίμα αυτό είναι πλούσιο σε ένα συγκεκριμένο πληθυσμό βλαστοκυττάρων, που ονομάζονται αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα.     

Το βλαστοκύτταρο είναι πολύτιμο σαν κύτταρο για δύο λόγους: δεν έχει ακόμη αποκτήσει εξειδικευμένο ρόλο, γι’ αυτό και μπορεί να μετατραπεί σε περισσότερους τύπους κυττάρων. Έχει μεγάλη αναγεννητική ιδιότητα, δηλαδή να αναπαράγει τον εαυτό του και ταυτόχρονα να δίνει εκατομμύρια νέες θυγατρικές σειρές κυττάρων, που εξειδικεύονται στην συνέχεια και δομούν τους ξεχωριστούς ιστούς των οργάνων. Ορισμένα βλαστοκύτταρα διαθέτουν την ικανότητα να παράγουν κύτταρα ενός τύπου, για παράδειγμα του δέρματος ή άλλου τύπου, όπως του αίματος (λευκά, ερυθρά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια), ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού.    

Δεν είναι γνωστό ακόμη πότε ένα βλαστοκύτταρο αποφασίζει να διαιρεθεί και να αποκτήσει εξειδικευμένο ρόλο. Από την φύση γνωρίζουμε πως στα ερπετά αυτός ο μηχανισμός αναγέννησης των κυττάρων (ειδικά των άκρων), διατηρείται καθ’ όλη την διάρκεια του βίου τους, ενώ στον άνθρωπο η ικανότητα αυτή ανάπλασης περιορίζεται στις πρώτες εβδομάδες οργανογένεσης του εμβρύου και σε μικρό βαθμό στο ήπαρ μέχρι την ενήλικη ζωή. Φαίνεται, όμως, ότι σε πολλές άλλες διεργασίες κατά την διάρκεια της ζωής μας η ύπαρξη αυτών των κυττάρων είναι σημαντική, όπως στην επούλωση των τραυμάτων, στην αναγέννηση της τρίχας ή στην αύξηση του σκελετού των παιδιών. Έχουν ανακαλυφθεί μέχρι και βλαστοκύτταρα εμβρύου στον εγκέφαλο της μητέρας του, σαν ένα παράδειγμα αέναου δεσμού μάνας-παιδιού.     

Όμως, όλα τα βλαστοκύτταρα του αίματος του ομφαλίου λώρου μπορούν να μετατραπούν σε οποιοδήποτε κύτταρο? Η απάντηση είναι πως όχι. Εξαρτάται ποια συγκεκριμένα βλαστοκύτταρα είναι. Κάποια παράγουν μία συγκεκριμένη οικογένεια κυττάρων, άλλα παράγουν οποιοδήποτε τύπο κυττάρων. Τα τελευταία είναι πολύ σπάνια, βρίσκονται στο αμνιακό υγρό ή στο έμβρυο τις πρώτες εβδομάδες της κύησης. Τα βλαστοκύτταρα που κυριαρχούν στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα είναι αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα και δίνουν τις γνωστές σειρές των κυττάρων του αίματος. Τις ίδιες σειρές παράγουμε καθημερινά, από 100 έως 1000 δισεκατομμύρια νέων κυττάρων, από πρόωρες μορφές που βρίσκονται στο μυελό των οστών, έχουν μεγάλη αναπαραγωγική δύναμη και παρότι είναι λίγες σε αριθμό έχουν την δυνατότητα να διατηρούν σταθερό τον αριθμό των κυττάρων του αίματος σε όλη την διάρκεια της ζωής του ανθρώπου. Μία βλάβη σε αυτά τα κύτταρα (χημειοθεραπεία, ακτινοβολία) καθιστά ανεπαρκές το αιμοποιητικό σύστημα, ενώ η θεραπεία στηρίζεται στην μεταμόσχευση του μυελού των οστών. Γι’ αυτό το λόγο είναι πολύτιμα. Μπορούν να δώσουν νέα πνοή στην παραγωγή κυττάρων του αίματος και υποστηρικτικών κυττάρων του μυελού σε περίπτωση της μυελικής ανεπάρκειας (λευχαιμίες, λεμφώματα, μυελώματα, θαλασσαιμίες). Μπορούν να αποκαταστήσουν ελλιπή ένζυμα σε σπάνιες γενετικές παθήσεις και να βοηθήσουν στην κυτταρική «διάσωση» μετά από υψηλές δόσεις χημειο-ραδιοθεραπείας στην θεραπεία όγκων γενικά.       

Όμως τα ίδια οφέλη αποκομίζονται και από την δωρεά του μυελού των οστών. Και μάλιστα ο έλεγχος συμβατού δότη πλέον γίνεται με τον έλεγχο συμβατότητας κυττάρων που βρίσκονται στο σάλιο.       

Είναι λοιπόν σημαντικό να συντηρούμε και να φυλάσσουμε τα κύτταρα του ομφαλικού αίματος των παιδιών μας? Η συντήρηση αυτών των κυττάρων προϋποθέτει την άμεση κοπή του λώρου και τη λήψη του συγκεκριμένου αίματος με τρόπο τέτοιο ώστε να μην ρεύσουν προς το νεογνό, αλλά να τοποθετηθούν σε έναν σάκο φύλαξης και να κρυοσυντηρηθούν. Εφόσον τα κύτταρα αυτά είναι τόσο πολύτιμα και σημαντικά, γιατί να τα στερήσουμε από το μωρό όταν γεννιέται από το να τα φυλάξουμε για το μέλλον? Αν ο ομφάλιος λώρος ήταν η μοναδική πηγή βλαστοκυττάρων, τότε η φύση θα είχε εξελικτικά ευνοήσει τρόπους ώστε τα κύτταρα αυτά να μην χάνονται, να παραμένει προσκολλημένος ο πλακούντας μερικά λεπτά ακόμη στο τοίχωμα της μήτρας και να τα αντλεί στο νεογνό ή να υπήρχε μία «δεξαμενή» βλαστοκυττάρων στον οργανισμό που να τα παρέχει για μελλοντική χρήση. Στην πραγματικότητα τα βλαστοκύτταρα, όπως ειπώθηκε, βρίσκονται ήδη διασπαρμένα στο σώμα μας (στην επιδερμίδα, στην ρίζα των τριχών, στις ρίζες των δοντιών, στο έντερο, στον μυελό των οστών και σε αμέτρητα άλλα σημεία) και είναι έτοιμα εφόσον οι συνθήκες το απαιτούν να βοηθήσουν στην ανάπλαση ενός περιορισμένου τμήματος ιστού.     

Η ποσότητα του αίματος που περιέχεται στον ομφάλιο λώρο επαρκεί για ένα νεογνό, δεν είναι όμως ικανή να αντικαταστήσει την ποσότητα κυττάρων ενός άρρωστου μυελού στην περίπτωση ενός μεγαλύτερου παιδιού ή ενός ενήλικα. Ένα άλλο νομικό παράδοξο είναι το γεγονός πως ο γονέας μπορεί να διαθέσει το αίμα του παιδιού του, στην συγκεκριμένη περίπτωση του ομφαλού, που ανήκει στο ίδιο, έως την στιγμή της απολίνωσης, όμως αμέσως μετά ο νόμος απαγορεύει την αιμοδοσία από τους ανήλικους. Για να αποκτηθεί επαρκής ποσότητα ομφαλικού αίματος ο λώρος πρέπει να απολινωθεί στην άκρη του νεογνού, ενώ ο πλακούντας συνεχίζει να αντλεί αίμα προς τον νεογνό για λίγα λεπτά ακόμη, ο δε χειριστής του σετ μεταφοράς συλλέγει το αίμα με μία σύριγγα και την αδειάζει σε σάκο με το κατάλληλο μέσο συντήρησης. Η τύχη του δείγματος εξαρτάται από την επιλογή των γονέων να φυλάξουν το αίμα αυτό σε ιδιωτική ή δημόσια τράπεζα φύλαξης. Η χρήση του αίματος από άλλους δέκτες γίνεται σε συγκεκριμένα νοσοκομεία, μπορεί όμως να μην χρησιμοποιηθεί διόλου, λόγω των αυστηρών πρωτοκόλλων που αφορούν την συμβατότητα δότη και δέκτη, την ανάγκη συχνών ελέγχων της μητέρας του «δωρητή» νεογνού και της ελάχιστης απαιτούμενης ποσότητας αίματος. Εάν δεν πληρούνται κάποια από αυτά τα κριτήρια τα δείγματα απορρίπτονται. Σε ορισμένες χώρες είναι απαγορευμένη η φύλαξη κυττάρων σε ιδιωτικές ή δημόσιες τράπεζες, με το σκεπτικό ότι εάν ένα άτομο κατά την διάρκεια της ζωής του εμφανίσει νόσο στο μυελό των οστών (λευχαιμία), τα βλαστοκύτταρά του δεν είναι κατάλληλα για μεταμόσχευση, λόγω των μεταλλάξεων που ήδη μεταφέρουν στο DNA τους. Για τον ίδιο λόγω δεν είναι δυνατή η μεταμόσχευση κυττάρων με άγνωστο γενετικό κληροδότημα ανάμεσα σε δύο διαφορετικά άτομα. Ακόμη, δεν είναι γνωστή η επίδραση της κρυοκατάψυξης με υγρό άζωτο στα βλαστοκύτταρα έπειτα από πολλά χρόνια φύλαξης.      

Παρ’ όλα αυτά, η χρήση των πολύτιμων αυτών κυττάρων στην θεραπεία ανίατων ασθενειών είναι πλέον γεγονός (πχ αναιμία Fanconi, λευχαιμίες). Από την δεκαετία του 1980 έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 25.000 αλλογενείς (μεταξύ μη-συγγενών) μεταμοσχεύσεις αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων του ομφαλοπλακουντιακού αίματος, που αντιστοιχούν σε περίπου 2000 μεταμοσχεύσεις ανά έτος διεθνώς.       

Μία από τις περιπτώσεις που αξίζει κάποιος να φυλάξει και να χρησιμοποιήσει το αίμα αυτό είναι η δωρεά μεταξύ αδελφών, ένα εκ των οποίων νοσεί από ανίατη αιματολογική ασθένεια, για παράδειγμα, αποτελώντας ένα λαμπρό παράδειγμα αλτρουισμού και προσφοράς ζωής.

Πηγή:  «Δημόσια Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού αίματος», Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών

«Το αγοράκι μου, 7 ετών,  συνεχίζει να βρέχει το κρεβάτι του συχνά τα βράδια.  Μέχρι τώρα μας έχει καθησυχάσει ο παιδίατρος που μας παρακολουθεί ότι το πρόβλημα θα υποχωρήσει μόνο του όσο ωριμάζει το παιδί. Πόσο πρέπει να περιμένω ακόμη, έχει αρχίσει να μας προβληματίζει, πρέπει να επισκεφθούμε ειδικό ιατρό?»

ΝΥΚΤΕΡΙΝΗ ΕΝΟΥΡΗΣΗ – ΜΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο για ένα παιδί, να «κρατήσει» τα ούρα του, όταν πρόκειται να ουρήσει επειγόντως. Το πραγματικό λάθος είναι η συνήθεια να αναβάλλει συνέχεια το συγκεκριμένο ερέθισμα, λόγω του παιχνιδιού ή όποιας άλλης δραστηριότητας του αποσπά την προσοχή και ασυνείδητα όταν δεν έχει αποκτηθεί ο μηχανισμός εγκράτειας της κύστης κατά τον ύπνο. Αποτελεί ένα πολύ συχνό φαινόμενο στην παιδική ηλικία (προβάλλει για τουλάχιστον 3 νύκτες την εβδομάδα), το παρουσιάζουν έως και 10-15% των παιδιών άνω των 5 ετών, 5% ηλικίας 7 ετών και 0,5% των ενήλικων, με προβάδισμα των αγοριών έναντι των κοριτσιών 2:1. Είναι γνωστό σαν φαινόμενο στην κοινότητα, γιατί καθένας γνωρίζει και ένα παιδί με το ίδιο πρόβλημα ή έχει αναμνήσεις ο ίδιος από τα παιδικά του χρόνια. Στο παρελθόν θεωρείτο ότι νυχτερινή ενούρηση ήταν αποτέλεσμα κάποιας ψυχικής διαταραχής, όμως σήμερα γνωρίζουμε ότι η αγχώδης διαταραχή αυτών των παιδιών είναι αποτέλεσμα της ίδιας της ενούρησης κι όχι το αίτιό της (τα καθιστά περισσότερο ανασφαλή, τα ενοχλεί, τα αποτρέπει να κοιμηθούν εκτός σπιτιού), που πρέπει να αναζητηθεί αλλού. Τα παιδιά διαβρέχουν το κρεβάτι τους το βράδυ για 3 κύριους λόγους που αλληλοσυνδέονται:

1. Την νύκτα οι νεφροί αντί να μειώσουν την παραγωγή των ούρων, άλλοτε την αυξάνουν 2.  Η παιδική κύστη είναι πολύ μικρή για να χωρέσει την αυξημένη αυτή παραγωγή ούρων 3.  Ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός δεν είναι ώριμοι ώστε να αφυπνίσουν το παιδί στην πλήρωση της κύστης με ούρα, με αποτέλεσμα να διαφεύγουν.

Στις περισσότερες των περιπτώσεων μία στάση αναμονής, η συνεχιζόμενη χρήση πάνας το βράδυ ή ενός απορροφητικού υποστρώματος επιφέρουν την σταδιακή υποχώρηση της κατάστασης και μάλιστα πολλοί γονείς το θυμούνται  και οι ίδιοι από την παιδική τους ηλικία. ‘Άλλοτε ο περιορισμός των υγρών το βράδυ ή των τροφίμων που περιέχουν άφθονα τα διουρητικά ιχνοστοιχεία κάλιο και ασβέστιο (μπανάνες, χυμοί, γάλα) και άλλοτε η επιβράβευση μίας πρωινής «στεγνής» αφύπνισης δημιουργούν ενθάρρυνση και αυτοπεποίθηση. Έπειτα η χρήση ξυπνητηριού ή «θεραπείας-συναγερμού» την νύκτα για ένα χρονικό διάστημα 3-6 μηνών μπορεί να βοηθήσει, έχει όμως υψηλό ποσοστό υποτροπών. Μια ενδιαφέρουσα οπτική ελέγχου του φαινομένου σε μεγαλύτερη ηλικία, είναι η εστίαση της προσοχής στο ευγενές παρέγχυμα των νεφρών, για παράδειγμα, που αποτελούν πολύπλοκα και ζωτικά όργανα για τον άνθρωπο. Με άλλα λόγια, μία χρόνια διαταραχή του ουροποιητικού, που συνεχίζει να απασχολεί έναν ολοένα και μικρότερο αριθμό παιδιών και μετά τα 7 έτη, θα πρέπει να εγείρει την προσοχή προς άλλα αίτια, που αφορούν την κατασκευή και την λειτουργία των οργάνων του ουροποιητικού και ιδιαίτερα των νεφρών. Ένα από τα ειδικά αίτια που αναδεικνύεται στις σύγχρονες μελέτες ενουρητικών παιδιών είναι η αυξημένη απέκκριση ασβεστίου στα ούρα (υπερασβεστιουρία), που φαίνεται να απασχολεί το 20-25% αυτών των παιδιών και που παρουσιάζεται στο 2-6% του παιδικού πληθυσμού (στην κληρονομούμενή της μορφή), δηλαδή αρκετά συχνά,  με μερικά ενδεικτικά μέτρα αντιμετώπισης τον περιορισμό του προσλαμβανόμενου ασβεστίου στην καθημερινή διατροφή, σε συνεννόηση με τον οικογενειακό παιδίατρο.

ΠΗΓΗ: 1. «Επίτομη Παιδιατρική»: Ματσανιώτης, Νικολαΐδου-Καρπαθίου
2. “Hypercalciuria in children with monosymptomatic nocturnal enuresis”, M. Civilibal, N. Selcuk Duru, M. Elevli, and N. Civilibal, Journal of Pediatric Urology, Volume 10, Issue 6, December 2014, Pages 1145–1148

“Το μωρό μας 5 μηνών, δεν είναι όπως πριν, το βράδυ ξυπνά κάθε 15 λεπτά απαρηγόρητο κι ενώ το ταΐζω, το αλλάζω και το αγκαλιάζω, αποκοιμιέται. Και μετά ξανά το ίδιο όταν το αφήνω στην κούνια. Πρέπει να ανησυχήσω? Έχει αλλάξει η ζωή μας”

Η βάση της απάντησης στο συγκεκριμένο ερώτημα κρύβεται μέσα στις γραμμές της ίδιας της ερώτησης. Από την ηλικία των δύο μηνών ήδη η σταθερότητα της φροντίδας των γονέων ή του υπεύθυνου οικείου της οικογένειας έχει επιφέρει την αλλαγή στην καθημερινή ανταπόκριση του βρέφους κατά την διάρκεια της ημέρας, όπως είναι το κοινωνικό χαμόγελο, τις πρώτες γκριμάτσες του προσώπου και τα γρυλλίσματα της φωνής, αλλά και την αύξηση των διαστημάτων της ενεργούς ανταπόκρισης και εγρήγορσης. Καθώς το βρέφος νιώθει την συνεχή φροντίδα που του παρέχεται δείχνει πιο ασφαλές και αναπτύσσει δεσμό προσκόλλησης προς το πρόσωπο που το φροντίζει το μεγαλύτερο διάστημα. Η αγκαλιά αποτελεί την κυριότερη έκφραση του ανθρώπινου δεσμού και της αγάπης, που μαζί με τα λικνίσματα και το νανούρισμα προσφέρουν στο μωρό την οικεία εμπειρία του ενδομήτριου ασφαλούς περιβάλλοντος και δεν θα πρέπει να παραλείπονται.               

Θεωρώντας ότι η νύκτα και ο ύπνος αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας ενός ανθρώπου, οι δραστηριότητες της ρουτίνας που αφορούν την περιποίηση και την επικοινωνία εξυπηρετούν και το αίσθημα ασφάλειας κατά την διάρκεια του ύπνου. Με άλλα λόγια, η ρουτίνα της φροντίδας, όπως για παράδειγμα το βραδινό μπάνιο, με το χλιαρό νερότα απτικά ερεθίσματα και το μασάζ στην συνέχεια, κάνουν το μωρό να νιώσει ξανά την θαλπωρή του ενδομήτριου περιβάλλοντος, να χαλαρώσει, να αισθανθεί τα όριά του και να αποκοιμηθεί έπειτα αυτόνομα. Αυτό προϋποθέτει, βεβαίως, να υπάρχει κι ένας χώρο με λιγοστούς θορύβους και χαμηλό φωτισμό και άνετη θερμοκρασία. Πολλά μωρά κοιμούνται έως και 16-18 ώρες κατά την διάρκεια του 24ώρου και τον περισσότερο χρόνο κατά την διάρκεια της ημέρας. Οι γονείς μπορούν να ρυθμίσουν το ωράριο ώστε να κοιμούνται τα μωρά τους περισσότερες ώρες το βράδυ, σιτίζοντάς τα πιο συχνά την ημέρα. Τα θηλάζοντα βρέφη ξυπνούν πιο συχνά την νύκτα για φαγητό και οι γονείς θα πρέπει να ανταποκρίνονται στο κάλεσμα, να τα αγκαλιάζουν και να τα ταΐζουν. Ο ρόλος του πατέρα σε αυτήν την περίπτωση είναι σημαντικός, ώστε να διευκολύνει την σύζυγό του προσωρινά, με την φροντίδα που παρέχει η αγκαλιά, η αλλαγή της πάνας, η τοποθέτηση πιπίλας ή ενός καθαρού δάκτυλου στο στόμα του μωρού, ώστε να ηρεμήσει παροδικά μέχρι να σιτισθεί στο επόμενο γεύμα.     

Από την ηλικία των 4 μηνών τα μωρά έχουν εικόνα της αλληλεπίδρασης με τα άτομα που το φροντίζουν, ο ύπνος τους είναι πιο σταθερός και έχουν αναπτύξει ισχυρό δεσμό με το πρόσωπο φροντίδας από την ηλικία των 6 μηνών περίπου. Από αυτή την ηλικία επίσης (6 μηνών) τα βρέφη αρχίζουν να γνωρίζουν ότι τα αντικείμενα συνεχίζουν να υπάρχουν ακόμη κι αν δεν τα βλέπουν (μονιμότητα αντικειμένου), ενώ δεν ισχύει το ίδιο για τα πρόσωπα (μονιμότητα προσώπου) κι έτσι δημιουργείται άγχος από τον αποχωρισμό με την μητέρα, για παράδειγμα την νύκτα, φαινόμενο που κορυφώνεται έως την ηλικία των 8-10 μηνών.     

Μια ιταλική μελέτη (2004-2007) σε 1438 παιδιά ηλικίας 1μηνός-5ετών απέδειξε πως το 72% των παιδιών ηλικίας 1μηνός-3ετών έχει ανάγκη της παρουσίας του γονέα για να αποκοιμηθεί ήρεμο και μάλιστα το 67% ήταν ήρεμο με την σωματική επαφή τους. Τα στοιχεία επίσης από αυτή την έρευνα ανάδειξαν την φυσική και αυθόρμητη εξέλιξη των συνηθειών του νυκτερινού ύπνου των παιδιών προς μία σταδιακή αυτονομία μέχρι το 3ο έτος της ζωής.     

Μερικά βοηθήματα που είναι χρήσιμα ήδη από αυτή την ηλικία είναι αντικείμενα και εικόνες (μεταβατικά) που θυμίζουν στο μωρό το πρόσωπο και την στοργή της μητέρας του τις υπόλοιπες ώρες, όπως φωτεινές κούκλες, χνουδωτά ζωάκια, κουβερτούλα, φωτάκι τοίχου, σαν να το συντροφεύουν στο διάβα του ύπνου.

ΠΗΓΗ: “ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ”, τόμος 2, Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, 2015.

“Μας παράδωσαν από την μονάδα νεογνών το παιδάκι μας, είναι 2 κιλά, αλλά φοβόμαστε να το κρατήσουμε αγκαλιά, πώς θα πρέπει να το διαχειριστούμε τώρα στο σπίτι μόνοι μας?”

Οι νέοι γονείς, ειδικά όταν πρόκειται για ένα πρόωρο νεογνό αναγνωρίζονται από το άγχος τους για το πως θα αγγίξουν και κρατήσουν το νεογνό τους. Θα πρέπει να εξοικειωθούν με το κράτημα και την φροντίδα του μωρού τους, συμμετέχοντας ενεργά στον θεσμό του rooming in και των ανοικτών επισκεπτηρίων που προσφέρουν πλέον τα περισσότερα μαιευτήρια και οι μονάδες εντατικής νοσηλείας νεογνών, με την βοήθεια του νοσηλευτικού προσωπικού, των μαιών και των παιδιάτρων και πριν την αναχώρησή τους από αυτά. 

Υπάρχουν πολλοί τρόποι κρατήματος ενός τελειόμηνου ή πρόωρου νεογνού, όπως του κρατήματος ‘φωλιά’, το ‘πρόσωπο με πρόσωπο’ και γενικά η  κάθε στάση εξαρτάται με τον τρόπο που θέλει ο γονέας κάθε φορά να αλληλεπιδράσει με το μωρό  του. 

Τα πρόωρα νεογνά έχουν ιδιαιτερότητες στο μέγεθος, στο μυϊκό τόνο, στις αρθρώσεις, στο πολύ λεπτό δέρμα, φέρουν επίσης πολλά από αυτά τις επιπτώσεις του πρόωρου τοκετού και των τραυματικών συμβάντων του (εγκεφαλική αιμορραγία, αμφιβληστροειδοπάθεια, αναπνευστικές διαταραχές), επομένως οι κινήσεις-αιωρήσεις, τα κρατήματα και η περιποίηση θα πρέπει να εκτελούνται με ιδιαίτερη λεπτότητα, βραδύτητα, ενώ ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίδεται στην περιοχή του αυχένα καθώς τα νεογνά δεν έχουν αποκτήσει τον έλεγχο του τόνου του.

Σε γενικές γραμμές:

–  Θα πρέπει να είναι άνετοι και με αυτοπεποίθηση, χωρίς δισταγμό και κοιτώντας πάντα ευθεία στο βλέμμα το μωρό σας. – Όταν το μωρό είναι σε ύπτια θέση, σκύβουμε πάνω του, τοποθετούμε για παράδειγμα το αριστερό μας χέρι κάτω από τον αυχένα και το κεφάλι του, το δεξί χέρι κάτω από τους γλουτούς του και το ανασηκώνουμε κρατώντας το βάρος στα χέρια μας, έπειτα ισώνουμε τον κορμό μας στην κάθετη θέση και το φέρνουμε στο στήθος μας, χαμηλώνοντας το αριστερό χέρι μας, ώστε το αντιβράχιο και ο αγκώνας να λειτουργεί σαν στήριγμα για το κορμί και το κεφάλι του.

–  Ενώνοντας τα δύο χέρια το φέρνουμε κοντά στο πρόσωπό μας στα 20-30 εκατοστά, που είναι η ιδανική απόσταση όρασης των νεογνών. –  Για να το τοποθετήσουμε ξανά στην κούνια του ακουμπάμε πρώτα προσεκτικά το κεφάλι του και αποσύρουμε έπειτα το χέρι μας για να ακουμπήσει και ο υπόλοιπος κορμός του. – Αργότερα, όταν σφίξουν οι μύες της ράχης και του τραχήλου, σε πολλά μωρά αρέσει να στηρίζονται για λίγο στα ανοικτά πόδια τους. Μπορούμε έτσι να τα στηρίζουμε για λίγο στους μηρούς μας, κρατώντας τα από τις μασχάλες τους. – Στα μωρά αρέσει πολύ να αισθάνονται τους κτύπους της καρδιάς της μητέρας τους, γιατί τους ηρεμεί ενστικτωδώς. Μια καλή στάση είναι αυτή της επαφής ‘δέρμα με δέρμα’ στο στήθος, με ελαφρά γυρισμένο το κεφάλι για να μπορεί να αναπνέει από τα ρουθούνια. Ειδικά στα πρόωρα και λιποβαρή νεογνά, που μεταφέρουν μερικά προβλήματα και στο σπίτι (θερμορρύθμιση, αναπνευστική δυσχέρεια) έχει βρεθεί πως και η θέση ‘καγκουρώ’ (επαφή με γυμνό δέρμα στον θώρακα, τύλιγμα και των δύο με κουβέρτα και κάλυψη κεφαλής με σκουφάκι στο μωρό), βελτιώνει πολλές παραμέτρους υγείας αυτών των νεογνών.

–  Μια άλλη εξίσου κοινή στάση είναι αυτή του κρατήματος ‘λίκνο-θηλάζουσας Παναγίας’, με την οποία μπορείτε να κοιτάζετε ευθεία στο πρόσωπο του νέου σας μωρού, όταν θηλάζει. Επίσης είναι μία πολύ εύκολη θέση όταν το μωρό είναι τυλιγμένο. Άλλη θέση είναι του ‘αντίστροφου λίκνου’, όταν το αντίστροφο προς τον θηλασμό χέρι στηρίζει αυχένα και κεφαλή.

–  Σε περιπτώσεις έντονου εκνευρισμού ή πόνων από κολικούς ένα κράτημα που βοηθά είναι αυτό με την κοιλιά να κοιτάζει προς τα κάτω, χρησιμοποιώντας ξανά τον πήχυ ως στήριγμα, το κεφάλι και ο αυχένας να στηρίζονται ελαφρά προς τα έξω από τον αγκώνα και με το άλλο χέρι να τρίβετε μαλακά την ράχη του.

–  Με το κράτημα τύπου ‘rugby’ η μητέρα διευκολύνεται στο τάισμα ή όταν βρίσκεται σε καθιστή ή όρθια θέση, ώστε να ταλαιπωρείται λιγότερο. Προσοχή πρέπει να δίδεται στο στήριγμα του αυχένα πάλι.

–  Μια άλλη ενδιαφέρουσα στάση κατά τον θηλασμό είναι η ‘Αυστραλιανή’, η οποία συστήνεται σε παθολογικές καταστάσεις νεογνών, όπως η υποτονία, η έντονη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και οι σχιστίες του προσώπου.

Γενικά οι γονείς και ιδιαίτερα η μητέρα θα διαπιστώσουν έπειτα από λίγο χρονικό διάστημα ότι το νεογνό θα προσαρμοστεί καλά στην στάση που βολεύει τους δυο τους περισσότερο. Τα σημεία προσοχής πρέπει να είναι ο έλεγχος της κεφαλής και της ράχης του μωρού. Ειδικά ο αυχένας ενός πρόωρου νεογνού θα πρέπει να φυλάσσεται στην παλάμη του γονέα. Το νεογνό θα πρέπει να μετακινείται με ολόκληρο τον κορμό προς τον γονέα κι όχι το αντίθετο και στο ίδιο ύψος με τον μαστό, όταν πρόκειται να σιτισθεί. 

ΠΗΓΗ: 8o Σεμινάριο Μητρικού Θηλασμού, Νοσοκομείο ‘Αττικόν’, 2014

Πέμπτη 13/05/2021

Νέες οδηγίες αντιμετώπισης του παιδικού άσθματος

Πέμπτη 06/05/2021

Υποψίες επιπλοκών πνευμονίας της κοινότητας

Πέμπτη 29/04/2021

Το 21% των κρουσμάτων κοροναϊού στις ΗΠΑ είναι παιδιά!

Πέμπτη 22/04/2021

“Μικρός που είν’ ο κόσμος”

Πέμπτη 15/04/2021

Η σημασία της εμπλοκής των παιδιάτρων στον εμβολιασμό των γονέων έναντι του SARS-COV2

Πέμπτη 08/04/2021

Γονικές απώλειες στην νέα πανδημία

Πέμπτη 01/04/2021

Η “επιστημονική” προπόνηση των 7 λεπτών

Πέμπτη 25/03/2021

Προετοιμασία για τις θερινές κατασκηνώσεις

Πέμπτη 18/03/2021

Πού χάθηκαν όλες οι εποχιακές ιώσεις?

Πέμπτη 11/03/2021

“Υποειδικότητες vs παιδιατρική της κοινότητας: μία οικονομική αποτίμηση”

Πέμπτη 04/03/2021

Κίνδυνοι από την κατάποση νέων μαγνητικών παιχνιδιών

Πέμπτη 25/02/2021

“Πανδημία COVID-19: η καθοριστική περίοδος της καριέρας μου”

Πέμπτη 18/02/2021

Καμία κλινική διαφορά…με ή χωρίς αντιβίωση

Πέμπτη 11/02/2021

Διαγνωστικά διλήμματα: γρίπη, RSV, SARS-CoV2

Πέμπτη 04/02/2021

Ειδική ανοσοθεραπεία στην αλλεργία στο φιστίκι

Πέμπτη 28/01/2021

Υπολογιστής κινδύνου επιπλοκών ουρολοιμώξεων

Πέμπτη 21/01/2021

Παιδίατροι-σύμβουλοι στην ασφάλεια των προϊόντων

Πέμπτη 14/01/2021

Τάσεις & εθισμοί ατμιστών

Πέμπτη 07/01/2021

Αύξηση κρουσμάτων συγγενούς συφιλίτιδας

Πέμπτη 31/12/2020

Βιταμίνη Α & βρογχοπνευμονική δυσπλασία

Πέμπτη 24/12/2020

Μία παγκόσμια πρακτική αντιμετώπισης της ραχίτιδας

Πέμπτη 17/12/2020

Παιδική κακομεταχείριση: ένα πρόβλημα της Δημόσιας Υγείας

Πέμπτη 10/12/2020

Διασφαλίζοντας την ανάπτυξη της ιατρικής επιχείρησης μέσα στην πανδημία

Πέμπτη 03/12/2020

Βοήθεια στις οικογένειες με την τηλε-εκπαίδευση

Πέμπτη 26/11/2020

Πρόληψη πτώσεων νεογνών κατά τον ύπνο της μητέρας

Πέμπτη 19/11/2020

Βέλτιστη διαχείριση αντιβιοτικών στην πανδημία

Πέμπτη 12/11/2020

Management ανεμβολίαστων παιδιών

Πέμπτη 05/11/2020

Είδη θερμόμετρων

Πέμπτη 29/10/2020

Πως επιδρά η διάρκεια μίας βρογχιολίτιδας στο σπίτι στην νοσηλεία

Πέμπτη 22/10/2020

Μετρώντας την αξία της τηλεϊατρικής

Πέμπτη 15/10/2020

Λειτουργεί θετικά η τηλε-ενημέρωση των οικογενειών στο πρόγραμμα εμβολιασμών?

Πέμπτη 08/10/2020

Απαντήσεις στις εξαιρέσεις χρήσης μάσκας στα παιδιά

Πέμπτη 01/10/2020

Φαρμακευτική υπερτερότητα αντιμετώπισης της ανεπίπλεκτης σκωληκοειδίτιδας

Πέμπτη 24/09/2020

Ποσοστά ιχνηλάτησης κοροναϊού

Πέμπτη 17/09/2020

“Των φρονίμων τα παιδιά…”

Πέμπτη 10/09/2020

Περιεγχειρητικοί κίνδυνοι από χρήση e-sigarettes

Πέμπτη 03/09/2020

Ιατρική του ύπνου & αναπνευστικές παθήσεις

Πέμπτη 27/08/2020

Διαγνωστικές “διακρίσεις” αυτισμού

Πέμπτη 20/08/2020

Ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης έναντι του HPV

Πέμπτη 13/08/2020

Νεογνικό λίπος & παιδική παχυσαρκία

Πέμπτη 06/08/2020

Γονείς vs παππούδες στην επιτυχή φροντίδα των παιδιών

Πέμπτη 30/07/2020

Οξύς νυσταγμός

Πέμπτη 23/07/2020

Ουρολοιμώξεις στα κορίτσια και έκβαση στις μελλοντικές κυήσεις

Πέμπτη 16/07/2020

Πρόκληση στον έλεγχο καθίσματος κατά την έξοδο από το μαιευτήριο

Πέμπτη 09/07/2020

Ευκαιρίες για έγκαιρο screening αυτισμού

Πέμπτη 02/07/2020

Ποιο τεστ για τον κοροναϊό

Πέμπτη 25/06/2020

Μικρές βελτιώσεις στην έκβαση των πρόωρων

Πέμπτη 18/06/2020

“Τεχνητή σίτιση με τον θηλασμό: ναι ή όχι”

Πέμπτη 11/06/2020

Συνλοιμώξεις στις βρογχιολίτιδες

Πέμπτη 04/06/2020

Βλάβες απο e-sigarettes στους εφηβικούς πνεύμονες

Πέμπτη 28/05/2020

Υγεία μέσης παιδικής ηλικίας

Πέμπτη 21/05/2020

Συμμόρφωση στην βιταμίνη D

Πέμπτη 14/05/2020

“Γέννηση δίχως κλάμα”

Πέμπτη 07/05/2020

Κοροναϊός και συνλοιμώξεις

Πέμπτη 30/04/2020

Πρακτική και τηλεϊατρική

Πέμπτη 23/04/2020

“Τι γεύσεις έχεις”: Ή αλλιώς οι νέοι κίνδυνοι από την κατάχρηση των e-τσιγάρων

Πέμπτη 16/04/2020

Τα διλήμματα των παιδιάτρων στην Νέα covid-19 Εποχή

Πέμπτη 09/04/2020

Οδηγίες για τη διαχείριση εγκύων με πιθανή ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19

Πέμπτη 02/04/2020

Βέλτιστες οδηγίες αντιμετώπισης ρινορραγίας

Πέμπτη 26/03/2020

Οδηγίες για τη σωματική δραστηριότητα, την καθιστική συμπεριφορά και τον ύπνο για παιδιά κάτω των 5 ετών από τον Π.Ο.Υ.

Πέμπτη 19/03/2020

Αποτίμηση επιπτώσεων της νέας επιδημίας κορονοϊού σε παιδιά της Κίνας

Πέμπτη 12/03/2020

Συστάσεις CDC για μάσκες και θαλάμους μόνωσης στην Νέα Covid-19 Εποχή

Πέμπτη 05/03/2020

Νέες τάσεις στα αναπτυξιακά ανιχνευτικά εργαλεία

Πέμπτη 27/02/2020

Λιγότερη απεικόνιση για την πνευμονία της κοινότητας

Πέμπτη 20/02/2020

Screening ηπατιτιδας C

Πέμπτη 13/02/2020

Μελέτη για τον παιδικό ύπνο

Πέμπτη 06/02/2020

Έξαρση του κοροναϊού

Πέμπτη 30/01/2020

Καναδική μελέτη: Η κατανάλωση πλήρους γάλακτος θα μειώσει τον κίνδυνο παχυσαρκίας στα παιδιά

Το υπερβολικό βάρος και η παιδική παχυσαρκία μειώνονται κατά 40% σε σύγκριση με εκείνους που καταναλώνουν αποβουτυρωμένο γάλα. Η έρευνα διεξήχθη από το Νοσοκομείο St. Michael’s του Τορόντο και δημοσιεύθηκε στο The American Journal of Clinical Nutrition.

Η έρευνα εξέτασε και συνέκρινε δεδομένα από 28 μελέτες που διεξήχθησαν επί του θέματος σε επτά διαφορετικές χώρες. Εάν οι εθνικές κατευθυντήριες γραμμές, σε ορισμένες από τις εξεταζόμενες χώρες, συνιστούν την κατανάλωση αποβουτυρωμένου γάλακτος σε παιδιά ηλικίας από δύο ετών, τα αποτελέσματα φαίνεται να πηγαίνουν προς μια διαφορετική κατεύθυνση. Η μελέτη περιελάμβανε συνολικά 21 εκατομμύρια παιδιά μεταξύ των ηλικιών ενός και δεκαοκτώ ετών. Εκείνοι που καταναλώνουν αποβουτυρωμένο γάλα είναι κατά 40% μεγαλύτεροι σε κίνδυνο να γίνουν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Το μερικώς αποβουτυρωμένο γάλα, συχνά αναφερόμενο ως μέτρο κατά της παχυσαρκίας, περιέχει ποσότητα λίπους μεταξύ 0,1 και 2%. Στην χώρα μας αυτή η τιμή είναι 1,5-2%. Στο πλήρες γάλα, από την άλλη πλευρά, το ποσοστό λίπους είναι περίπου 3,2%. Οι 28 μελέτες που εξετάστηκαν επιλέχθηκαν από περισσότερες από 5800 αναζητήσεις. Σε καμία περίπτωση η κατανάλωση μερικώς αποβουτυρωμένου γάλακτος δεν σχετίζεται με τη μείωση του βάρους των παιδιών και των νέων. Συγκεκριμένα, σε 18 από τις έρευνες που εξετάστηκαν, η κατανάλωση πλήρους γάλακτος συνδέεται με ένα κανονικό βάρος και σε 10 δεν προκύπτουν σημαντικές διαφορές.

Τα δεδομένα προέκυψαν από τις αναλυμένες μελέτες, οι οποίες είναι προοπτικές. Με άλλα λόγια, βασίζονται σε αυτά που αναφέρθηκαν εκ των υστέρων από τους γονείς των παιδιών ή παρουσιάζουν δεδομένα που έχουν αναμορφωθεί από περαιτέρω μελέτες. Οι Καναδοί εμπειρογνώμονες εργάζονται ήδη για να δημιουργήσουν μια πιο συγκεκριμένη κλινική δοκιμή, στην οποία θα συγκριθούν δύο ομάδες παιδιών της ίδιας ηλικίας: θα καταναλώσουν το πλήρες και το αποβουτυρωμένο γάλα για να διαπιστωθεί η ύπαρξη μιας αποτελεσματικής σχέσης αιτίου-αποτελέσματος μεταξύ της εισαγωγής παχύτερου γάλακτος στη διατροφή του παιδιού και της μείωσης του κινδύνου παχυσαρκίας.

ΠΗΓΗ: https://academic.oup.com/ajcn/article/111/2/266/5680464

Πέμπτη 23/01/2020

Ασφαλές…εξιτήριο

Πέμπτη 16/01/2020

Γενταμυκίνη στην γέννηση και επιδόσεις ακοής στην σχολική ηλικία

Πέμπτη 09/01/2020

Μακροπρόθεσμο αναπνευστικό follow-up προώρων

Πέμπτη 02/01/2020

Ανασκόπηση 2019

Πέμπτη 26/12/2019

Screening βρεφικού καθίσματος…στα πρόωρα

Πέμπτη 19/12/2019

Επαγγελματική εξουθένωση στους παιδίατρους

Πέμπτη 12/12/2019

Αλήθειες περί των αλλεργιών στα αντιβιοτικά

Πέμπτη 05/12/2019

Νίκη επί της πολιομυελίτιδας τύπου 3

Πέμπτη 28/11/2019

Είναι προστατευτικά τα μητρικά αντισώματα για την ιλαρά?

Πέμπτη 21/11/2019

Ενδείξεις επείγουσας αντισύλληψης

Πέμπτη 14/11/2019

Ο νέος “βασιλιάς” των σηπτικών οστεοαρθρίτιδων

Πέμπτη 07/11/2019

Στατιστικά επιπτώσεων ατμισμού

Πέμπτη 31/10/2019

Από την ασπαρτάμη στην στέβια

Πέμπτη 24/10/2019

Αναθεωρήσεις στις πρόωρες γεννήσεις

Πέμπτη 17/10/2019

Συγγενείς καρδιοπάθειες και αυτισμός

Πέμπτη 10/10/2019

Υπερθυρεοειδισμός και ψυχικές διαταραχές

Πέμπτη 03/10/2019

Συνέπειες του “ατμισμού”

Πέμπτη 26/09/2019

Γονική ευαισθητοποίηση και βελτιωμένες γλωσσικές δεξιότητες

Πέμπτη 19/09/2019

Μελέτη ύπνου μετά από αμυγδαλεκτομή

Πέμπτη 12/09/2019

Ατυχήματα από τραμπολίνο

Πέμπτη 05/09/2019

Screening κοινωνικών αναγκών από τον οικογενειακό παιδίατρο

Πέμπτη 29/08/2019

Ενημέρωση εφήβων για τα έκδοχα της κάνναβης

Πέμπτη 22/08/2019

Νέα νόσος από e-τσιγάρα

Πέμπτη 15/08/2019

Πρεδνιζολόνη vs δεξαμεθαζόνης

Πέμπτη 15/08/2019

Οξεία χαλαρή παράλυση και εντεροϊοί

Πέμπτη 08/08/2019

Καλύτερες επιδόσεις στους εμβολιασμούς των προώρων

Πέμπτη 01/08/2019

Έλεγχος 1ου πυρετού σε ηλικία 1 μηνός

Πέμπτη 25/07/2019

Καθ’ έξιν  κατάγματα στο μικροσκόπιο

Πέμπτη 18/07/2019

Ψυχισμός γονέων και έλεγχος του άσθματος

Πέμπτη 11/07/2019

Άσθμα και παιδιά αστέγων

Πέμπτη 04/07/2019

Ηχορύπανση=θέμα δημοσίας υγείας

Πέμπτη 27/06/2019

Έλεγχος βακτηριαμίας σε νοσηλείες πνευμονίας

Πέμπτη 20/06/2019

Ο έρπητας ζωστήρας στην μετα-εμβολιαστική εποχή

Πέμπτη 13/06/2019

Οφέλη της άθλησης στο καρδιαγγειακό των παιδιών

Πέμπτη 06/06/2019

Η δύναμη της AAP

Πέμπτη 30/05/2019

Πρώιμη εισαγωγή αλλεργιογόνων τροφών

Πέμπτη 23/05/2019

Τεχνολογία & άσθμα

Πέμπτη 16/05/2019

Επίκαιρο…δελτίο άθλησης

Πέμπτη 09/05/2019

Toolkit…ιλαράς

Πέμπτη 02/05/2019

“Χαμένες ευκαιρίες” εμβολιασμού έναντι του ροταϊού

Πέμπτη 25/04/2019

Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν την οδοντική τερηδόνα περισσότερο από τα γονίδια

Πέμπτη 18/04/2019

Μεσοδιαστήματα των δόσεων του MMR εμβολίου

Πέμπτη 11/04/2019

Τηλεϊατρική και αντιβιώσεις

Πέμπτη 04/04/2019

e-τσιγάρα πίσω από επιληπτικές κρίσεις

Πέμπτη 28/03/2019

Η “θερμοκρασία” στο μικροσκόπιο

Πέμπτη 21/03/2019

Αυξημένος κίνδυνος πνιγμού

Πέμπτη 14/03/2019

Κάπνισμα στην κύηση και αιφνίδιος βρεφικός θάνατος

Πέμπτη 07/03/2019

Το εμβόλιο MMR δεν συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αυτισμού

Πέμπτη 28/02/2019

Σπιτικές κρέμες ασφαλείς?

Πέμπτη 21/02/2019

Αποτελεσματικότητα αντιγριπικού εμβολίου

Πέμπτη 14/02/2019

Σοβαρές αιμορραγίες από χρήση κανναβινοειδών

Πέμπτη 07/02/2019

Εφαρμογή AAP χρήσης φαρμάκων στην γαλουχία

Πέμπτη 31/01/2019

Ορθή διαχείριση δαγκώματος σκύλου

Πέμπτη 24/01/2019

Λάθη επικοινωνίας

Πέμπτη 17/01/2019

e-sigarettes & ερεθιστικές ουσίες

Πέμπτη 10/01/2019

ΕΞΑΡΣΗ ΚΥΚΛΟΣΠΟΡΙΑΣΗΣ ΑΠΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΩΜΩΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ

Πέμπτη 03/01/2019

ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΑ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Πέμπτη 27/12/2018

ΠΡΟΣΟΧΗ…ΣΤΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΟΜΠΟΛΟΓΙΑ

Πέμπτη 20/12/2018

ΧΑΜΗΛΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΝΤΙΓΡΙΠΙΚΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Πέμπτη 13/12/2018

Best toys for children’s development?

Πέμπτη 06/12/2018

Πολλακιουρία vs Πολυουρία

Πέμπτη 29/11/2018

ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΑΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ

Πέμπτη 22/11/2018

Λιγότερη εμπειρική θεραπεία…περισσότερη εργαστηριακή επιβεβαίωση της σηψαιμίας

Πέμπτη 15/11/2018

Έξαρση οξείας χαλαρής παράλυσης στις Η.Π.Α.

Πέμπτη 08/11/2018

Σωματική τιμωρία vs σύγχρονη αποτελεσματική πειθαρχία

Πέμπτη 01/11/2018

Άρνηση ιατρικών παρεμβάσεων και νομική θέση

Πέμπτη 25/10/2018

Debate στην υπνική άπνοια

Πέμπτη 18/10/2018

Καθυστερημένη απολίνωση ομφαλίου

Πέμπτη 11/10/2018

Οι Η.Π.Α. …δεν είναι μακρυά!!

Πέμπτη 04/10/2018

Νέοι ICD-10 κωδικοί

Πέμπτη 27/09/2018

ALPHABET SOUP

Πέμπτη 20/09/2018

Ιός του Δυτικού Νείλου

Πέμπτη 13/09/2018

Anaphylaxis Emergency Action Plan

Πέμπτη 06/09/2018

ΚΛΙΜΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Πέμπτη 30/08/2018

Πέμπτη 23/08/2018

ΠΟΥΔΡΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

Πέμπτη 16/08/2018

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΛΑΘΗ…& H ΒΙΤΑΜΙΝΗ D

Πέμπτη 09/08/2018

ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΝΙΚΕΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Πέμπτη 02/08/2018

Το σπάνιο που…γίνεται κανόνας

Πέμπτη 26/07/2018

Πέμπτη 19/07/2018

Children eat five times more sugar during summer holidays

Πέμπτη 12/07/2018

ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ…ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ…ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΕΙ Change Table Safety

Πέμπτη 05/07/2018

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΟΡΙΑ ΣΕ ΒΑΘΟΣ 4 ΧΛΜ

Πέμπτη 28/06/2018

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΝΑ ΗΛΙΚΙΕΣ

Πέμπτη 21/06/2018

ΧΡΟΝΟΣ ΟΘΟΝΗΣ & ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ

Πέμπτη 14/06/2018

ΜΕΛΙ ΚΑΤΑ ΜΠΑΤΑΡΙΩΝ ΛΙΘΙΟΥ

Πέμπτη 07/06/2018

ΒΡΕΣ ΧΡΟΝΟ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΠΑΤΕΡΑΣ

Πέμπτη 31/05/2018

Ασφάλεια στο νερό

Πέμπτη 24/05/2018

Το άσθμα δεν “πάει διακοπές”

Πέμπτη 17/05/2018

https://migrationdataportal.org/themes/child-migrants-0 UNICEF: ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

Πέμπτη 10/05/2018

http://www.aappublications.org/news/2018/05/08/ppallergy050818 Αδρεναλίνη – πώς, πότε και γιατί τη χρησιμοποιούμε;

Πέμπτη 03/05/2018

Liquid nicotine for e-cigarettes may poison young children ΤΟ ΗΛΕΚΤΟΝΙΚΟ ΤΣΙΓΑΡΟ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗ

Πέμπτη 26/04/2018

‘ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΕΡΙΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ’ Έρευνα: Νέες ενδείξεις για γυναικομαστία λόγω αιθέριων ελαίων

Οι σαρτάνες και οι ΜΕΑ-1 βελτιώνουν ή επιδεινώνουν την μολυσματικότητα και την πορεία του COVID – 19;

  1. Σωστό

2. Λάθος

3. Αδιάφορη συσχέτιση

Σωστό ή λάθος; Το CDC συνιστά τη χορήγηση προφύλαξης το συντομότερο δυνατό μετά την έκθεση στον ιό της ανεμευλογιάς-ζωστήρα και εντός 30 ημερών.

α. Σωστό

β. Λάθος

Νήπιο δύο ετών με ατοπική δερματίτιδα. Τι παρουσιάζει;

α. Ανεμευλογιά

β. Μυκητίαση

γ. Ερπητικό έκζεμα

δ. Λοίμωξη από ιό Coxsackie

ε. Σύνδρομο Stevens-Johnson

Σε ποιες περιπτώσεις αναστέλλεται εξαρχής η χορήγηση μητρικού γάλακτος;

α. Σε υποκατάσταση με θυροξίνη στην μητέρα 200μg ημερησίως

β. Σε θεραπευόμενη φυματιώδη πλευρίτιδα του 3ου τριμήνου της εγκυμοσύνης

γ. Σε ενεργό λοίμωξη ανεμευλογιάς 3 ημέρες προ του τοκετού

δ. Σε νοσηλευόμενο σε οργανωμένη M.E.N.N. πρόωρο νεογνό με λοίμωξη από Listeria.

Τα φάρμακα που ονομάζονται στατίνες χρησιμοποιούνται τώρα για τη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης στο πλάσμα αναστέλλοντας τον ρυθμό της σύνθεσης της χοληστερόλης. Αυτό το βήμα καταλύεται από:

α. Λιποπρωτεΐνη λιπάση

β. β-κετοθειολάση

γ. Πρωτεΐνη φορέα ακυλίου

δ. Αναγωγάση HMG-CoA

ε. Τρανσακυλάση

Η πειραματική λοίμωξη από τον ιό του έρπητα σε ποντίκια (στην οποία, όπως και στους ανθρώπους, ο μεταλοιμώδης αποικισμός από οποιοδήποτε ιό έρπητα EBV, CMV, HSV, VZV επιμένει καθ’όλη τη διάρκεια της ζωής) έχει επίδραση σε άλλες λοιμώξεις:

α. ευνοϊκή

β. προστατευτική

γ. αδιάφορη

δ. διευκόλυνση των ανοσολογικών επιπλοκών

Μπροστά σε μια μεμονωμένη-σποραδική ήπια πρωτεϊνουρία (300mg – 2 g/ούρα 24ωρου), η πιθανότητα να υποβόσκει μια ασθένεια του σπειράματος αφορά:

α. Το 1% των περιπτώσεων

β. Το 10% των περιπτώσεων

γ. Το 30% των περιπτώσεων

Η νοητική καθυστέρηση σε παιδιά που γεννιούνται από μητέρες με PKU προκαλείται πιθανότατα από:

α. Ανεπάρκεια διαφορετικού ενζύμου στο νεογνό

β. PKU στο ίδιο το νεογνό

γ. Υψηλή φαινυλαλανίνη στο αίμα της μητέρας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της

δ. Τον πατέρα που μεταφέρει το γονίδιο της PKU

ε. Χαμηλή πρωτεΐνη στη διατροφή της μητέρας στην εγκυμοσύνη

Η κλασική βλεννοπολυσακχαρίδωση (του Hurler) είναι:

α) Ανίατη

β) Αντιμετωπίσιμη με πρώιμη μεταμόσχευση μυελού των οστών

γ) Αντιμετωπίσιμη με γονιδιακή θεραπεία

δ) Και οι δύο τύποι θεραπειών είναι αποτελεσματικοί.

Ποια η διάγνωση;

α) Έκζεμα από νερό πισίνας

β) Μολυσματικό κηρίο

γ) Ατοπική δερματίτιδα

δ) Πέμφιγα

Η δευτερογενής κρυψορχία με εμφάνιση μεταξύ 6 και 12 ετών:  

α)  είναι ένα εξαιρετικά σπάνιο γεγονός  

β)  έχει επίπτωση στον υγιή πληθυσμό ίση με εκείνη της αληθινής κρυψορχίας

γ)  έχει μια επίπτωση περίπου το ήμισυ σε σύγκριση με εκείνη της αληθινής κρυψορχίας

Ποια από τις παρακάτω δηλώσεις ΔΕΝ είναι σωστή;

α) Η ουλίτιδα είναι φαινόμενο που επηρεάζει περισσότερα από τα μισά παιδιά και τους εφήβους

β) Συνδέεται με την δραστηριότητα της οδοντικής πλάκας και την στοματική υγιεινή

γ) Έχει ένα πιθανό γενετικό υπόστρωμα

δ) Κατά την ενηλικίωση, επιδεινώνεται από την παρέμβαση των ενδοκρινικών διαταραχών.

Ποια από αυτές τις δηλώσεις ΔΕΝ είναι σωστή;

α) Η Βαριά Συνδυασμένη Ανοσοανεπάρκεια (SCID) εκφράζεται συνήθως κατά το πρώτο έτος της ζωής.

β) Η Κοινή Ποικίλη Ανοσοανεπάρκεια εκφράζεται συνήθως μετά το πρώτο έτος της ζωής, συχνά ακόμη και πολύ αργότερα.

γ) Τα ελλείμματα του Συμπληρώματος συνήθως εκφράζονται ως ευαισθησία σε συστηματικές λοιμώξεις από βακτήρια με κάψα.

δ) Η αγαμμασφαιριναιμία του Bruton είναι μια αυτοσωμική υπολειπόμενη ασθένεια.

ε) Η ανοσοανεπάρκεια με υπερ-IgM αντισώματα είναι σοβαρότερη από την αγαμμασφαιριναιμία του Bruton.

ζ) Η ανεπάρκεια IgA δεν αντιστοιχεί απαραιτήτως σε υποτροπιάζουσα αναπνευστική παθολογία.

η) Ανεπάρκεια IgA όχι σπάνια συνοδεύεται από αυτοάνοση παθολογία.

Υπερηχοκαρδιογράφημα εμβρύου, όπου απεικονίζονται υπερηχογενείς ενδοκοιλιακές μάζες. Ποια η πιθανή διάγνωση?

α. Συγγενή αιμαγγειώματα

β. Νευροϊνωμάτωση

γ. Οζώδης Σκλήρυνση

δ. Συγγενή τερατώμαα καρδιάς

Οισοφαγοσκόπηση έπειτα από αφαίρεση βλωμού ενσφηνωμένης τροφής σε έφηβο 14 ετών με ιστορικό δυσφαγίας στα στερεά και επανειλημμένες ενσφηνώσεις τροφής. Ποια παθολογία απασχολεί το παιδί?

α.Οισοφαγίτιδα από παλινδρόμηση

β. Γαστρική εκτοπία

γ. Στένωση οισοφάγου

δ. Ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα

Το screening της κυστικής ίνωσης:

α. Επιτρέπει να ευνοηθεί σε μεγάλο βαθμό η πρόγνωση της νόσου

β. Προτείνεται, ωστόσο η χρησιμότητα της πρακτικής αυτής δύσκολα είναι μετρήσιμη και απαιτεί την αριστεία των κέντρων διάγνωσης και θεραπείας

γ. Αποτελεί ένα από τα screening που θα μπορούσαν να εγκαταλειφθούν στις χώρες του δυτικού κόσμου

Η κατάσταση που αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου για την δυσμενή εξέλιξη της αγγειίτιδας των στεφανιαίων στην ν. Kawasaki είναι:

α. Η διάρκεια του πυρετού

β. Η θρομβοκυττάρωση

γ. Η θρομβοπενία

δ. Η υπονατριαιμία

Η εμφάνιση του διαβήτη τύπου 2 σε παιδιά ηλικίας κάτω των 18 ετών αποτελεί ένα φαινόμενο:

α. Αρκετά σπάνιο

β. Αυξανόμενο λόγω της αύξησης της παχυσαρκίας στον γενικό πληθυσμό

γ. Αρκετά συχνό στον παιδικό πληθυσμό

δ. β + γ

Κορίτσι 5 ετών, προηγουμένως υγιές, παρουσιάζει από διμήνου, εύκολη γενικευμένη κόπωση, ερυθρότητα και οίδημα στο πρόσωπο (εικόνα), οιδήματα στις αρθρώσεις των άνω άκρων και περιορισμό κινήσεων στους αγκώνες και στους ώμους. Ποια κατάσταση περιγράφουν τα συμπτώματα αυτά?

α. Νεανική Ιδιοπαθή Ρευματοειδή Αρθρίτιδα

β. Νεανική Δερματομυοσίτιδα

γ. Ερυθηματώδη Λύκο

δ. Χρόνια Κνίδωση

Η Ηρώ είναι ένα χαριτωμένο κορίτσι 7 ετών, με χρόνια δυσκοιλιότητα και εγκόπριση και σε εκτενή έλεγχο από κέντρο παιδιατρικής γαστρεντερολογίας διαπιστώθηκε ευερέθιστο έντερο, χωρίς αποτέλεσμα έπειτα από χρόνια αγωγή με φυτικές ίνες, προβιοτικά και μαλακτικά κοπράνων. Της ζητήθηκε στην τακτική παιδιατρική επίσκεψη να ζωγραφίσει το αγαπημένο της παιχνίδι. Ποιο το επόμενο βήμα στην θεραπευτική αντιμετώπιση του επίμονου προβλήματος του παιδιού?

α. Βιοψία παχέος εντέρου για συγγενές μεγάκολο

β. Παιγνιοθεραπεία σε συνδυασμό με διατροφικό πρωτόκολλο FODMAP’s

γ. Πρωτόκολλο GAPS

δ. Αναμονή έως την αυτονομία σε μεγαλύτερη ηλικία

Αγόρι με υπερπρηνισμό δεξιού αντιβραχίου στην πλήρη έκταση του αγκώνα. Ποια κατάσταση το απασχολεί?

α. Συγγενής συνοστέωση κερκίδας-ωλένης

β. Αρθρογρύπωση

γ. Παράλυση βραχιόνιου πλέγματος

δ. Υπερόστωση της ωλένης

Ακτινογραφία δεξιού άκρου ποδός σε παιδί που παρουσιάζει τραύμα στην περιοχή του μεγάλου δακτύλου. Ποια κατάσταση απεικονίζει?

α. Κάταγμα σφηνοειδούς

β. Οστεομυελίτιδα 1ου μεταταρσίου

γ. Κάταγμα 2ου μεταταρσίου

δ. Οστεομυελίτιδα κυβοειδούς

ε. Οστεοαρθρίτιδα 1ου μεταταρσίου

Βρέφος 10 μηνών, με ιστορικό χειρουργηθέντος συγγενούς ετερόπλευρου καθολικού καταρράκτη (απόν red reflex στην γέννηση), παρουσιάζει το τελευταίο τρίμηνο εμμένουσα τρανσαμινασαιμία. Παρουσιάζει φυσιολογική ανάπτυξη και αύξηση. Ποια σειρά εξετάσεων θα ζητήσουμε?

α. Υπερηχογράφημα ήπατος, εγκεφάλου, καρδιάς, οφθαλμών (β-scan)

β. Χιτοτριοσιδάση, ισοηλεκτρικός εστιασμός τρανσφερρίνης, όξινη α-γλυκοσιδάση

γ. χαλκός ούρων, επίπεδα σερουλοπλασμίνης ορού

δ. Επανάληψη TORCH

ε. Επανάληψη Guthrie για γαλακτοζαιμία

Αγόρι 13 ετών με νόσο του Crohn, παραπονιέται για πόνο στο αριστερό ισχίο. Ποια παθολογία το απασχολεί?

α. Οστεομυελίτιδα

β. Οστεοειδές οστέωμα

γ. Οστεοσάρκωμα

δ. Σάρκωμα του Ewing

ε. Οστική κύστη

Νεογνό θήλυ 20 ημερών με διόγκωση μαζικού αδένα. Ποια κατάσταση απεικονίζεται?

α. Θηλαρχή του νεογνού

β. Νεογνική Μαστίτιδα

γ. Δερματική Φυματίωση

δ. Κοκκίωμα από ξένο σώμα

ε. Αδενοπάθεια από άτυπο μυκοβακτηρίδιο

Ποια από τις ακόλουθες δηλώσεις είναι λανθασμένη:

α. Το σύνδρομο PFAPA δεν αυτοϊάται σύντομα

β. Τα επεισόδια πυρετού χωρίζονται μεταξύ τους με διαστήματα 2-4 εβδομάδων (πιο συχνά 3)

γ. Η αμυγδαλεκτομή είναι θεραπευτική

δ. Η παρουσία στοματικών άφθων είναι απαραίτητη στην διάγνωση 

Ακτινογραφία κοιλίας σε νεογνό που εμέσσει και δεν εκκενώνει. Ποια η διάγνωση?

α. Ατρησία δωδεκαδακτύλου

β. Διάτρηση εντέρου

γ. Αγαγγλιονικό Μεγάκολο

δ. Συστροφή λεπτού εντέρου

ε. Εγκολεασμός

Αγόρι 10 ετών με ωχρότητα και σπληνομεγαλία. Ακολουθεί απλή γενική αίματος. Ποια είναι η επόμενη πιο χρήσιμη εξέταση που θα ζητήσομε?

α. Αντισώματα έναντι λεϊσμάνιας

β. Χολερυθρίνη

γ. Υπερηχογράφημα σπληνός/ήπατος

δ. Ηλεκτροφόρηση σε gel πολυακρυλαμίδιου

Νήπιο 1 έτους κατάπιε το δακτυλίδι της μητέρας του. Ποια τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε?

α. Αναμονή και πιθανή αφαίρεση με ενδοσκόπιο στην περίπτωση που δεν αποβληθεί μόνο του

β.  Επείγουσα αφαίρεση με ενδοσκόπιο

γ.  Προκινητικά φάρμακα

δ.  Ακτινογραφίες κοιλίας (F) στις 24, 48, 72 ώρες για να εκτιμηθεί η εξέλιξη του συμβάντος

Νεογνό με συγγενή καρδιοπάθεια ποροεξαρτώμενη αναπτύσσει μία ρόδινη δυσχρωμία στο ημίσωμα που υποχωρεί σε μισή ώρα. Ποια κατάσταση υποδηλώνει?

α. Αιμαγγείωμα

β. Φαινόμενο του ‘αρλεκίνο’

γ. Σύνδρομο του Horner

δ. Ιχθύαση

Ποια η πιθανή διάγνωση στο θήλυ νεογνό της εικόνας?

α. Συγγενής Πολλαπλή αρθρογρύπωση

β. Συγγενές εξάρθρημα του ισχίου

γ. Συγγενής εξάρθρωση του γόνατος

δ. Σύνδρομο του Larsen

Ακτινογραφίες στους 3, 7 και 28 μήνες στο ίδιο παιδί. Ποια κατάσταση περιγράφουν?

α. Κακοποίηση

β. Ραχίτιδα

γ. Υποφωσφατασία

δ. Ατελής οστεγένεση

ε. Χρόνια υποτροπιάζουσα πολυεστιακή οστεομυελίτιδα

Έφηβος 16 ετών αθλητής στην κολύμβηση και φαινομενικά υγιής παρουσιάζει από 10ημέρου τις συγκεκριμένες δερματικές βλάβες της εικόνας. Ποια είναι η διάγνωση?

α. Ροδόχρους πιτυρίαση της Gibert

β. Ποικιλόχρους πιτυρίαση

γ. Δερματοφυτία

δ. Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα

Καλό μήνα και ξεκινάμε το quiz της εβδομάδος με μία όχι και τόσο ευχάριστη εικόνα και περίπτωση, που μπορεί να χτυπήσει πρώτα την δική μας πόρτα πριν επισκεφθεί τον συνάδελφο παιδοχειρουργό ή ΩΡΛ, ώστε να μπορούμε να δώσουμε μία πρώτη απάντηση στην αγωνία των γονέων. Άλλωστε οι εκπομπές μαγειρικής έχουν κατακτήσει τους τηλεοπτικούς δέκτες μας και δεν θα αργήσει η ώρα που, με τόσα μαχαίρια που κυκλοφορούν στους πάγκους, κάποιο από αυτά να αποδειχθεί επιβλαβές. Η ερώτηση λοιπόν είναι η εξής:
Ποια η έκβαση αυτής της βλάβης?

α. Συρραφή με παραμορφωτική ουλή

β. Συρραφή χωρίς ουλή

γ. Επούλωση χωρίς ουλή

δ. Επούλωση με κυανοακρυλική κόλλα

ε. Νέκρωση κρημνού γλώσσας     

(Οι ερωτήσεις έχουν διδακτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την διαφορετική αντιμετώπιση ενός συγκεκριμένου κλινικού περιστατικού που χρήζει εξειδικευμένης φροντίδας κατά περίπτωση) 

Δευτέρα 07/06/2021

Ο Μάιος εκτός των άλλων ήταν κι ο μήνας ευαισθητοποίησης του κοινού στο σύνδρομο Prader-Willi. Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος των ακραίων διαταραχών σίτισης της βρεφικής και της παιδικής ηλικίας εκφράζονται στο σύνδρομο αυτό. Η υποτονία, η μειωμένη σίτιση και η ανεπαρκής αύξηση κατά την βρεφική ηλικία και η υπερφαγία στα μεγαλύτερα παιδιά πρέπει να σημειώνονται στο παιδικό βιβλιάριο υγείας, όταν παρατηρούνται, ώστε να οδηγούν μέχρι την ενήλικο ζωή στην γενετική διερεύνηση και στην αναπλήρωση του ατόμου με αυξητική ορμόνη. https://www.pwsa.co.uk/prader-willi-syndrome-awareness-month

Δευτέρα 31/05/2021

Ενδιαφέρον περιστατικό οξείας κοιλίας σε παιδί με ακτινολογική εικόνα ειλεΐτιδας και μεσεντερικής λεμφαδενίτιδας στην CT κοιλίας, που επεπλάκη με shock κατά την νοσηλεία του και αντιμετωπίσθηκε τελικά με γ-σφαιρίνη σαν Πολυσυστηματικό Φλεγμονώδες Σύνδρομο από τον κοροναϊό SARS-CoV2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7508639/pdf/12098_2020_Article_3508.pdf

Δευτέρα 24/05/2021

Η γνώση της φυσιοπαθολογίας της αγκυλογλωσσίας μας βοηθά στην επίτευξη κλινικής διάγνωσης και αντιμετώπισης. Η παθολογία του χαλινού της γλώσσας συνδέεται αποκλειστικά και μόνο με την δυσκολία σίτισης μέσω του μητρικού θηλασμού. Εάν ο γλωσσικός περισταλτισμός μειώνεται, το βρέφος αυξάνει την πίεση αναρρόφησης των μυών του στόματός του. Τα τοιχώματα του κυκλώματος των γαλακτοφόρων αγωγών του μαστού, τα οποία είναι ελαστικά κι έχουν χαμηλή πίεση, καταρρέουν αντί να αυξάνεται η ροή, η οποία οδηγεί στη μειωμένη απόδοση γάλακτος στην στοματική κοιλότητα. Οι προσπάθειες του βρέφους αυξάνονται και έτσι αυξάνεται και η τοπική πίεση στον μαστό. Ο έλεγχος της σίτισης του νεογνού από τον μαστό πρέπει να διενεργείται ήδη από το μαιευτήριο το πρώτο τριήμερο της ζωής, σαν ένα επιπλέον screening του νεογνικού πληθυσμού, που θα οδηγήσει στην έγκαιρη διόρθωσή του σε εκείνα που το χρειάζονται κι όχι να αποτελέσει η διόρθωση, λόγω της απλής παρατήρησης ενός βραχέος χαλινού γλώσσας, μία βία σε ό,τι μας έχει προικίσει η φύση. Ankyloglossia in infants: surgical aspects

Δευτέρα 17/05/2021

Υπάρχουν ερωτήσεις των οποίων η απάντηση στην χρονική στιγμή που τίθενται ενδέχεται να  μην μπορεί να δοθεί με βάση την τακτική που έχει ήδη ακολουθηθεί και την έκβαση. Στην περίπτωση, λοιπόν, ενός νεογνού ηλικίας 5ημερών με Η.Κ. 37+2w και ικανοποιητικό Β.Γ. (αλλοίωση παλμών, επείγων τοκετός) από μητέρα covid-19 θετική και συμπτωματική από 15 ημέρου (με νοσηλεία της ίδιας λόγω πνευμονίας και χορήγηση οξυγόνου για κάποιες μέρες μετά τον τοκετό), με μονή PCR του νεογνού στο 2ο 24ωρο ζωής αρνητική και θετικού πατέρα, ασυμπτωματικού, προ 3 εβδομάδων, με ασαφείς γραπτές οδηγίες εξόδου από το μαιευτήριο, η ερώτηση πότε θα πραγματοποιηθεί η 1η  εξέταση του νεογνού από τον ιδιώτη παιδίατρο ενέχει αφενός την πρόκληση της βιβλιογραφικής ανάγνωσης και της αναζήτησης των τελευταίων επίσημων εθνικών και διεθνών οδηγιών για την πρόληψη της μετάδοσης κατά την περιγεννητική περίοδο αφετέρου τον σεβασμό στην αχώριστη δυάδα μητέρας-νεογνού, υπό τις πρωτόγνωρες συνθήκες που βιώνει η κάθε νέα οικογένεια. Οι απαντήσεις στο αν θα εξετασθεί άμεσα, σύντομα ή αργότερα (μετά από 10-15 ημέρες), στο σπίτι του ή στο ιατρείο μας ή ποια γραμμή θα ακολουθήσουμε αν πάσχει ένας από την τριάδα μητέρα-νεογνό-πατέρας έχουν όλες δοθεί από τους επίσημους εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς υγείας, μολονότι προκύπτουν πάντα νέα ερωτηματικά ως προς την μεθοδολογία που ακολουθήθηκε.

Ας ξεκινήσουμε λέγοντας πως αν εξετάζαμε αυτό το νεογνό, καλύτερα θα ήταν στο ιατρείο μας, κατά προτίμηση μέσα σε 3 ημέρες από την έξοδο από το μαιευτήριο, ύστερα από μία 2η λήψη ρινικού επιχρίσματος για PCR, αν δεν έχει πραγματοποιηθεί, την ίδια ημέρα της επικοινωνίας (5η Η.Ζ.). Τα μέτρα προστασίας είναι τα εξής γνωστά:

✓Μάσκα FFP2

✓Προστατευτικά γυαλιά ευρέως πεδίου ή ασπίδα προσώπου

✓Καθαρή αδιάβροχη ρόμπα με μακριά μανίκια

✓Γάντια μιας χρήσεως με μακριά μανσέτα

✓Σκούφο.

(ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΒΡΕΦΗ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΠΤΗ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ COVID-19)

Οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στη φροντίδα τέτοιων νεογέννητων. Κατά τη διάρκεια των επισκέψεων, θα πρέπει να αξιολογούν την συμπεριφορά σίτισης και την αύξηση του βάρους (ιδιαίτερα λόγω πιθανών διαταραχών του θηλασμού, λόγω της ασθένειας COVID-19), να αξιολογούν την αφυδάτωση και τον ίκτερο, να αξιολογούν το στρες του φροντιστή και να το αντιμετωπίζουν και να παρέχουν τις κατάλληλες υποστηρίξεις στο οικογενειακό περιβάλλον.

(INTERIM GUIDANCE ON BREASTFEEDING AND BREAST MILK FEEDS IN THE CONTEXT OF COVID-19)

Στην περίπτωση που αναρωτηθούμε γιατί το νεογνό εξήλθε του μαιευτηρίου χωρίς την μητέρα του, μπορούμε να μάθουμε αν η κατάσταση υποξαιμίας της της επέτρεπε να παραμείνει μαζί του ή όχι. Έπειτα τα δεδομένα για την ασφάλεια του μητρικού θηλασμού και η ανάγκη διαχωρισμού της μητέρας από το νεογνό είναι ανεπαρκή, η τελική όμως απόφαση καθώς και η διάρκεια της απομάκρυνσης, πρέπει να εξατομικεύεται σε συνεννόηση με τους θεράποντες ιατρούς, λαμβάνοντας υπόψη και την βαρύτητα της κλινικής εικόνας της μητέρας και την κατάσταση του νεογνού. Εάν η κλινική κατάσταση της μητέρας είναι σοβαρή, συστήνεται η απομάκρυνση του νεογνού από τη μητέρα και εφόσον είναι εφικτή, η προσπάθεια άντλησης μητρικού γάλακτος για την όσο το δυνατόν ομαλή διασφάλιση της γαλουχίας. Το γάλα στην συνέχεια θα χορηγείται στο νεογνό από κάποιο υγιές άτομο, χωρίς παστερίωση. Σε περιπτώσεις ασυμπτωματικής ή ήπιας λοίμωξης της μητέρας και σε εξατομικευμένη βάση ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραμέτρων από τους θεράποντες ιατρούς και την οικογένεια, μπορεί να αποφασιστεί ο μητρικός θηλασμός και η παραμονή του νεογνού μαζί με τη μητέρα σε απόσταση τουλάχιστον δύο μέτρων από την κλίνη της και τοποθέτηση φυσικού διαχωριστικού μεταξύ τους ή την τοποθέτηση του νεογνού σε διαφορετικό θάλαμο μόνωσης.

(ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΓΚΥΩΝ ΜΕ ΠΙΘΑΝΗ Η ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΜΕΝΗ ΛΟΙΜΩΞΗ COVID-19)

Το μητρικό γάλα περιέχει εκκριτικά αντισώματα IgA έναντι το κοροναϊού και ο θηλασμός θα πρέπει να συνεχισθεί, εάν είναι δυνατόν, μας προτρέπει ο ΠΟΥ, μιας και δεν έχουν προλάβει ακόμη να περάσουν μέσω του πλακούντα τα πρώτα IgM αντισώματα της φυσικής νόσησης.

(BREASTFEEDING AND COVID-19)

Οι μητέρες με ύποπτη ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη SARS-CoV-2 δεν πρέπει να θεωρούνται ότι ενέχουν πιθανό κίνδυνο μετάδοσης ιών στα νεογνά τους εάν πληρούν τα κριτήρια για διακοπή της απομόνωσης και των προφυλάξεων:

  • Έχουν περάσει τουλάχιστον 10 ημέρες από τότε που εμφανίστηκαν για πρώτη φορά τα συμπτώματά τους (έως και 20 ημέρες εάν έχουν πιο σοβαρή έως κρίσιμη ασθένεια ή είναι σοβαρά ανοσοκατεσταλμένες).
  • Έχουν περάσει τουλάχιστον 24 ώρες από τον τελευταίο τους πυρετό χωρίς τη χρήση αντιπυρετικών και τα άλλα συμπτώματά τους έχουν βελτιωθεί.

Οι μητέρες που δεν πληρούν αυτά τα κριτήρια μπορούν να επιλέξουν να αποχωριστούν προσωρινά από τα νεογνά τους στην προσπάθεια μείωσης του κινδύνου μετάδοσης. Ωστόσο, εάν μετά τον τοκετό δεν θα είναι σε θέση να διατηρήσουν τον αποχωρισμό, δεν είναι σαφές εάν ο προσωρινός χωρισμός μέσα στο νοσοκομείο θα αποτρέψει τελικά τη μετάδοση του SARS-CoV-2 στο νεογνό, δεδομένης της αυξημένης πιθανότητας έκθεσης από τη μητέρα αμέσως μετά τον τοκετό. Ο χωρισμός μπορεί να είναι απαραίτητος για μητέρες που είναι πολύ άρρωστες για να φροντίσουν τα νεογνά τους ή που χρειάζονται υψηλότερα επίπεδα φροντίδας. Μπορεί να είναι απαραίτητος για νεογνά με υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής ασθένειας (π.χ. πρόωρα, με υποκείμενες ιατρικές καταστάσεις, που χρειάζονται υψηλότερα επίπεδα φροντίδας).

(EVALUATION AND MANAGEMENT CONSIDERATIONS FOR NEONATES AT RISK FOR COVID-19)

Νεογνά με ύποπτη COVID-19 είναι τα νεογνά μητέρων με ιστορικό COVID-19 μεταξύ 14 ημερών πριν τον τοκετό και 28 ημερών μετά τον τοκετό ή νεογνά με άμεση έκθεση σε άτομα με επιβεβαιωμένη COVID-19 (μέλη της οικογένειας, άτομα που ασχολούνται με τη φροντίδα του νεογνού, ιατρικό προσωπικό, επισκέπτες). Στον τοκετό δεν επιτρέπεται επαφή της μητέρας με το νεογνό (“skin to skin contact”). Την φροντίδα αναλαμβάνει η μαία και ο νεογνολόγος (ντυμένος έξω από την πόρτα του θαλάμου τοκετού) αναλαμβάνει τη μεταφορά του νεογνού στη ΜΕΝΝ. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης της COVID-19 λοίμωξης της λεχωίδας, το νεογνό θα παραμείνει στη ΜΕΝΝ μέχρι την αρνητικοποίηση της μητέρας ή έχει τη δυνατότητα φροντίδας στο σπίτι από άλλο φροντιστή ο οποίος θα πρέπει να είναι COVID-19 (-) και <60 ετών. Έλεγχος ρινικού επιχρίσματος για COVID-19 στο νεογνό θα διενεργείται κατά τη διάρκεια νοσηλείας και συγκεκριμένα RT-PCR με επανάληψη κάθε 48 έως 72 ώρες μέχρι να υπάρξουν δύο διαδοχικά αρνητικά δείγματα.

(ΟΜΟΦΩΝΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΕΟΓΝΩΝ ΜΕ COVID-19)

Δευτέρα 10/05/2021

Ερωτήθηκαν πρόσφατα 400 γονείς πότε τα παιδιά τους κατάφεραν να ελέγξουν επιτυχώς τους σφιγκτήρες. Σε όσα δεν το είχαν καταφέρει έως την ηλικία των συμπληρωμένων 4 ετών οι μελετητές απέδωσαν την αιτία στην εργαζόμενη, εκτός της οικίας, μητέρα. Η προωρότητα, με αποτέλεσμα την αναπτυξιακή και συναισθηματική ανωριμότητα, ήταν άλλος ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου, παρατηρούμενος και σε προγενέστερες διφορούμενες μελέτες. Η ευρεία διαθεσιμότητα πανών και η αναβολή της ‘εκπαίδευσης τουαλέτας’ για μεγαλύτερη ηλικία, όταν θα είναι ‘έτοιμο το παιδί’, ως αποτέλεσμα της λανθασμένης ενημέρωσης από το περιβάλλον και της μειωμένης γονεϊκής φροντίδας, αποτελούν αιτίες καθυστερημένου ελέγχου των σφιγκτήρων. Η αναγνώριση των σημείων πλήρωσης για κένωση μετά τα γεύματα στα βρέφη πρέπει να ερμηνεύονται νωρίς από τους γονείς και τα απαραίτητα βοηθήματα της άνετης καθιστής θέσης (υποστήριξη ποδιών, κάθισμα λεκάνης, δοχείο) και της στάσης του σώματος δείχνουν να είναι χρήσιμα εργαλεία εκπαίδευσης. Personal and familial factors associated with toilet training

Δευτέρα 03/05/2021

Αγαπητοί συνάδελφοι χρόνια πολλά και Χριστός Ανέστη. Μολονότι παρουσιάζουν παρόμοια κλινική εικόνα, η εποχική νόσος Kawasaki (KD) και το πανδημικό πολυσυστηματικό σύνδρομο MIS-C των παιδιών,  εμφανίζουν και διαφορές που μας επιτρέπουν την ταξινόμησή τους σαν ξεχωριστές κλινικές οντότητες. Το MIS-C εμφανίζεται έως και στο 0,3% των παιδιών με λοίμωξη από SARS-CoV-2 και στις μεγαλύτερες ηλικίες. Έχει συχνότερη συστηματική, καρδιακή και γαστρεντερική εντόπιση και περιπλέκεται με καταπληξία πιο συχνά απ’ ότι το KD. Όπως και στους ενήλικες, τα λιγοστά παιδιά που φθάνουν σε σοβαρές συστηματικές και πνευμονικές επιπλοκές από κοροναϊό ωφελούνται από την ενωρίς χορήγηση ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων. Οι ενήλικες με αυτοάνοσες καταστάσεις φαίνεται ότι δεν διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο λόγω της ανοσοκαταστολής, και σε πιο περίπλοκες καταστάσεις – όπως σε ασθενείς με καρκίνο – η υψηλότερη σοβαρότητα θα μπορούσε να εξηγηθεί καλύτερα από την γενική οργανική ευαισθησία, παρά λόγω της ειδικής αγωγής. Σχεδόν το σύνολο των παιδιών είναι φύσει άνοσα στην νέα πανδημική λοίμωξη. Από την άλλη πλευρά, όμως, τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα δεν πρέπει να αποσύρονται και οι προγραμματισμένες θεραπείες δεν πρέπει να καθυστερούν στα λίγα παιδιά που τα λαμβάνουν για ειδικούς λόγους στην τρέχουσα περίοδο. COVID-19 in Immunosuppressed Children

Δευτέρα 26/04/2021

Πολλά ενημερωτικά σημειώματα νοσηλείας παιδιατρικών ασθενών καθώς και παιδικά βιβλιάρια υγείας νεογνών που εξέρχονται των μαιευτηρίων καταλήγουν στην φράση «…εμβολιασμοί σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών/…από το τέλος του 2ου μήνα ζωής…».

Όλοι οι παιδίατροι και οι επαγγελματίες υγείας που ασχολούνται με παιδιά γνωρίζουν με τον καλύτερο τρόπο πως να εφαρμόζουν στην τελειότητά της την οδηγία αυτή και με τρόπο ομοιόμορφο/οριζόντιο σε όλο τον πληθυσμό που παρακολουθούν.

Ωστόσο, σε λίγες περιπτώσεις το βιολογικό όφελος, από τον ειδικό εμβολιασμό και νωρίτερα από το εθνικά καθορισμένο πρόγραμμα εμβολιασμών περνά μέσα από την ανάγνωση της πιο πρόσφατης διεθνούς βιβλιογραφίας και την γνώση των επιδημιολογικών ιδιαιτεροτήτων κι άλλων χωρών, όταν πρόκειται για παράδειγμα για άτομα που πρόκειται να ταξιδεύσουν σύντομα εκεί, που ανήκουν σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες και τους χορηγείται το εμβόλιο κατά της φυματίωσης στην γέννηση, είναι πρόωρα και έχουν μεταγγισθεί ή έχουν δεχθεί χειρισμούς στην μονάδα νεογνών από άγνωστα εμβολιασμένους για την ηπατίτιδα Β επαγγελματίες υγείας ή να τους χορηγηθεί πριν την έξοδο από εκεί το εμβόλιο του ροταϊού.

Παρατηρώντας σταδιακά ότι όλες αυτές οι εξαιρέσεις πληθαίνουν και αφορούν σε κάποιες περιπτώσεις επαγγελματίες υγείας με μεγάλο παιδιατρικό πληθυσμό ευθύνης, η συζήτηση και η παρουσίαση ειδικών οδηγιών για ειδικούς πληθυσμούς σε ένα δημόσιο έγγραφο πριν αυτό εκδοθεί, γνωρίζοντας για παράδειγμα άριστα το οικογενειακό ιστορικό, τις αποφάσεις για μελλοντικές μετακινήσεις στην υδρόγειο, την καταγωγή, το μαιευτικό ιστορικό, την ανοσοκαταστολή, θα μας οδηγήσουν από κοινού στην καλύτερη παράδοση ενός παιδιού στην κοινωνία των ενηλίκων.

Η ευκαιρία εδόθη από ένα παιδί που πρόκειται να ταξιδέψει στην Πολωνία το επόμενο διάστημα και η συνεργασία με το τοπικό γραφείο ταξιδιωτικής ιατρικής του υγειονομικού της Νομαρχίας ξεπερνά τα κλειστά όρια του δικού μας προγραμματισμού εμβολιασμών, ανατρέχοντας αναγκαστικά και στις οδηγίες του αμερικανικού CDC, πολύ πριν την μετακίνησή του εκεί. Poland: Clinician’s View

Δευτέρα 19/04/2021

Τα ρινικά κύτταρα που έχουν άμεση επαφή με το περιβάλλον έχει αποδειχθεί ότι διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη μόλυνση από τον SARS-CoV-2. Τα αποτελέσματά μιας πρόσφατης έρευνας δείχνουν ότι οι διαφορετικοί ρινικοί DNAmethylated ACE2 υποδοχείς αντικατοπτρίζουν τις διαφορές ανά φύλο (φυλοσύνδετο γονίδιο), φυλή/εθνικότητα και βιολογική γήρανση (οι περισσότερες γυναίκες παρουσιάζουν το γνωστό φαινόμενο Lyon με αποτέλεσμα να απενεργοποιούνται οι ACE2 υποδοχείς στους στόχους και τα μικρά παιδιά να έχουν χαμηλή έκφραση). Έτσι λοιπόν η ρινική επιγενετική αρχιτεκτονική του γονιδίου ACE2 θα μπορούσε να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της πανδημίας του COVID-19 και των περιβαλλοντικών ανισοτήτων. Τα ευρήματα θα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε ενήλικες και σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου για σοβαρή νόσηση. DNA methylation architecture of the ACE2 gene in nasal cells of children

Δευτέρα 12/04/2021

Η εσωτερική παθολογία αφορά όλες τις παθολογικές ειδικότητες, που αντιμετωπίζουν ασθενείς με κοροναϊό ανεξαρτήτως ηλικίας τόσο στο σπίτι όσο και κατά την εισαγωγή τους σε παθολογική κλινική ή που καταλήγουν σε ΜΕΘ για διασωλήνωση και μία αξιοσημείωτη επιστημονική δημοσίευση, που ξεκινά από το αξίωμα της παρατήρησης (υψηλή φερριτίνη < ή > των 500ng/mL), οδηγείται με την γαλιλαιική λογική του πειραματισμού (την ενωρίς-εντός 12ώρου-χορήγηση των έως τώρα γνωστών αποτελεσματικών βιολογικών παραγόντων και των ώσεων κορτιζόνης) και που επιφέρει πρόοδο και στατιστικά σημαντική επιτυχία στην αντιμετώπιση της παθολογίας της νόσου ή στην αποφυγή της διασωλήνωσης, θα πρέπει να μεταλαμπαδευτεί από το ένα κέντρο στο άλλο. Πραγματικός αντίπαλος της ομάδας των ιατρών της Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής στην Λάρισα δεν ήταν ο κοροναϊός, αλλά ο χρόνος, ώστε να μην αργήσει ούτε ώρα η μελετούμενη θεραπεία και να μην βρεθούν αντιμέτωποι οι ασθενείς με τον “καταρράκτη” των κυτοκινών της φλεγμονής. Πρέπει να αισθανόμαστε τυχεροί που κατοικούμε σε αυτόν τον ευλογημένο τόπο, κοντά σε φωτισμένους ανθρώπους, στην Θεσσαλία, στην Ελλάδα μας. https://www.ejinme.com/action/showPdf?pii=S0953-6205%2821%2900090-X

Δευτέρα 05/04/2021

«Οι απλές, μονές χειρουργικές μάσκες παρέχουν ανεπαρκή προστασία έναντι των αερολυμάτων και η ασφάλεια του υγειονομικού προσωπικού μπορεί να αυξηθεί μόνο με την ευρύτερη χρήση εξειδικευμένων αναπνευστικών συσκευών (μάσκες N95 ή FFP3) και αυξημένο αερισμό των εσωτερικών χώρων». Τα ευρήματα της παρακάτω ενδιαφέρουσας πρόσφατης έρευνας έχουν προεκτάσεις πέραν της πραγματικότητας των εργαζομένων στα νοσοκομεία. Η δημιουργία τόσο των μεγάλων σταγονιδίων όσο και ιδιαίτερα των αερολυμάτων από τις καθημερινές δραστηριότητες αναπνοής (ομιλία απλή και δυνατή, βήχας, βαθιά αναπνοή) ενισχύει τη σημασία της διατήρησης της κοινωνικής απόστασης, εφαρμόζοντας εξαιρετικό εξαερισμό σε κτίρια και σε μέσα μαζικής μεταφοράς, σε αντίθεση με τις συσκευές χορήγησης οξυγόνου σε ασθενείς. Οι ερευνητές δημιούργησαν έναν αεροστεγή θάλαμο που παρείχε εξαιρετικά καθαρό αέρα για 10 υγιείς εθελοντές. Αφού ανέπνευσαν στον μεγάλο κώνο, οι ερευνητές συνέλεξαν τα σωματίδια, για να μετρήσουν τον αριθμό και το μέγεθός τους. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες ομίλησαν δυνατά, έβηξαν επανειλημμένα και ανάπνευσαν έντονα. Διαπιστώθηκε 300 φορές μεγαλύτερη παραγωγή μεγάλων σωματιδίων σάλιου από την ήρεμη αναπνοή. Η μελέτη έδειξε ότι ο βήχας και η βαθιά αναπνοή, τα οποία είναι συχνά σε ασθενείς με COVID-19, αυξάνουν τα αερολύματα κατά 100 φορές περισσότερο, από ό,τι όταν οι ασθενείς λαμβάνουν θεραπεία με οξυγόνο σε ελεγχόμενο κλινικό περιβάλλον, ικανά να διαπεράσουν και την απλή χειρουργική μάσκα. The effect of respiratory activity, non-invasive respiratory support and facemasks on aerosol generation

Δευτέρα 29/03/2021

Η οξεία σκωληκοειδίτιδα αποτελεί ένδειξη για επείγουσα χειρουργική επέμβαση και οι επιπλοκές της εμφανίζονται στο 5-15% των περιπτώσεων. Η μη χειρουργική αντιμετώπιση, μέσω της αντιβιοτικής θεραπείας, έχει αποδειχθεί ότι είναι ασφαλής και αποτελεσματική σε ορισμένες μελέτες. Ο σκοπός της παρακάτω ελεγχόμενης μελέτης ήταν να συγκρίνει τις ημέρες νοσηλείας παιδιών με οξεία σκωληκοειδίτιδα υπό αντιβιοτική θεραπεία σε σχέση με την χειρουργική αντιμετώπιση. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η μη χειρουργική θεραπεία είναι αποτελεσματική στις περισσότερες περιπτώσεις και ότι οι ημέρες νοσηλείας προσθετικά κατά την παρακολούθηση μέσα σε ένα έτος είναι λιγότερες, ωστόσο η υψηλή διαφυγή περιπτώσεων κατά το follow-up και η μη τήρηση των προκαθορισμένων στόχων κατά την έναρξη της δοκιμής δεν επιτρέπουν την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Association of Nonoperative Management Using Antibiotic Therapy vs Laparoscopic Appendectomy

Δευτέρα 22/03/2021

Όταν δεν αποδίδει η ταχύτητα της πολιτικής του μαζικού εμβολιασμού με τα νέα εμβόλια έναντι του κοροναϊού και στις μικρότερες ηλικίες, τότε η επίταξη ιδιωτών ιατρών στις ΜΕΘ βαδίζει προς την σωστή κατεύθυνση. Ξανά και φέτος, λοιπόν, ένας προσομοιωτής αυτόματου αναπνευστήρα, περισσότερο χρήσιμος από ποτέ. https://www.trucorp.com/P/144/TruVentApp

Δευτέρα 15/03/2021

Το σύνδρομο gloves & socks, μία δερματοπάθεια που απασχολεί την επιδερμίδα, με πορφυρικές-βλατιδώδεις βλάβες στην εμφάνιση, συμμετρία στην παρουσίαση στα άκρα, οίδημα και ερυθρότητα στην αφή, σαν κυτταρίτιδα και με νεκρώσεις των μικρών αγγείων του χόριου, ακολουθεί ιώσεις του ανώτερου αναπνευστικού (κυρίως του παρβοϊού Β19 κι αλλων ερπητοϊών), διακρίνεται από τις άλλες μεταλοιμώδεις δερματίτιδες για την επιμονή των συμπτωμάτων φλεγμονής έως και 3 μήνες μετά την πρωτολοίμωξη. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482245/

Δευτέρα 08/03/2021

Από ένα ενδιαφέρον περιστατικό του ιατρείου την προηγούμενη εβδομάδα σε ένα κορίτσι 9 ετών με αναφερόμενες εμβοές και κεφαλαλγία, χωρίς ιδιαίτερα παθολογικά ευρήματα στην αντικειμενική εξέταση, από το πρόσφατο ατομικό ιστορικό προέκυψε η ενδιαφέρουσα πληροφορία της πολύωρης χρήσης ακουστικών ακρόασης μουσικής σε άγνωστη υψηλή ένταση και σε μία σύντομη βιβλιογραφική περιήγηση, σε μία μελέτη από την Νότια Κορέα, οι έφηβοι που είχαν εκτεθεί για περισσότερα από 80 λεπτά σε ήχους με την χρήση ακουστικών ψυχαγωγίας και σε ηχηρό περιβάλλον είχαν πολλαπλάσιο κίνδυνο για αναφερόμενη υποκειμενική βαρηκοΐα σε σχέση με εκείνους με μικρότερη έκθεση. Χρειάζονται επίσης περισσότερες μελέτες που να συνδέουν την χρήση ακουστικών με την αντικειμενική διαταραχή ή απώλεια ακοής στα νέα άτομα. Associations between adolescents’ earphone usage in noisy environments, hearing loss, and self-reported hearing problems

Δευτέρα 01/03/2021

Στην παρακάτω ενδιαφέρουσα πρόσφατη μελέτη οι συγγραφείς της προσδιόρισαν τις υψηλές συγκεντρώσεις των αντισωμάτων συγκεκριμένων εμβολίων (όπως έναντι της γρίπης Α και άλλων) στο αίμα του ομφάλιου λώρου, που υπερβαίνουν τα επίπεδα του μητρικού ορού και προστατεύουν από αναπνευστικές ασθένειες τουλάχιστον κατά τους πρώτους έξι μήνες της ζωής τόσο με άμεσο όσο και με διασταυρούμενο μηχανισμό. Μέσα στα όρια της κοόρτης τους, τα δεδομένα υποδηλώνουν μια πιθανή σύνδεση μεταξύ της λειτουργίας του πλακούντα και της διευκολυνόμενης μητρικής μεταφοράς IgG, μέσω του κρυσταλλικού κλάσματος Fc των υποδοχέων των αντισωμάτων της συγκυτιοτροφοβλάστης και δείχνει, εμμέσως πλην σαφώς, τον μηχανισμό προστασίας των μικρών παιδιών και από άλλους πιο σύγχρονους ιούς (όπως τον SARS-CoV2), που χρειάζεται περισσότερη έρευνα ως προς τα πλεονεκτήματα του προγεννητικού εμβολιασμού των γυναικών ή της αξίας των booster εμβολιασμών στις μεγαλύτερες ηλικίες. Αυτή, κατά την γνώμη μου, θα είναι και η κερκόπορτα της απαλλαγής μας από την σύγχρονη πανδημία. Infant immunity against viral infections

Δευτέρα 22/02/2021

Μια πρόσφατη αμερικανική έρευνα προσφέρει απαντήσεις στο ερώτημα αν αποδίδουν τα προγράμματα προληπτικού ελέγχου της όρασης και παράδοσης γυαλιών στα σχολεία (κάτι αδιανόητο για τα δεδομένα της ελληνικής εκπαίδευσης!).  Καθώς έχει επιβεβαιωθεί ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος της ορθοπτικής μελέτης στην υγεία ενός παιδιού στην μεταγενέστερη ζωή του, έχουν δημιουργηθεί στις Η.Π.Α. σχολικά προγράμματα προληπτικού ελέγχου της όρασης, που παρέχουν γυαλιά σε παιδιά από οικογένειες χαμηλού εισοδήματος που τα χρειάζονται. Δημοσιεύθηκε στο JAMA Ophthalmology και εξετάζει εάν τέτοια προγράμματα οδηγούν τα παιδιά αυτά να φορούν συνεχώς τα γυαλιά τους, κάτι που μπορεί να τους βοηθήσει αργότερα στην ακαδημαϊκή τους επιτυχία. Η έρευνα διεξήχθη κατά τη σχολική χρονιά 2017-2018 και περιελάμβανε μαθητές που είχαν αποτύχει στον προληπτικό έλεγχο οράσεως και πληρούσαν προκαθορισμένα διαθλαστικά κριτήρια μετά από κυκλοπληγία. Η συνεπής εφαρμογή των γυαλιών ορίστηκε ως η άνω του 50% εφαρμογή κάθε σχολικής ημέρας, με ανώτερη βαθμολογία συμμόρφωσης το 4. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου 3 στους 4 από τους μαθητές προσχολικής ηλικίας που συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη φορούσαν τα γυαλιά τους στο σχολείο σε σταθερή βάση κατά το πρώτο έτος χρήσης. Αυτή η συνέπεια υποστηρίζεται από την συνεχή εφαρμογή προγραμμάτων παρακολούθησης της όρασης στα νηπιαγωγεία. Επιπλέον, τα ευρήματα υπογραμμίζουν πώς ο σχολικός έλεγχος και η παράδοση γυαλιών μπορούν να μειώσουν την ανισότητα που μπορεί να συμβεί στην πρόσβαση σε ειδική παιδο-οφθαλμολογική φροντίδα. https://jamanetwork.com/journals/jamaophthalmology/article-abstract/2776359

Δευτέρα 15/02/2021

Αλλεργική πορφύρα από κοροναϊό; Μια πρώτη συσχέτιση των κλινικών εκδηλώσεων με την ειδική ανοσοσφαιρίνη Α, την πρώτη που εκκρίνεται στην λοίμωξη από τον SARS-Cov2. Purpurona: A Novel Report of COVID-19-Related Henoch-Schonlein Purpura in a Child

Δευτέρα 08/02/2021

Ενδιαφέρουσες οι εκδηλώσεις από το δέρμα του κοροναϊού covid-19-21+, ειδικά όταν στην επιδερμίδα εκφράζονται εξίσου αυξημένοι υποδοχείς ACE-2 κι όταν μας παρουσιάζονται συχνά το τελευταίο διάστημα, στις τακτικές επισκέψεις, μικρά παιδιά με μόνιμο ερύθημα παρειών και κανένα άλλο σύμπτωμα, αυτό δεν θα πρέπει να αποδίδεται υποχρεωτικά πάντα στο κρύο ή στην χρήση της μάσκας, αλλά, λαμβάνοντας όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις, να τα εξετάζουμε σχολαστικά και σε όσα κρίνουμε, ανάλογα των ευρημάτων, να ζητήσουμε την διαγνωστική μοριακή εξέταση. https://www.liebertpub.com/doi/pdfplus/10.1089/wound.2020.1309

Δευτέρα 01/02/2021

Τα σχολεία της χώρας μας και καμίας χώρας του πλανήτη δεν είναι προετοιμασμένα για την αντιμετώπιση ενός περιστατικού αναφυλαξίας σε μαθητή και από την παρακάτω ενδιαφέρουσα μελέτη αναδείχθηκαν τα κενά ασφαλείας στο σχολικό περιβάλλον, που προκύπτουν από την ατελή αναγνώριση των χαρακτηριστικών της νόσου από το προσωπικό, την μη ικανότητα εκτέλεσης της ενέσιμης αδρεναλίνης, αλλά ακόμη χειρότερα την μη γνώση, από τις συναντήσεις των εκπαιδευτικών με τους γονείς, ποιοι από τους μαθητές που επιφορτίζονται είναι σοβαρά αλλεργικοί. Anaphylaxis at school. Are we prepared? Could we improve?

Δευτέρα 25/01/2021

Ας υποθέσουμε ότι τοποθετούσαμε όλα τα παιδιά του κόσμου στην μία άκρη του πλανήτη και τους ενήλικες στην άλλη άκρη. Θα παρατηρούσαμε ότι τα παιδιά όλων των ηλικιών θα γελούσαν ειρωνικά με τα παθήματα της κοινωνίας των ενηλίκων και θα μας «έδειχναν με τον δείκτη τους», σαν να γνωρίζουν για ποιο λόγο δεν νοσούν βαριά από τον κοροναϊό. Και πολλές φορές η βιβλιογραφία που υποστηρίζει αυτή  την άποψη, ότι δηλαδή τα παιδιά για κάποιο μυστήριο λόγο είναι ήδη προστατευμένα από τις επιπλοκές της νόσου, βρίσκεται ακριβώς μπροστά μας και καθημερινά στον χώρο της καθημερινής κλινικής πρακτικής του ιατρείου, καθώς εμβολιάζουμε, ως παιδίατροι, τον παιδιατρικό πληθυσμό που παρακολουθούμε με το ζωντανό εμβόλιο MMR ή ελέγχουμε, ως μαιευτήρες, τις γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη στον προγεννητικό τους έλεγχο με τα αντισώματα έναντι της ερυθράς και της ανεμευλογιάς, ώστε να προστατεύσουμε με τον εμβολιασμό τις ίδιες και τα νέα τέκνα τους. Και άλλα παραδείγματα σε παγκόσμια κλίμακα φανερώνουν και αποδεικνύουν αυτή την συσχέτιση, όπως στην πρόσφατα δημοσιευμένη στο New England Journal of Medicine περίπτωση του αμερικανικού αεροπλανοφόρου U.S.S.Theodore Roosvelt’, όπου σχεδόν το σύνολο του πληρώματος μολύνθηκε από τον νέο κοροναϊό, χωρίς βαριές απώλειες, μιας και όλοι οι νεοσύλλεκτοι και το προσωπικό στο αμερικανικό πεζικό και ναυτικό εμβολιάζονται με μία εφάπαξ δόση του εμβολίου της ιλαράς- ερυθράς-παρωτίτιδας, απορώντας κάποιος γιατί να μην έχει γίνει ακόμη αυτή μία κοινή και απλή πολιτική της Δημόσιας Υγείας. http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20210106000837 https://www.nejm.org/doi/pdf/10.1056/NEJMoa2019375?articleTools=true

Δευτέρα 18/01/2021

Είναι συχνός στην επαρχία ο ιατρικός τουρισμός και ιδιαίτερα στις κοινωνίες των μικρών πόλεων η συχνή αλλαγή επαγγελματιών υγείας για την αντιμετώπιση μιας χρόνιας κατάστασης, συχνά σκεπάζεται από μία στάση παρατήρησης, αποστασιοποίησης, αντιμετώπισης μόνο των συμπτωμάτων και μίας παθητικής αναμονής της ανάπτυξης ενός εξελισσόμενου οργανισμού, όπως είναι το παιδί. Η δε παραπομπή στα μεγάλα πανεπιστημιακά κέντρα των μεγαλουπόλεων της χώρας μας αντιμετωπίζεται από τους οικείους με την παλινδρόμηση στην ίδια τάση αναζήτησης και τρίτης και τέταρτης γνώμης στην σειρά. Τις περισσότερες φορές ένα περιστατικό με βασική σοβαρή χρόνια κατάσταση μας παρουσιάζεται με ακατέργαστη εικόνα, με συμπτωματολογία από διαφορετικά συστήματα και κάποιες φορές οδηγεί στην αναζήτηση των λεπτομερειών της κινητικότητας του σκελετού, της συμμετρίας του βλέμματος και της απόκτησης των βασικών οροσήμων ανάπτυξης στην μεγαλύτερη αποδεκτά ηλικία (χρησιμοποιώντας για παράδειγμα τα ερωτηματολόγια του Denver) και είναι στο χέρι του πρωτοβάθμιου ιατρού να δώσει κατευθύνσεις για περαιτέρω έλεγχο με βάση την κλινική υποψία. Έτσι, λοιπόν και στην περίπτωση του νευροβλαστώματος, η παρατήρηση της συμμετοχής ποικίλων συστημάτων δεν καταλήγει στην διόρθωση των επιμέρους συμπτωμάτων, αλλά στον απεικονιστικό έλεγχο των παρασπονδυλικών γαγγλίων, στην ανάλυση των κατεχολαμινών των ούρων και στην τελική ανοσοθεραπεία στα ειδικά παιδιατρικά κέντρα. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7552772/pdf/children-07-00103.pdf

Δευτέρα 11/01/2021

Εάν ένα νεογνό είχε την “τύχη” να γεννηθεί σε κάποιο ιδιωτικό μαιευτήριο ή σε χώρα με την δυνατότητα εκτενούς προληπτικού νεογνικού μεταβολικού screening, που να περιλαμβάνει και τον έλεγχο της ανεπάρκειας της 21α-υδροξυλάσης, τότε δεν θα είναι το ίδιο τυχερό όταν θα παραλάβουν οι γονείς του τα αργοπορημένα αποτελέσματά του θετικού ελέγχου, ειδικά στην περίπτωση της συγγενούς υπερπλασίας των επινεφριδίων, όπου τα πρώτα συμπτώματα παρουσιάζονται το νωρίτερο την έβδομη ημέρα ζωής, όπως φάνηκε στην ακόλουθη ενδιαφέρουσα μελέτη Γιαπωνέζων παιδιάτρων, καθιστώντας την πρώτη επίσκεψη του παιδιάτρου στο σπίτι ή στο ιατρείο, όσον αφορά την εκτίμηση της θρέψης και της συμπεριφοράς σίτισης του νεογνού, σε σχέση με την υπονατριαιμία, ακόμη πιο πολύτιμη εντός της πρώτης εβδομάδος από την έξοδο από το μαιευτήριο. Timing of hyponatremia development in patients with salt-wasting-type 21-hydroxylase deficiency

Δευτέρα 04/01/2021

Υπάρχουν πολλά επιχειρήματα υπέρ της λογικής της χρήσης δεδομένων από μια μελέτη διατομής στην ηλικία του ενός έτους, αντί των διαθέσιμων στοιχείων κατά την πρώτη διάγνωση της κυστεοουρητηρικής παλινδρόμησης (ΚΟΠ). Το πρώτο προτέρημα είναι ότι έχουμε ολοκληρωμένες, συγκρίσιμες αναλύσεις σε ένα σαφές χρονικό σημείο, σε όλους τους ασθενείς της μελέτης, προκειμένου να καταστούν τα δεδομένα εφαρμόσιμα και χρήσιμα για τους κλινικούς ιατρούς που αποφασίζουν για περαιτέρω παραπομπή για χειρουργική θεραπεία σε βρέφη και νήπια με υψηλού βαθμού ΚΟΠ. Το θήλυ φύλο με υψηλή βαθμολογία και αμφοτερόπλευρη ΚΟΠ και τα παθολογικά στατικά και λειτουργικά σπινθηρογραφήματα, ανεξαρτήτως φύλου, έπειτα από εμπύρετες ουρολοιμώξεις, αποτελούν αρνητικούς προγνωστικούς παράγοντες της ενδιαφέρουσας αυτής πρόσφατης μελέτης, που αποδίδει κι έναν βαθμό στην πρόβλεψη της αυτόματης υποχώρησης της ΚΟΠ από 2 και κάτω, μετά την ηλικία του ενός έτους. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdfdirect/10.1111/apa.15404?download=true

Δευτέρα 28/12/2020

Πέντε παγκοσμίως δημοσιευμένα περιστατικά σε βρέφη 4-10 μηνών με σημαντικά συμπτώματα από το πεπτικό, διαπιστωμένο εγκολεασμό και ταυτόχρονη λοίμωξη από SARS-CoV-2, βάζουν αυτήν την περίοδο τον υπεύθυνο επαγγελματία της παιδιατρικής φροντίδας να οδηγηθεί από το πρώτο σύμπτωμα του μικρού βρέφους (έμετοι, πολύωρο οξύ κλάμα, λήθαργο, αιμορραγικές κενώσεις), πριν προβεί στην διαφοροδιάγνωση του εγκολεασμού, να αναζητήσει λεπτομέρειες από το οικογενειακό λοιμώδες ιστορικό και τις πρόσφατες επαφές του, ώστε μαζί με τις λοιπές εργαστηριακές εξετάσεις να αναζητήσει και τον πιθανό ιικό παράγοντα. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7720868/pdf/inf-40-e35.pdf

Πέμπτη 24/12/2020

Από την θέση αυτή, αγαπητοί μου συνάδελφοι, φίλοι και αναγνώστες του ιστολογίου μου, σας εύχομαι εγκάρδια ευτυχισμένες και ασφαλείς γιορτές με τις οικογένειές σας. Και τι ποιο σημαντικό από την ιστορική πρόοδο της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης με την ανακάλυψη του νέου m-RNA εμβολίου έναντι του νέου κορωναϊού, αλλά και της βιβλιογραφικής παρατήρησης και ένδειξης ότι και παλαιότερα ζώντα εξασθενημένα ανθρώπινα εμβόλια, όπως της ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας, είναι καταρχήν αποτελεσματικά στους επαγγελματίες υγείας, που εκτίθενται στον κοροναϊό, ώστε να σωθούν ανθρώπινες ζωές, πριν τον επικείμενο μαζικό εμβολιασμό. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7304316/pdf/mBio.00907-20.pdf

Δευτέρα 21/12/2020

Το δημιουργικό άγχος ενός γιατρού δεν τον κουράζει και δεν τον γεράζει, αντίθετα τον κάνει να επιστρέψει με την μνήμη του πίσω στο παρελθόν, στα χρόνια της ειδικότητας και στο ανακουφιστικό “κλείσιμο” του φακέλου, με την υπογραφή του επιβλέποντα επιμελητή και του καθηγητή, που έχουν αναλάβει όλοι τους την στοχευμένη διερεύνηση, την επιτυχή διάγνωση και την αντιμετώπιση ενός παιδιατρικού ασθενή με χρόνια βασική νόσο. Έτσι, λοιπόν, και στην περίπτωση ενός μεγαλύτερου παιδιού με πρωτοπαθή νυκτερινή ενούρηση, από μόνη της η ηλικία και η επιμονή του συμπτώματος σε κάνουν να εξετάσεις το παιδί από την “κορυφή ως τα νύχια”, να το ξεκοκκαλίσεις στην κυριολεξία δηλαδή, να αναζητήσεις δυσχρωμίες του δέρματος, σκολίωση, να το ακούσεις να ομιλεί και να αλληλοεπιδρά με το περιβάλλον του. Και κάποιες φορές μπορεί να βρεθείς αναπάντεχα μπροστά στην νευροϊνωμάτωση, η οποία απασχολεί ποικιλοτρόπως το ΚΝΣ, τους οφθαλμούς, το δέρμα και την ουροδόχο κύστη (με διάσπαρτα νευροινώματα και οιδήματα ιστών), ώστε να απαιτεί τελικά την γενετική της επιβεβαίωση. https://downloads.hindawi.com/journals/criu/2013/145076.pdf

Δευτέρα 14/12/2020

Είναι αξιοσημείωτο, αυτό που παρατηρούμε στην καθημερινή κλινική πρακτική τελευταία, να αντιμετωπίζεις δηλαδή μικρά βρέφη με σημαντική τροφική αλλεργία,  για παράδειγμα στο αγελαδινό γάλα, το φθινόπωρο και τον χειμώνα, περισσότερο από τους υπόλοιπους μήνες. Η γέννηση στο φθινόπωρο και στο χειμώνα θα μπορούσε να επιδεινώσει το έκζεμα, πιθανόν να οδηγήσει σε υπερβολική έκθεση και ευαισθητοποίηση στα αντιγόνα των  τροφών. Το έκζεμα και η ατοπική δερματίτιδα αποδείχθηκαν ότι σχετίζονται καλύτερα με την ευαισθητοποίηση και την αλλεργία στις τροφές.  Ορισμένες μελέτες απόδειξαν ότι η φροντίδα του δέρματος νωρίς στη ζωή θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο ατοπικής δερματίτιδας. Επομένως, η επιθετική φροντίδα του δέρματος στα νεογέννητα του φθινοπώρου και του χειμώνα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης αλλεργίας στις τροφές. Επιπλέον, η έλλειψη έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει ανεπαρκή επέκταση T ρυθμιστικών κυττάρων και πιθανόν να οδηγήσει σε μειωμένη ανοχή στις τροφές, ανεξάρτητα από την ανεπάρκεια βιταμίνης D. Επομένως, απαιτείται κατάλληλη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, όσο αυτό είναι δυνατό και κατά τους χειμερινούς μήνες, για να μειωθεί ο κίνδυνος της τροφικής αλλεργίας. Food allergy is linked to season of birth, sun exposure, and vitamin D deficiency

Δευτέρα 07/12/2020

Η παρακάτω ανασκόπηση έδειξε το αναμενόμενο αποτέλεσμα, ότι δηλαδή η καραντίνα που σχετίζεται με το κλείσιμο των σχολείων σε παιδιά <16 ετών, είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των λοιμώξεων της αναπνευστικής οδού, αλλά ταυτόχρονα μια σταθερότητα ή αύξηση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων λοιμώξεων στους εφήβους. IMPACT OF COVID-19 QUARANTINE AND SCHOOL CANCELATION ON OTHER COMMON INFECTIOUS DISEASES

Δευτέρα 30/11/2020

Από την Ισπανία το σημερινό άρθρο πρόσφατης μελέτης, που αναδεικνύει την χρησιμότητα της κολχικίνης στην θεραπευτική αντιμετώπιση του PFAPA, στην πλειονότητα των λίγων παιδιών της μελέτης, που πληρούσαν τα κριτήρια για να την λάβουν και δεν έφεραν μεταλλάξεις του MEFV και της MVK. Colchicine treatment in children with periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and cervical adenitis (PFAPA) syndrome

Δευτέρα 23/11/2020

Το παρακάτω ενδιαφέρον άρθρο συγκεντρώνει όλα τα αυτοφλεγμονώδη νοσήματα,τις πρωτοπαθείς ανοσοανεπάρκειες και τα περιοδικά πυρετικά σύνδρομα της παιδικής ηλικίας με τρόπο ώστε να οδηγείσαι από το αρχικό σύμπτωμα στην τελική γενετική διάγνωση. Immunodeficiencies: non-infectious manifestations

Δευτέρα 16/11/2020

Στην μάχη μας κατά του κοροναϊού παρατηρούμε να επαναλαμβάνονται τα ίδια δημογραφικά στοιχεία σε παγκόσμια κλίμακα και με ανοικτό και απελευθερωμένο πνεύμα μπορούμε να θέτουμε ερωτήματα, να συντάσσουμε θεωρίες, τις οποίες να επιβεβαιώνουμε με πειραματικές αποδείξεις, ώστε να εξάγουμε χρήσιμα συμπεράσματα εφαρμόσιμα στην πρόληψη και στην θεραπευτική προσέγγιση. Έτσι και στην περίπτωση της ειδικής ηλικιακής κατανομής των βαρέων πασχόντων και των θανάτων, πέραν της συννοσηρότητας, μετά από ένα μεγάλο άλμα από τα 5 έως τα 20 έτη, ο ρυθμός θανάτου αυξάνεται για εκείνους άνω των 30 ετών, σχετιζόμενος με την εκθετικότητα και διπλασιαζόμενος κάθε 7,5 χρόνια. Αυτό το ποσοστό υπερβαίνει το βασικό ποσοστό της εκθετικής αύξησης των συνολικών θανάτων συσχετισμένων με την ηλικία (που διπλασιάζεται μόνο κάθε 9 χρόνια μετά την ηλικία των 30 ετών). Κατά συνέπεια, η ευπάθεια στον νέο κοροναϊό σχετίζεται στενά με την ηλικία, αλλά υπερβαίνει την αύξηση των καθιερωμένων συννοσηροτήτων (παχυσαρκία, υπέρταση, διαβήτη και αγγειακή νόσο) με την ηλικία. Απροσδόκητα, λοιπόν, το ποσοστό των θανάτων από COVID-19, σε σχέση με όλους τους άλλους θανάτους, αυξάνεται κυρίως στο φάσμα ηλικιών από 15 έως 45 ετών, αλλά πάνω από τα 45 υπάρχει ένα σχετικά σταθερό ποσοστό θανάτων από COVID-19 σε αυτόν πληθυσμό, που κυμαίνεται μεταξύ 8,4% και 9,8%, από δημοσιευμένες μελέτες. Αυτή η ασυμφωνία υποδηλώνει ότι η ισχυρή σχέση με τις συννοσηρότητες συμβαίνει λόγω της σύνδεσης με την μεγάλη ηλικία, ενώ κάποιος άλλος παράγοντας εμπλέκεται αιτιωδώς στις νεότερες ηλικίες. Ένας από τους υποτιθέμενους, η ανοσία δηλαδή στους ιούς της ερυθράς και ιλαράς, μειώνεται με την ηλικία, όπως αποδεικνύεται σε πολλές γυναίκες που παρουσιάζονται στον προγεννητικό έλεγχο κι έχουν ήδη χάσει την ανοσία που σχετίζεται με το εμβόλιο MMR. Αυτό το μοτίβο συνάδει με την παρατηρούμενη προοδευτική αύξηση της μόλυνσης COVID-19 και τα αυξανόμενα ποσοστά θανάτου έως την ηλικία των 45 ετών. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ιός της ερυθράς έχει ομολογία αλληλουχίας 29% με μία επιφανειακή πρωτεΐνη του SARS-CoV-2 και κατά συνέπεια το συστατικό της ερυθράς του εμβολίου MMR μπορεί να παρέχει ειδική προστασία έναντι του COVID-19. Ποια είναι λοιπόν η παρατήρηση και προτροπή μου; Αυτή ακριβώς που καταλάβατε. Μην φοβάσθε να προβείτε αγαπητοί συνάδελφοι παθολόγοι και παιδίατροι στον εμβολιασμό των νέων ενηλίκων και γονέων-πελατών σας, που βρίσκονται στην πιο παραγωγική φάση της ζωής τους ή και των εαυτών σας με μία 3η ή και 4η δόση του  εμβολίου MMR, άλλωστε δεν έχομε τίποτα να χάσομε εδώ που φθάσαμε, μόνο να αποδείξουμε μπορούμε μέσα στο επίκεντρο της επιδημίας. Η μαμάκα σας δεν θα σας πάρει από το χεράκι πλέον για να το κάνετε, ξεκινήστε να εμβολιάζετε και να εμβολιάζεσθε με ζώντα εξασθενημένα εμβόλια, όπως το MMR. https://www.amjmed.com/action/showPdf?pii=S0002-9343%2820%2930902-5

Δευτέρα 09/11/2020

Και καθώς η νέα εθνική καραντίνα προσθέτει επιπλέον χρόνο για ανάπαυλα, αυτοκριτική, αφοσίωση στις οικογενειακές υποχρεώσεις (ελπίζω όλοι οι επαγγελματίες να αφιερώνουν τώρα περισσότερο χρόνο στα παιδιά τους), αλλά και για επιμόρφωση, ένα πρόσφατο άρθρο στο Cell φωτίζει το μονοπάτι αντιγραφής του νέου κοροναϊού. Φέροντας το μεγαλύτερο μονοκλωνικό γονιδίωμα RNA στη φύση, οι κοροναϊοί εξαρτώνται κρίσιμα από αλληλεπιδράσεις RNA-RNA μεγάλων αποστάσεων για τη ρύθμιση των οδών μεταγραφής και αντιγραφής τους. https://www.cell.com/action/showPdf?pii=S1097-2765%2820%2930782-6

Δευτέρα 09/11/2020

Οι έγκυες με λοίμωξη από SARS-CoV-2 διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή ασθένεια σε σύγκριση με τις μη έγκυες. Έχουν αναφερθεί ανεπιθύμητα αποτελέσματα όπως πρόωρος τοκετός και ενδομήτριος θάνατος. Στην τελευταία αναλυτική μελέτη κοόρτης από το CDC το 12% των νεογνών από θετικές μητέρες ήταν πρόωρα και το 2,6% όσων εξετάσθηκαν είχε θετικά αποτελέσματα για τον ιό, κυρίως για εκείνα που γεννήθηκαν από γυναίκες με ενεργό λοίμωξη. Λίγες γυναίκες με μόλυνση πρώτου τριμήνου και ολοκληρωμένη εγκυμοσύνη έχουν αναφερθεί μέχρι σήμερα, περιορίζοντας την ικανότητα αξιολόγησης των ανεπιθύμητων ενεργειών στο έμβρυο, όπως οι γενετικές ανωμαλίες. Το άρθρο καταλήγει με γενικότερες συστάσεις, όπως την τήρηση των μέτρων πρόληψης των λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης μάσκας, της κοινωνικής απόστασης και του συχνού πλυσίματος των χεριών. Επιπλέον, οι έγκυες πρέπει να εμβολιάζονται κατά της γρίπης και να τηρούν τα ραντεβού του προγεννητικού ελέγχου. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/pdfs/mm6944e2-H.pdf

Παρασκευή 06/11/2020 Έκτακτο briefing

Ο FDA προειδοποιεί για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να ερμηνεύονται τα αποτελέσματα των ταχέων αντιγονικών τεστ σε ένα δεδομένο πληθυσμό εξετασμένων ατόμων, με βάση τον επιπολασμό της νόσου στον γενικό πληθυσμό και πως τα θετικά αποτελέσματα πρέπει να συνδυάζονται με κλινικές παρατηρήσεις, το ιστορικό του ασθενούς και τις επιδημιολογικές πληροφορίες. Τα εξουσιοδοτημένα εργαστήρια πρέπει να συλλέγουν πληροφορίες σχετικά με την απόδοση των τεστ αντιγόνου του κοροναϊού και να αναφέρουν τυχόν ύποπτα περιστατικά ψευδώς θετικών ή ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων, καθώς και σημαντικές αποκλίσεις από τα καθιερωμένα χαρακτηριστικά απόδοσης. Potential for False Positive Results with Antigen Tests for Rapid Detection of SARS-CoV-2

Δευτέρα 02/11/2020

Λιποειδική πνευμονία, μία όχι και τόσο συχνή κλινική οντότητα, μπορεί να ανευρεθεί σε ασθενείς με χρόνια δυσκοιλιότητα, υποτροπιάζουσες πνευμονίες και που λαμβάνουν συγχρόνως θεραπεία με υπακτικά/μαλακτικά έλαια. Exogenous Lipoid Pneumonia Complicated by Mineral Oil Aspiration

Δευτέρα 26/10/2020

Ο ακτινοαδιαπέραστος… LEGO®Man!

Όπως όλες οι συσκευασίες φαρμάκων και απορρυπαντικών αναγράφουν στην ετικέτα τους τον αριθμό τηλεφώνου του Κέντρου Δηλητηριάσεων, έτσι και οι σοβαρές εταιρείες πιστοποιημένων παιχνιδιών, στην πίσω επιφάνεια του κουτιού πρέπει να αναγράφουν έναν αριθμό τηλεφώνου επικοινωνίας καταναλωτών και την λεπτομέρεια ότι τα μικρά αντικείμενα, πέραν του ηλικιακού περιορισμού, είναι και φτιαγμένα από ακτινοσκιερά υλικά. Έτσι, λοιπόν, στο παρακάτω ενδιαφέρον δημοσιευμένο περιστατικό πιθανής κατάποσης ξένου σώματος, μολονότι το μικρό αντικείμενο ήταν όντως από μόνο του ακτινοσκιερό κι αυτό αποτελεί προτέρημα της εταιρείας που το παρήγαγε, χρειάσθηκε, ωστόσο, η χορήγηση βαριούχου γεύματος ώστε η διέλευσή του από τον οισοφάγο να αναδείξει το περίγραμμα του ξένου σώματος στην ακτινογραφία θώρακα-τραχήλου για να πιστοποιηθεί η ύπαρξή του, πριν την ενδοσκοπική αφαίρεση. https://juniperpublishers.com/gjo/pdf/GJO.MS.ID.555631.pdf

Δευτέρα 19/10/2020

Ο ιός της ανεμευλογιάς είναι το πρότυπο μιας σειράς ιών που χρησιμοποιούν τα συγκύτια για τον πολλαπλασιασμό τους, ιδιαίτερα μέσα από τις πρωτεΐνες του καψιδίου τους, εκείνες δηλαδή που τους επιτρέπουν την σύντηξη με την μεμβράνη του κυττάρου ώστε να εισέλθουν και να εξέλθουν από αυτό, στην περίπτωση δε της επιδερμίδας αυτές οι πρωτεΐνες μεσολαβούν στον μηχανισμό της μετάδοσης, όταν σχηματίζονται οι χαρακτηριστικές φυσαλίδες, ώστε να μιλάμε πλέον για αερογενή μετάδοση από τις υγρές βλάβες του νοσούντα στο ανώτερο αναπνευστικό του επίνοσου ατόμου και εφόσον το επιτρέπει η μεταξύ τους απόσταση, παρότι επιδιώκεται μάταια να «κολλήσει» κάποιος φυσικά την ανεμευλογιά με αυτόν τον επισφαλή τρόπο, αντί να εμβολιασθεί, ο ιός προσπαθεί, όχι πάντα επιτυχώς, αφού πρώτα γνωρίσει τους μηχανισμούς λειτουργίας των αναπνευστικών κυττάρων του ξενιστή του έπειτα να καταφέρει να προξενήσει τις γνωστές συστηματικές και ανεπιθύμητες βλάβες. The Cytoplasmic Domain of Varicella-Zoster Virus Glycoprotein H Regulates Syncytia Formation and Skin Pathogenesis

Δευτέρα 12/10/2020

Είναι πολύ σπάνιο να επωάζει κανείς από την νεαρή ηλικία το μυελώδες καρκίνωμα του νεφρού (RMC), πιο συχνό όμως να ανήκει στην ομάδα του πληθυσμού με κάποιας μορφής διαταραχή της αιμοσφαιρίνης (έως και το 8% σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές της χώρας μας), όπως τα θαλασσαιμικά σύνδρομα και την μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία, που η τελευταία συνδέεται βιβλιογραφικά με την σοβαρή κι ανίατη αυτή νεοπλασία, η οποία στηρίζει την προέλευσή της στην υποξία της μικροκυκλοφορίας του νεφρού, ώστε όλα τα νεαρά άτομα να παραδίδονται πάντα με μία σαφή εικόνα ηλεκτροφόρησης της αιμοσφαιρίνης, ασχέτως οικογενειακού και λοιπού εργαστηριακού ιστορικού, από τον παιδίατρο αργότερα στον παθολόγο. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7339844/pdf/conc-27-e348.pdf

Δευτέρα 05/10/2020

Όταν σου παραπέμπεται ένας ασθενής για την διενέργεια της pcr για τον νέο κοροναϊό, με ένα μόνο από τα πολλά συμπτώματα του και χωρίς εναλλακτική διάγνωση, τότε από μόνη της η συναδελφική και επαγγελματική ευγένεια σε υποχρεώνει να το πράξεις. Και πολλές φορές αυτή η πράξη περνά και μέσα από την γνώση της παθοφυσιολογίας, όταν πρόκειται για έναν ιό της τάξεως των 0.1μ που μολύνει αναπνευστικά κύτταρα της τάξεως των 100μ και που χρειάζεται έως και 14 ημέρες για έναν πλήρη λυτικό κύκλο/επώαση, ώστε οι πρώτοι «φάροι» εντοπισμού της βλάβης στο αναπνευστικό σύστημα κι όχι μόνο, οι χημειοϋποδοχείς των απολήξεων των νευρικών κυττάρων του πνευμονογαστρικού νεύρου (X), να δίδουν μία εξήγηση στα πρώτα συμπτώματα. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7241734/pdf/cn0c00265.pdf

Δευτέρα 28/09/2020

Τελομερή και σοβαρή νόσηση από κοροναϊό. Μία υποθετική συσχέτιση με μικρή ακόμη βιβλιογραφική αναφορά και μία λογική απάντηση στο ερώτημα γιατί τα παιδιά δεν νοσούν σοβαρά σε σχέση με τους ηλικιωμένους, αλλά και η μοναδική απάντηση στο ερώτημα ποια είναι τελικά η βιολογική διαφορά ανάμεσα στα παιδιά και στους γέροντες. Και η μελέτη της λεμφοπενίας από κοντά τελομερή στους σοβαρά αρρώστους θα δώσει λύση στο σύγχρονο πρόβλημα της ανθρωπότητας?https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7435533/pdf/ECI-9999-e13376.pdf

Δευτέρα 21/09/2020

Η εκπαίδευση, όπως αναφέρθηκε και σε προηγούμενη ανάρτηση, αποτελεί το θύμα της νέας πανδημίας, εφόσον δεν είναι ακόμη σαφής η συνεισφορά του μαθητικού πληθυσμού στην εξάπλωσή της αντίθετα προς τον γενικό πληθυσμό. Και όλες οι χώρες της υφηλίου, με τα «υπό αναίρεση» μέτρα που λαμβάνουν, προετοιμάζονται να υποδεχθούν το άνοιγμα της αυλαίας της νέας σχολικής χρονιάς με αισιοδοξία και προσμονή των εξελίξεων. Μάλλον οι λεπτομέρειες στην λειτουργία των σχολικών μονάδων θα ναι εκείνες που θα προσδιορίσουν το τελικό αποτέλεσμα , όπως επισημαίνει και ένα πρόσφατο άρθρο στο New England Journal of Medicine, με την προσοχή να επικεντρώνεται στην υπεύθυνη εργασία των ενηλίκων που εργάζονται σε σχολικά κτίρια (ή που οδηγούν σχολικά λεωφορεία για παράδειγμα) και που πρέπει να χρησιμοποιούν υποχρεωτικά ΜΑΠ, αλλά και οι μαθητές και το προσωπικό να συμμετέχουν αναγκαστικά σε δειγματοληπτικούς ελέγχους ανίχνευσης από τα αρμόδια όργανα. Η κοινωνική και φυσική υποδομή των σχολείων θα πρέπει επίσης να τροποποιηθεί. Οι μαθητές και οι δάσκαλοι μπορεί να χρειαστεί να τρώνε το μεσημεριανό γεύμα στην τάξη τους και οι αίθουσες προσωπικού μπορεί να χρειαστεί να κλείσουν για να αποθαρρύνουν την συγκέντρωση των εκπαιδευτικών. https://www.nejm.org/doi/pdf/10.1056/NEJMms2024920?articleTools=true

Δευτέρα 14/09/2020

Σε μία ενδιαφέρουσα ερώτηση μητέρας αυτή την εβδομάδα για το κατά πόσο η χορήγηση χοληκαλσιφερόλης (D3-ζωική) στους ενήλικες και στα παιδιά υπερέχει της εργοκαλσιφερόλης (D2-φυτική) στην αύξηση των επιπέδων της ενεργού 25(OH)D στον οργανισμό, η απάντηση μπορεί να χρειασθεί πάνω από μία ημέρα για να δοθεί, ώστε να ξαναθυμηθούμε την βιοχημεία και την φαρμακοκινητική της εξωγενούς βιταμίνης D και σε μία ενδιαφέρουσα μελέτη από το 2017, οι συγγραφείς της καταλήγουν στο συμπέρασμα πως τα αποτελέσματα των συμπληρωμάτων D2 & D3 είναι δοσοεξαρτώμενα, επηρεάζονται από τον χρόνο χορήγησης και το φύλο. Για παράδειγμα, μακροπρόθεσμα, η D2 φαίνεται να είναι πιο αποτελεσματική όταν χορηγείται καθημερινά και η D3 είναι πιο αποτελεσματική όταν χορηγείται 2 φορές την εβδομάδα. Επίσης, η D2 φάνηκε να 25-υδροξυλιώνεται πιο γρήγορα σε σχέση με την ομόλογη βιταμίνη. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5324269/pdf/12902_2017_Article_163.pdf

Δευτέρα 07/09/2020

Στην παρακάτω ενδιαφέρουσα αναδρομική μελέτη οι συγγραφείς της διερωτώνται αν τα παιδιά με υποκλινικό υποθυρεοειδισμό και χωρίς θεραπεία πρέπει εν τέλει να θεραπεύονται ή απλά να παρακολουθούνται στον χρόνο. Σε γενικές γραμμές, το φαινόμενο φαίνεται να επηρεάζει το 3% του γενικού παιδικού πληθυσμού και συνήθως εμφανίζει μια φυσική πορεία για συντήρηση (αυτοφλεγμονή ή φανερό υποθυρεοειδισμό) ή την αυθόρμητη υποχώρηση σε μεγαλύτερη ηλικία, το τελευταίο στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Από προηγούμενες μελέτες, τιμές TSH >7.5μUI/mL και το θήλυ φύλο ήταν προδιαθεσικοί παράγοντες για αυτοανοσία και έναρξη θεραπείας. Η διόρθωση του σωματικού βάρους σε αυτή τη μελέτη απέδειξε ότι η αύξηση της TSH ήταν το αποτέλεσμα κι όχι η αιτία του φαινομένου. https://bmcpediatr.biomedcentral.com/track/pdf/10.1186/s12887-020-02177-8

Δευτέρα 31/08/2020

Όταν έχεις ένα πληθυσμό νεογνών που γεννήθηκαν με κεχρωσμένο αμνιακό υγρό και θέλεις να ξέρεις εκ των προτέρων ποια από αυτά τα νεογνά τις επόμενες από την γέννηση ώρες θα εμφανίσουν με μεγαλύτερη συχνότητα σύνδρομο εισρόφησης μηκωνίου, τότε πρέπει να ξέρεις από πριν πόσο ασφαλές είναι να κρατηθούν δίπλα στην μητέρα τους στο μαιευτήριο, ποιες είναι οι λιγότερο επεμβατικές, αλλά χρήσιμες εξετάσεις (πχ pH ομφαλικής φλέβας) και άλλες λιγότερο βιολογικά επιβλαβείς (Ro θώρακος) και μία πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη παρουσιάζει πόσο ισχυρά συνδέθηκε a posteriori το υψηλό (>2) Downes–Vidyasaga score (score νεογνικού stress) τις επόμενες από την γέννηση ώρες μόνο με τα παθολογικά αέρια ομφαλικού αίματος, ώστε να προβαίνουμε έγκαιρα στην εισαγωγή τέτοιων νεογνών σε MENN. https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/0973217920921390

Δευτέρα 24/08/2020

Ορμώμενος από συμβάντα με ατυχή κατάληξη τον αιφνίδιο βρεφικό θάνατο (SIDS), όπως το πρόσφατο παράδειγμα της Κέρκυρας, κάθε άλλο παρά ατυχή είναι, αλλά και προβλεφθέντα ήδη στην κύηση, όπως αναδεικνύει η μοναδική συνεχιζόμενη προοπτική διαμήκης πολυκεντρική μελέτη Safe Passage, στην οποία τα βρέφη που μελετήθηκαν ως έμβρυα και που είχαν εκτεθεί τόσο στο αλκοόλ όσο και στον καπνό του τσιγάρου μαζί και που τα συνέχιζαν οι μητέρες τους πέρα ​​από το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης θα έχουν δώδεκα φορές υψηλότερο κίνδυνο για SIDS σε σύγκριση με αυτά που δεν εκτέθηκαν καθόλου, που εκτέθηκαν στο αλκοόλ ή στον καπνό ξεχωριστά, ή όταν η μητέρα ανέφερε ότι τα διέκοψε νωρίς στην εγκυμοσύνη. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7046523/pdf/main.pdf

Δευτέρα 17/08/2020

Η προ του διεθνούς ταξιδιού μεταχείριση ενός ταξιδιώτη θα πρέπει να βασίζεται σε αρχές διαχείρισης ενός ξεχωριστού υγειονομικού κινδύνου. Οι στρατηγικές πρόληψης και οι ιατρικές παρεμβάσεις πρέπει να βασίζονται στο ειδικό – απευθείας ή με στάσεις – δρομολόγιο, τους προϋπάρχοντες παράγοντες υγείας και τις συμπεριφορές που είναι μοναδικές για τον κάθε ταξιδιώτη. Μια συνάντηση με τον ειδικό ιατρό για την συζήτηση της ανοσοποίησης ή της προφύλαξης πριν από ένα μακρινό  ταξίδι είναι η ιδανική στιγμή για την ενημέρωση της επανάληψης των αναμνηστικών κατάλληλων εμβολίων, καθώς και για την προστασία με εμβόλια ή χημειοπροφύλαξη για ασθένειες που θέτουν επιπρόσθετο κίνδυνο στους ταξιδιώτες και που μπορεί να οριοθετηθούν από τους ειδικούς προορισμούς στον χάρτη ή τις δραστηριότητές τους. Η παρακάτω πιο πρόσφατη και ενδιαφέρουσα ανασκόπηση για το θέμα αυτό αφορά 5 κατηγορίες ταξιδιωτών, με ειδικά χαρακτηριστικά κινδύνου, αλλά επισημαίνει και περιοχές της υδρογείου, όχι και πολύ μακρινές από την δική μας, συν της ίδιας της χώρας μας, όπου ακόμη κυκλοφορούν στην κοινότητα λοιμώξεις (ηπατίτιδα Α και ιλαρά), για τις οποίες πρέπει να προστατεύονται οι επίνοσοι διεθνείς ταξιδιώτες. https://www.mayoclinicproceedings.org/action/showPdf?pii=S0025-6196%2819%2930317-9

Δευτέρα 10/08/2020

Σε πρόσφατο άρθρο-συστηματική ανασκόπηση παρατηρητικών μελετών στο Lancet, χρηματοδοτημένο από τον Π.Ο.Υ., αναδεικνύεται και βαθμολογείται η χρησιμότητα της απλής-χειρουργικής και της οικιακής μάσκας προσώπου στην παρεμπόδιση της εξάπλωσης του νέου κοροναϊού, κυρίως ανάμεσα σε άτομα που νοσούν ήδη και σε επίνοσα στον ίδιο χώρο, ενώ η ελάχιστη απόσταση του ενός μέτρου (μέτριας ισχύος σύσταση) ή και καλύτερα η ασφαλής απόσταση των δύο μέτρων ή και περισσότερο ανάμεσα σε επιβεβαιωμένο κρούσμα και υγιές άτομο φαίνεται να προσφέρει στατιστικά σημαντική προστασία στην μετάδοση. Σε μία άλλη πτυχή της μελέτης, τα ευρήματα δείχνουν ότι είναι πιθανό, ακόμη και αν δεν υπάρχει παραγωγή αερολύματος, οι αναπνευστικές συσκευές N95 να είναι πιο αποτελεσματικές από τις απλές μάσκες στην πρόληψη της μόλυνσης. Προς το παρόν, δεν υπάρχουν δεδομένα για την υποστήριξη βιώσιμου ιού στον αέρα κοντά στις διαδικασίες δημιουργίας αερολύματος στις διαθέσιμες ως τώρα νοσοκομειακές μελέτες. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7263814/pdf/main.pdf

Δευτέρα 03/08/2020

Αν έχουμε διανύσει το πολύ το ένα τέταρτο της εξελικτικής μας παρουσίας σε όρθια στάση τότε η βάδιση του ανθρώπου είναι ένα ευαίσθητο σημείο της εμβιομηχανικής του. Έτσι, όταν έχουμε μπροστά μας ένα 4χρονο παιδί με χωλότητα, για παράδειγμα, ανοίγεται μπροστά μας ένα μεγάλο κεφάλαιο διαφοροδιάγνωσης και μελέτης της κινητικής του αξονικού σκελετού και των κάτω άκρων καθώς και των μαλακών μορίων που τα περιβάλλουν, ώστε παρατηρώντας την ελεύθερη βάδιση του παιδιού σε ευθεία γραμμή, συναντώντας τα κριτήρια φλεγμονής των μεγάλων αρθρώσεων και λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία του να οδηγηθούμε με μεγαλύτερη ασφάλεια στην διάγνωση. https://dontforgetthebubbles.com/the-child-with-a-limp/

Δευτέρα 27/07/2020

Με μία μικρή βιβλιογραφική ανάπαυλα και από την θέση αυτή σας εύχομαι ξένοιαστες στιγμές με τα δικά σας πρόσωπα και καλή επιστροφή με ανανεωμένο πνεύμα.

Δευτέρα 20/07/2020

Η περίοδος της απομόνωσης για τον κοροναϊό φέτος ήταν μία ιδανική ευκαιρία να αντικρίσει κανείς τους πυρετούς κι ειδικά αυτούς με περιοδικότητα, στο πέρας του χρόνου, με άλλο κλινικό βλέμμα και ενδιαφέρον, εφόσον δεν κυκλοφορούσαν ως επί το πλείστον στην κοινότητα άλλοι και περισσότεροι μικροβιακοί παράγοντες, έτσι λοιπόν αναδείχτηκαν και άλλες καταστάσεις που αφορούν την έκφραση γενικά στον πληθυσμό, αλλά και ειδικά σε οικογένειες, μονογονιδιακών αυτοφλεγμονωδών νοσημάτων, όπως του οικογενούς μεσογειακού πυρετού, που προϋποθέτει την διαφορική διάγνωση από άλλες συστηματικές αυτοανοσίες και λοιμώξεις και που ο περιοδικός του χαρακτήρας βοηθά τον κλινικό ιατρό στην υποψία, στον έλεγχο των κριτηρίων από το νοσοκομείο Tel Hashomer, όταν η γενετική διάγνωση είναι δύσκολα εφικτή, καθώς και στην ετοιμότητα να ζητηθούν στο οξύ επεισόδιο, για παράδειγμα, η γενική αίματος, η CRP, η ΤΚΕ, το αμυλοειδές του ορού και οι ολικές ανοσοσφαιρίνες! FMF is not always “fever”: from clinical presentation to “treat to target”

Δευτέρα 13/07/2020

Η επιφυσιολίσθηση της μηριαίας κεφαλής ενέχει διαγνωστικές προκλήσεις. Τα ασαφή ενοχλήματα στο μεγαλύτερο παιδί αφορούν πόνο αναφερόμενο συχνότερα στο ισχίο (52%). Ωστόσο, πόνος που σχετίζεται με την ορθοπεδική αυτή κατάσταση μπορεί επίσης να αναφερθεί στη βουβωνική χώρα (13,9%), στο μηρό (35%) ή στο γόνατο (26%). Τα παιδιά με επιφυσιολίσθηση έχουν κατά μέσο όρο 4-5 μήνες συμπτωμάτων πριν από τη διάγνωση. Ωστόσο, μπορεί να παρουσιάσουν συμπτώματα και κάτω από τις 3 εβδομάδες. Ενώ οι περισσότεροι ασθενείς δεν θα αναφέρουν ιστορικό τραύματος ή τραυματισμού πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων, ένα ιστορικό τραυματισμού ή τραύματος δεν αποκλείει την πιθανότητά της.

Ο κλινικός ιατρός θα πρέπει να συμπεριλάβει εργαστηριακό έλεγχο για να αξιολογήσει πιθανές υποκείμενες ιατρικές καταστάσεις όπως ενδοκρινικές ή νεφρικές διαταραχές, εάν ο ασθενής είναι κάτω των 10 ετών ή μόλις πριν από την εφηβεία, έχει κοντό ανάστημα (περισσότερες από δύο σταθερές αποκλίσεις κάτω από το μέσο όρο για την ηλικία) ή βάρος κάτω από το 50ο εκατοστημόριο για την ηλικία. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538302/

Δευτέρα 06/07/2020

Επιστρέφοντας στην πολιτική της Σουηδίας και τολμώντας να υποστηρίξω ότι θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα για πολλές χώρες του πλανήτη, αντί να οδηγούμαστε σε αέναα lockdown, πρόκειται για μια χώρα ανομοιογενώς πληγμένη ανά περιοχές, με υψηλό φόρο αίματος στις ιδιωτικές δομές φύλαξης ηλικιωμένων (1/2 των θανάτων: είναι σαν να λέμε όλοι), όπου το κράτος δεν είχε τον πρώτο λόγο άμεσης πρόσβασης και πρόληψης σε σχέση με την ιδιωτική πρωτοβουλία. H αβεβαιότητα που αφορά τη σουηδική στρατηγική παραμένει δύσκολο να πούμε πρώιμα ότι οδηγεί υποχρεωτικά σε αποτυχία. Πράγματι, το σουηδικό ποσοστό θνησιμότητας είναι σίγουρα το υψηλότερο από αυτό των γειτονικών χωρών, αλλά είναι χαμηλότερο, για παράδειγμα, από το ιταλικό και παρόμοιο με το γαλλικό, δύο χώρες που έχουν ακολουθήσει τη στρατηγική του ολικού lockdown, καθυστερημένα.
Ειδικά για αυτούς, που εργάζονται αυτές τις στιγμές στις κρίσιμες θέσεις ευθύνης των εντατικών μονάδων σε αυτές τις χώρες, πρέπει να αναστείλουμε τις κριτικές σε πολλές κατευθύνσεις.

Η Σουηδία, ως χώρα μοντέλο, αναφερόταν συνεχώς μέχρι πρόσφατα ως το παράδειγμα που πρέπει να ακολουθήσουμε σαν μια πολιτισμένη και σεβαστή χώρα προσωπικών ελευθεριών αλλά και ευθύνης για τη διατήρηση της υγείας, αποφεύγοντας το αυστηρό κλείδωμα, ενώ τον Ιούνιο επέστρεψε στο προσκήνιο για τα απογοητευτικά της αποτελέσματα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Η σουηδική κυβέρνηση στηρίχθηκε στην ευσυνειδησία των πολιτών να ακολουθήσουν τις συστάσεις για συμπεριφορές, χωρίς την ανάγκη θέσπισης απαγορεύσεων και συναφών νομικών κυρώσεων, ορισμένες από τις οποίες μπορεί να αμφισβητηθούν ως αντισυνταγματικές. Αυτό που δεν ήταν ξεκάθαρα γνωστό στη Σουηδία, όπως και αλλού, ήταν σε ποιο βαθμό αυτές οι νέες νομικές διατάξεις θα είχαν καταφέρει να πραγματοποιήσουν την επίτευξη εν μέρει αντικρουόμενων στόχων:

1. Να αφήσουν τους ανθρώπους όσο το δυνατόν πιο ελεύθερους από νομικούς περιορισμούς.

2. Να αφήσουν όλες σχεδόν τις προσωπικές και κοινωνικές δραστηριότητες να λειτουργήσουν, ελαχιστοποιώντας τις αρνητικές ψυχολογικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις.

3. Να ελαχιστοποιήσουν τους θανάτους από τον Covid-19, ειδικά στους ηλικιωμένους και

4. Να επιτρέψει ταυτόχρονα στον αριθμό των νέων περιπτώσεων να αυξηθεί αρκετά ώστε να επιτευχθεί σχετικά γρήγορα η συλλογική ανοσία (στην οποία ποτέ δεν πίστεψε ειλικρινά ο επικεφαλής της Σουηδικής επιδημιολογικής πολιτικής Tegnell).

Δηλαδή είχαν θέσει κατά την γνώμη μου πολλούς στόχους ταυτόχρονα με άγνωστη την τελική έκβαση, ορμώμενοι από την ιδιαιτερότητα της χαμηλής πυκνότητας του σουηδικού πληθυσμού και των ολιγομελών οικογενειών.

Ποια είναι τα μέχρι τώρα αποτελέσματα στη Σουηδία; Η καμπύλη (σχήμα 1α) του αριθμού των νέων ημερήσιων περιπτώσεων έχει διαφορετική μορφή από την τυπική διφασική, μία με ταχεία αύξηση κρουσμάτων και μία βραδεία μείωση, που φαίνεται σε καμπύλες όπως αυτές της Ιταλίας και της Ελβετίας (σχήματα 1β και 1γ).

Σχήμα 1α. Η καμπύλη επιδημίας στη Σουηδία, 4/02-10/06/2020

Παρουσιάζει η πρώτη μια αργή και σιωπηλή άνοδο τον Μάρτιο έως ότου φτάσει σε ένα επίπεδο γύρω από το οποίο κυμαίνεται εβδομαδιαία τον Απρίλιο και τον Μάιο, αλλά επικίνδυνα καθησυχαστικά (εκεί στην αρχή κέρδισαν, αλλά και έχασαν ταυτόχρονα το παιχνίδι οι Σουηδοί, γιατί χαλάρωσαν με την αρχική φαινομενικά σταθερή επιτυχία τους), επιδεικνύοντας τελικά μια τελική άνοδο το πρώτο 15νθήμερο του Ιουνίου για τον έναν και μοναδικό λόγο που θα αναλύσω παρακάτω και αφορά τα γηροκομεία των μεγαλουπόλεων.

Σχήμα 1β. Η καμπύλη επιδημίας στην Ιταλία, 24/02-16/06/2020
Σχήμα 1γ. Η καμπύλη επιδημίας στην Ελβετία, 25/02-03/06/2020

Αυτό επιβεβαιώνεται από τις καμπύλες ανά 14 ημέρες νέων κρουσμάτων ανά 100.000 άτομα σε διάφορες χώρες της Βόρειας Ευρώπης (Σχήμα 2). Όλες εκτός από τη Σουηδία βρίσκονται σε φθίνουσα φάση στις αρχές Ιουνίου 2020.

Σχήμα 2. Καμπύλες νέων περιπτώσεων ανά 100.000 άτομα σε διάστημα 14 ημερών σε αρκετές χώρες της Βόρειας Ευρώπης

Η θνησιμότητα βαδίζει με τον ίδιο τρόπο. Η Σουηδία έχει μέχρι στιγμής ποσοστό 47,9 ανά 100.000 πληθυσμού, σημαντικά υψηλότερο από τις γειτονικές χώρες, παρόμοιες σε διάφορες πτυχές της κοινωνίας τους και οι οποίες έχουν επιλέξει το αυστηρό κλείδωμα: Δανία (10.3), Φινλανδία (5.9), Νορβηγία (4.6) και Ισλανδία (2.8). Και αυτό παρά το γεγονός ότι η Σουηδία είχε το χαμηλότερο πηλίκο δοκιμών για την παρουσία του ιού, με την αναλογία “εξετασμένα άτομα/θετικά άτομα” να είναι 7,5 έναντι 65,3 στη Δανία, 31,1 στη Φινλανδία, 33,2 στη Νορβηγία και 34.9 στην Ισλανδίας (σύμφωνα με τον ΠΟΥ, μια αναλογία τουλάχιστον 10 προς 1 είναι μια ένδειξη ενός συστήματος παρακολούθησης που κάνει αρκετές δοκιμές για να είναι σε θέση να εντοπίσει όλες τις θετικές περιπτώσεις που υπάρχουν).

Περισσότεροι από τους μισούς θανάτους είναι σε ηλικιωμένους προσωρινούς επισκέπτες γηροκομείων και «οίκων φροντίδας», που λειτουργούν από τη δεκαετία του ’90, ανήκουν στην λεγόμενη μεταρρύθμιση του “κράτους πρόνοιας”, εκμεταλλεύονται από ιδιώτες που παρέχουν πρόσβαση σε αυτούς με “ελεύθερη επιλογή”, χρησιμοποιώντας κουπόνια πληρωμής που πληρώνονται από το κράτος (αυτός ήταν ο πρώτος ανεξέλεγκτος παράγοντας στην ακολουθούμενη πολιτική) και με υπαλλήλους, που όταν αρρώσταιναν έστω και ήπια δεν αποζημιώνονταν από τον ιδιώτη, έτσι δεν υπήρχε κίνητρο να παραμείνουν σπίτι τους, συνεχίζοντας την εργασία στις δομές αυτές (να μία λεπτομέρεια σημαντική που μεταδίδουν τα εκεί μέσα ενημέρωσης), γεγονός που οδήγησε σωρευτικά στην εκατόμβη του Ιουνίου.

Η σύγκριση με άλλες χώρες φαίνεται πολύ πιο ευνοϊκή για τη Σουηδία: το ποσοστό θνησιμότητας είναι χαμηλότερο από αυτό της Ιταλίας (56,8) και κοντά στο αντίστοιχο της Γαλλίας (43,9), στις οποίες η καμπύλη επιδημίας ξεκινά από τις αρχές Μαρτίου με τη μορφή να έχει ήδη σημειωθεί στο σχήμα 1β. Ο Tegnell υποστηρίζει ότι η Σουηδία θα μπορούσε να έχει πάει καλύτερα, αλλά τονίζει ότι δεν είναι σαφές τι ακριβώς θα έπρεπε να είχε κάνει η χώρα διαφορετικά, με βάση την πυκνότητα του πληθυσμού της καθώς είναι δύσκολο να γνωρίζουμε ποια μέτρα που εφαρμόστηκαν αλλού είχαν τη μεγαλύτερη επίδραση στην προστασία των ανθρώπων, αφού όλα εφαρμόστηκαν μαζί με τα lockdown.

Με βάση τα αποτελέσματα, μπορούμε να πούμε ότι η πολιτική υγείας που υιοθετεί η Σουηδία να είναι σαν ένα νόμισμα δύο όψεων. Η μία να θεωρηθεί αποτυχία (βλ. σύγκριση με τις άλλες σκανδιναβικές χώρες) ή επιτυχία (βλ. σύγκριση με την Ιταλία, τη Γαλλία κ.α.). Δεν είναι γνωστό ποια πλευρά να κοιτάξουμε, για τρεις βασικούς λόγους:

1.Η εικόνα που περιγράφεται είναι ατελής με την πάροδο του χρόνου: η επιδημία δεν έχει τελειώσει, υπάρχουν υπολειμματικές περιπτώσεις, μπορεί να υπάρχει ένα δεύτερο κύμα και είναι λογικό να παραταθεί η παρατήρηση και η απόκτηση δεδομένων τουλάχιστον καθ’ όλη τη διάρκεια του 2020

2.Ιδιαίτερης σημασίας θα είναι η ανάλυση των ποσοστών θνησιμότητας για όλες τις αιτίες (και όχι μόνο του Covid-19), μια έκφραση του συνολικού αντίκτυπου της επιδημίας στην υγεία.

3.Η εικόνα που περιγράφεται μέχρι τώρα είναι σε μεγάλο βαθμό ατελής και σε εξέλιξη: Τα ποσοστά κάθε χώρας στη χρονική τους εξέλιξη πρέπει να βρίσκονται και σε σχέση με μια σειρά μεταβλητών που χαρακτηρίζουν κάθε ξεχωριστή χώρα ή τους πολίτες της (πυκνότητα πληθυσμού, είδος μέτρων προστασίας, κατανομή του πληθυσμού κατά ηλικία, φύλο, οικονομική κατάσταση, επίπεδο εκπαίδευσης, δείκτες κινητικότητας, συχνότητα προσωπικών επαφών κ.λ.π.).

Βιβλιογραφία:

1. Giesecke J. The invisible epidemic. Lancet 2020 ; 395 : e98.
2. Wikipedia. Covid-19 pandemic in Sweden. In: http://www.en.wikipedia.org
3. European Centre for Disease Prevention and Control. 14-day incidence of reported Covid-19 cases in Northern Europe, as of June 11 2020. In: http://www.ecdc.europe.eu
4. Pelling L. Sweden, the pandemic and precarious working conditions. In: http://www.socialeurope.eu

Δευτέρα 29/06/2020

Η παγκόσμια προσπάθεια καταπολέμησης του κοροναϊού πρέπει να παρακινεί και τους παιδίατρους να κάνουν νέες αλλαγές στις πρακτικές στο ιατρείο τους. Ας υποθέσομε ότι όλοι οι ασθενείς και οι γονείς τους μπορεί να είναι ικανοί να μεταδώσουν το νέο κοροναϊό. Γνωρίζουμε ότι οι ασθενείς μπορούν να κρύβουν τον ιό ημέρες πριν γίνουν συμπτωματικοί ή αλλιώς παραμένουν ασυμπτωματικοί φορείς. Γονείς και ασθενείς θα πρέπει να ελέγχονται για παράγοντες κινδύνου COVID-19 και τα παιδιά θα πρέπει να συνοδεύονται από έναν κηδεμόνα. Ο χώρος στάθμευσης θεωρείται πλέον η νέα σας αίθουσα αναμονής. Καλέστε τον γονέα στο όχημά του όταν είναι έτοιμοι να εισέλθουν. Αυξήστε τον όγκο των ημερήσιων επισκέψεων μετατρέποντας τις τηλεφωνικές κλήσεις που περιλαμβάνουν ερωτήσεις «συμβουλών» σε κανονικές φυσικές επισκέψεις ή υπηρεσία τηλεϊατρικής, λόγω της χαμηλής νοσηρότητας της εποχής και η πρακτική αυτή να δημιουργεί νέα έσοδα στην επιχείρηση. https://cdn.sanity.io/files/0vv8moc6/contpeds/beb7a4c58b07483409da52f5392efa78d40201fc.pdf page.21

Δευτέρα 22/06/2020

Τα έγκαιρα lockdown στις χώρες που τα επέβαλαν κατά της πανδημίας αποδείχθηκαν έως σήμερα το αποτελεσματικότερο μέτρο που διαθέτει η ανθρωπότητα. Ωστόσο, αντίθετα με την κοινή μαθηματική λογική, η Σουηδία και η Νότια Κορέα απέδωσαν αντιπροσωπευτικά “καλά” στο πέρασμα του χρόνου παρά το γεγονός ότι δεν εφάρμοσαν αυστηρά κλειδώματα στην κοινωνία τους.

Η ομοιότητα της ανταπόκρισης μεταξύ της ομάδας Σουηδίας, Νότιας Κορέας και της ομαδας Ινδίας, Αυστρίας, Βελγίου και Νέας Ζηλανδίας θα μπορούσε να μας κάνει να αμφισβητήσουμε την αποτελεσματικότητα του lockdown στην δεύτερη ομάδα. Οι δύο χώρες χωρίς αποκλεισμό ξεκίνησαν με υψηλότερο βαθμό μολύνσεων και θανάτων σε σχέση με χώρες όπως η Ινδία. Η πρόσφατη εκθετική αποκλιμάκωση και στις δύο αυτές ομάδες χωρών θα μπορούσε να αποδοθεί σε αποτελεσματικές κυβερνητικές πολιτικές και στην καλύτερη εφαρμογή της κοινωνικής απόστασης καθώς και στις στρατηγικές των τεστ σε μεγαλύτερο φάσμα πληθυσμού.

Η Σουηδία, με τους έως τώρα 5000 νεκρούς της, μπορεί αντίθετα να θεωρηθεί μια “επιτυχημένη χώρα” σε σχέση φυσικά με την ομάδα χωρών που έθεσαν αργά τους περιορισμούς τους (Ιταλία, Ισπανία, ΗΠΑ), παρ όλη την αριθμητική πληθυσμιακή υπεροχή τους, αλλά και με την ομάδα χωρών που τους έθεσαν νωρίς όπως η Ινδία, παρακολουθώντας τα ίδια τα δεδομένα που μεταδίδει το ίδιο το Σουηδικό κράτος και το ECDC.

Η κριτική απέναντι σε μια στρατηγική χώρας ή ενός συστήματος υγείας δεν πρέπει να γίνεται με μέτρο σύγκρισης τις άλλες χώρες, αλλά με την αντιστοιχία λόγων – έργων – αποτελεσμάτων των εκπροσώπων της ίδιας της χώρας, όταν πρόκειται για εξωτερικό παρατηρητή.

Ο επιδημιολόγος Anders Tegnell στη συνέντευξη Τύπου της Υπηρεσίας Δημόσιας Υγείας την Τρίτη που μας πέρασε δήλωσε. “Η Σουηδία έχει φτάσει στο αποκορύφωμά της και βρίσκεται στην κατιούσα φάση”. Ο Tegnell επέκρινε επίσης τα διεθνή μέσα ενημέρωσης για την εσφαλμένη παρουσίαση των στατιστικών της Σουηδίας. Ο αριθμός των νέων κρουσμάτων που αναφέρθηκαν αυξάνεται, αλλά ο Tegnell είπε ότι αυτό οφείλεται σε περισσότερους ανθρώπους που εξετάσθηκαν για τον ιό και ως εκ τούτου ανακαλύφθηκαν πιο ήπιες περιπτώσεις, όπου προηγουμένως τα χαμηλά ποσοστά δοκιμών σήμαινε μόνο πιο σοβαρές περιπτώσεις ή εκείνες σε ομάδες προτεραιότητας. “Δυστυχώς, αυτό έχει ερμηνευτεί στα διεθνή μέσα ως νέα αύξηση και ότι δεν έχουμε φτάσει στο αποκορύφωμά του. Αυτό είναι λάθος. Αλλά φυσικά, όταν αρχίσετε να εξετάζετε περισσότερους, θα βρείτε επίσης περισσότερες περιπτώσεις”, είπε. Ταυτόχρονα, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νόσων (ECDC) έγραψε την Πέμπτη 11/06 ότι “το αρχικό κύμα μετάδοσης έχει περάσει στο αποκορύφωμά του σε όλες τις χώρες εκτός από την Πολωνία και τη Σουηδία”. Το ECDC στήριξε αυτήν την ομολογία στην 14ήμερη παρακολούθηση επίπτωσης της νόσου. Σε όλη την ΕΕ, η αιχμή ήταν στις 9 Απριλίου, με πτώση κατά 80% έκτοτε, αλλά τόσο στη Σουηδία όσο και στην Πολωνία ήταν στο υψηλότερο επίπεδο από την αρχή της επιδημίας. Η Σουηδία ήταν η μόνη χώρα με περισσότερες από 100 νέες επιβεβαιωμένες περιπτώσεις ανά 100.000 κατοίκους κατά την περίοδο των 14 ημερών πριν από τη σύνταξη της έκθεσης. Ωστόσο, το κέντρο σημείωσε ότι “οι αυξήσεις των δοκιμών στη Σουηδία μπορεί εν μέρει να εξηγήσουν αυτήν την αύξηση”. Μεταξύ 25 Μαΐου και 8 Ιουνίου, ο αριθμός των ατόμων που δοκιμάστηκαν ανά εβδομάδα στη Σουηδία σχεδόν διπλασιάστηκε από 36.500 σε 60, 678.

Αλλά πώς πρέπει να ορίσουμε μια «αιχμή» όταν μιλάμε για εκδηλώσεις μολυσματικών ασθενειών; Ο ασφαλέστερος τρόπος είναι να δούμε τον αριθμό των θανάτων από περιστατικά ή τον αριθμό των ατόμων που εισέρχονται πρόσφατα σε μονάδες εντατικής θεραπείας. Αυτά είναι τα πιο αξιόπιστα μέτρα και υπάρχει καθυστέρηση εκεί, συνήθως περίπου δύο έως τρεις εβδομάδες μεταξύ της μόλυνσης και της εισόδου στην εντατική θεραπεία ή τον θάνατο, οπότε αν ο αριθμός των θανάτων αυξηθεί και έπειτα μειωθεί, ο χρόνος στο μέγιστο των θανατηφόρων κρουσμάτων (κορυφή των θανάτων), η αιχμή της μετάδοση ήταν τρεις εβδομάδες πριν από αυτό το γεγονός. Αυτό σημαίνει ότι η Σουηδία, με τα μέτρα που έλαβε, έχει περάσει το αποκορύφωμά της πριν από περίπου ένα μήνα. Διαφορετικές περιοχές βρίσκονται ακόμη σε διαφορετικές φάσεις της πανδημίας, αλλά γενικά οι θάνατοι και τα νέα περιστατικά εντατικής θεραπείας βρίσκονται σε εξέλιξη αποδρομής στα περισσότερα μέρη της Σουηδίας. Το Γκέτεμποργκ για παράδειγμα μπορεί να έχει την αιχμή του τώρα, ενώ η Στοκχόλμη το είχε περισσότερο από ένα μήνα πριν. Σε επίπεδο χώρας, η κορυφή εκδηλώθηκε πριν από περισσότερο από ένα μήνα.

Από τον Σουηδικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας το γράφημα που δείχνει τον αριθμό των θανάτων που συνδέονται με κοροναϊό ανά ημέρα στη Σουηδία, με τη μαύρη γραμμή να παρουσιάζει τον κυλιόμενο μέσο όρο των επτά ημερών.

Ο Tegnell έχει προειδοποιήσει ότι αν οι άνθρωποι στη Σουηδία δεν ακολουθήσουν τις ισχύουσες εκεί οδηγίες, υπήρχε κίνδυνος να αυξηθεί ξανά το ποσοστό μόλυνσης μετά την άρση των περιορισμών στα εσωτερικά ταξίδια στις 13 Ιουνίου από τη Σουηδία. “Αυτό είναι φυσικά ένα σενάριο που θέλουμε να αποφύγουμε”, είπε την περασμένη Τρίτη. Χρησιμοποιώντας την περιοχή Νταλάρνα ως παράδειγμα, εξήγησε: “Εάν συνεχίσουμε όπως κάνουμε σήμερα, η Νταλάρνα θα δει διαδοχικά λιγότερες περιπτώσεις τις επόμενες εβδομάδες και στη συνέχεια ο ιός θα υποχωρήσει πλήρως”. Αλλά εάν τα εγχώρια ταξίδια οδηγούν σε διπλασιασμό των κοινωνικών επαφών, μπορεί να αναμένεται αυξημένη εξάπλωση της λοίμωξης.

Εάν θα υπάρξει ένα δεύτερο κύμα λοιμώξεων και επομένως μια δεύτερη κορυφή περιπτώσεων εξαρτάται εν μέρει από το βαθμό στον οποίο οι άνθρωποι συνεχίζουν να ακολουθούν τα μέτρα που έχουν οδηγήσει σε πτώση των λοιμώξεων – δηλαδή τον περιορισμό των κοινωνικών επαφών και την καλή υγιεινή των χεριών. Προσωπικά, από όσα αντιλαμβάνομαι από τις συζητήσεις μου με τους συναδέλφους παθολόγους, διανύουμε ένα μεγάλο κύμα, το οποίο σαρώνει και θα σαρώνει κατά clusters τις κοινωνίες του πλανήτη για 2 τουλάχιστον χρόνια, μέχρι να αποκτήσουμε μία αποτελεσματική προληπτική θεραπεία στην κοινότητα. Είναι ερώτημα το πόσο γρήγορα και απότομα θα τελειώσει αυτό το κύμα. Δεν θα υπάρξει, δηλαδή, κατά την γνώμη μου δεύτερο κύμα, αλλά θα έχουμε μια μακριά ουρά κρουσμάτων με υφέσεις και εκρήξεις εάν δεν λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα ατομικής προστασίας. Impact of complete lockdown on total infection and death rates: A hierarchical cluster analysis

Δευτέρα 15/06/2020

Τα 7 στα 10 τηλεφωνήματα κατά της διάρκεια της ελληνικής καραντίνας αφορούσαν ατυχή συμβάματα εντός του σπιτιού. Ένας από τους μεγαλύτερους φόβους μας είναι η κατάποση ξένου σώματος. Ειδικά τα ξένα σώματα στον αεραγωγό έχουν μοναδικό δημογραφικό χαρακτήρα. Το 80% των περιπτώσεων αφορούν παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών, με συχνότητα αιχμής να εμφανίζεται στην ηλικιακή ομάδα από ενός έως δύο ετών. Σε μία μελέτη τα παιδιά κάτω των πέντε ετών εισρόφησαν το 78% των ξένων σωμάτων, το 16% τα παιδιά μεταξύ πέντε και δεκαπέντε ετών και το 6% τα άτομα άνω των δεκαπέντε ετών. Τα παιδιά ηλικίας τεσσάρων ετών ή και νεότερα είναι πιο ευάλωτα στην εισρόφηση ξένων σωμάτων καθώς οδηγούνται από μόνα τους στην στοματική εξερεύνηση χωρίς να έχει ανατείλει ακόμη η οπίσθια σειρά των μόνιμων γομφίων καθώς και από την έλλειψη καλά συντονισμένου αντανακλαστικού κατάποσης. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539756/

Δευτέρα 08/06/2020

Πιο συχνά θα βρεθεί κάποιος μπροστά σε παιδιά με ρινολαλία, υπερτροφία αμυγδαλών και αδενοειδών εκβλαστήσεων, ροχαλητό και διαταραχές της άρθρωσης-φώνησης και λιγότερο συχνά, ανάμεσα σε αυτά τα παιδιά, κάποιες από τις διαταραχές να οφείλονται σε ασυνέργεια και χάλαση των μυών του λάρυγγα, που οδηγούν σε υπερρινικότητα, λόγω ενδογενών διαταραχών του μεταβολισμού, όπως στην νόσο του Pompe και δεν ωφελούνται από την χειρουργική αποκατάσταση, αλλά χρήζουν του ειδικού ενζυμικού ελέγχου και που την συναντούμε σε σειρές οικογενειών, αν την υποπτευθούμε, σε μεμονωμένες περιοχές της Θεσσαλίας, για παράδειγμα. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7026278/pdf/main.pdf

Δευτέρα 01/06/2020

Το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας του 2005 απονεμήθηκε στον ιατρό που ανακάλυψε το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. Έκτοτε, από την στατική πεποίθηση ότι το μικρόβιο αυτό απασχολεί αποκλειστικά το ανώτερο πεπτικό περάσαμε στην μελέτη της φυσιοπαθολογίας και σε συστήματα ή βιοχημικά μονοπάτια απομακρυσμένα μεταξύ τους, θεωρώντας πλέον πως οι δράσεις είναι πλείστες τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά. Ένα από τα αποτελέσματα αυτής της συμβίωσης είναι και η καθυστέρηση καθ’ ύψους αύξησης των παιδιών όπως αποτυπώθηκε σε συγχρονικές μελέτες και σε μελέτες ασθενών μαρτύρων. Η βελτίωση της διατροφής και των συνθηκών διαβίωσης κατά τη μακροχρόνια παρακολούθηση των ασθενών αυτών σε μελέτες κοόρτης στις αναπτυσσόμενες χώρες, μπορεί να επηρεάσει το τελικό αποτέλεσμα. Διατυπώνεται, έτσι, η σύσταση στην παρακάτω πρόσφατη μελέτη να αναζητούνται τα αντισώματα IgG και IgA έναντι του H. pylori στον ορό σε ασυμπτωματικά μικρά παιδιά με καθυστέρηση αύξησης καθώς και να προτιμούνται οι μη επεμβατικές μέθοδοι ανίχνευσης (UBT) για τις μεγαλύτερες ηλικίες, ενώ τα παιδιά με συμπτώματα πεπτικού έλκους και δυσπεψία θα πρέπει να ενδοσκοπούνται για την πιστοποίηση της σχετικής παθολογίας. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7185169/pdf/etm-19-06-3814.pdf

Δευτέρα 25/05/2020

Tα τελευταία χρόνια διαπιστώνουμε ότι η κυστική ίνωση (ΚΙ) είναι ολοένα και λιγότερο μια ασθένεια των καυκάσιων, καθώς οι αυξανόμενες αναφορές από τη Νότια Αμερική, την Αφρική, την Τουρκία, τη Μέση Ανατολή και την Ασία αποδεικνύουν ότι δεν είναι τόσο ασυνήθιστη σε αυτές τις περιοχές. Σε περιοχές με υψηλό επιπολασμό φυματίωσης, υποθρεψίας, του ιού της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας και υψηλή θνησιμότητα στην παιδική ηλικία, η διάγνωσή της συχνά δεν λαμβάνεται υπόψη και τα παιδιά μπορεί να υποκύψουν χωρίς διάγνωση. Σε περιοχές με παράδοση προσυμπτωματικού ελέγχου νεογνών που συνδέεται με την ανίχνευση φορέων των γονιδίων, η συχνότητα εμφάνισης της ΚΙ μειώνεται λόγω της διαλογής ανάμεσα σε ετεροζυγώτες και της παροχής συμβουλών στην οικογένεια για πρόληψη πριν από την σύλληψη. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/apa.15155

Δευτέρα 18/05/2020

Υπάρχουν πολλές εξαρτησιογόνες ουσίες όμως τα κανναβινοειδή είναι τα πιο διαδεδομένα ναρκωτικά μόρια που χρησιμοποιούνται από τους νέους παγκοσμίως. Η χρήση τους έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια, με την παραγωγή να διπλασιάζεται από τη δεκαετία του 1990. Επιπλέον, η κάνναβη έχει γίνει πιο ισχυρή με την ανίχνευση υψηλότερων επιπέδων του δραστικού συστατικού THC. Έχουν επίσης ιατρικές εφαρμογές όπως η χρήση τους ως αντιεμετικά και διεγερτικά της όρεξης. Η μακροχρόνια χρήση της κάνναβης όμως έχει συσχετιστεί και με κυκλικά επεισόδια ναυτίας, εμετού και κοιλιακού πόνου συχνά σε εφήβους που προσέρχονται σε τμήματα επειγόντων με αυτά τα συμπτώματα. Η συμπεριφορά των ασθενών αυτών να αναζητούν την βύθιση σε ζεστό νερό πιστεύεται ότι οφείλεται σε πιθανή απορρύθμιση των θερμορυθμιστικών συστημάτων του υποθαλάμου από το ναρκωτικό. https://www.ejcrim.com/index.php/EJCRIM/article/view/1588/2018

Δευτέρα 11/05/2020

Στο «αιρετικό» συμπέρασμα ότι το κλείσιμο σχολείων και των εκπαιδευτικών υπηρεσιών φαίνεται να έχει μειωμένη αποτελεσματικότητα στον περιορισμό της εξάπλωσης του κοροναϊού, ενώ το άνοιγμά τους μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία μπορεί να ανακάμψει μετά τους παγκόσμιους περιορισμούς, καταλήγουν μία σειρά από μελέτες όπως αυτή που διεξήχθη στην Ιταλική πόλη Vo Euganeo από την ομάδα των Crisanti & συν. του Imperial College, στην οποία δεν παρουσιάσθηκαν θετικά κρούσματα σε 254 παιδιά ηλικίας μεταξύ 0 και 10 ετών, τα 15 από τα οποία είχαν ζήσει με πληγέντες, πριν την αναστολή των μαθημάτων. Παρόμοιες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν επισημαίνουν ότι τα παιδιά μολύνονται από ενήλικες και όχι το αντίστροφο.

Η αποκαλούμενη δεύτερη φάση  θα διαρκέσει πολύ πιθανό έως ότου είναι διαθέσιμο ένα εμβόλιο και θα χορηγηθεί σε επαρκή αριθμό ανθρώπων για να χτίσει μια καλή προστασία ολόκληρης της κοινότητας. Εν τω μεταξύ, πρέπει να βρεθεί μια διαφορετική ισορροπία μεταξύ του κινδύνου αύξησης του αριθμού των περιπτώσεων Covid-19 και του περιορισμού των δικαιωμάτων των παιδιών.

Η απουσία ενός παγκόσμιου σχεδίου που να λαμβάνει υπόψη και να παρακολουθεί τις διαφορετικές αρνητικές συνέπειες για τα παιδιά υποδηλώνει ότι αυτές δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί.

Είναι απαραίτητο να προετοιμαστούν κατευθυντήριες γραμμές σε σύντομο χρονικό διάστημα που, με βάση όσο το δυνατόν περισσότερα επιστημονικά στοιχεία και δίνοντας τη σωστή αξία στις ανάγκες των παιδιών-εφήβων και των οικογενειών τους, να καθοδηγούν το άνοιγμα ολόκληρου του εκπαιδευτικού συστήματος.

Χωρίς αυτές τις απαντήσεις, όπως δηλώνει η UNICEF και επαναλαμβάνεται από πολλούς άλλους, αυτή η κρίση υγείας «κινδυνεύει να γίνει κρίση των δικαιωμάτων των παιδιών». https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.17.20053157v1.full.pdf https://www.wfp.org/publications/framework-reopening-schools-report-unesco-unicef-world-bank-and-world-food-programme

Δευτέρα 04/05/2020

Παρακολουθώντας την πανδημία του κοροναϊού να εξαπλώνεται στον πλανήτη και εφόσον με αυτό το πρόβλημα θα ασχολούμαστε αποκλειστικά και εφεξής, η λειτουργία των ιατρείων μας θα πρέπει να αγκαλιάζει και να καθοδηγείται από όλα τα ανακοινωμένα μέτρα προστασίας του προσωπικού και των πελατών, αλλά και να μην υποχωρούμε στις ατομικές πεποιθήσεις από την έως τώρα πεπατημένη επαγγελματική και εμπειρική οδό και οι απαιτήσεις των χρόνιων περιστατικών, όπως του άσθματος, όταν είναι ρυθμισμένα, στην ελάχιστη δόση εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς στα παιδιά, για παράδειγμα,  μπορούν να περιορισθούν στην απαραίτητη φυσική κλινική και αντικειμενική εξέταση του ασθενούς και την οξυμετρία, όταν πρόκειται για έξαρση, αποφεύγοντας την χρήση διαγνωστικών-θεραπευτικών συσκευών, όπως του σπιρόμετρου ή του νεφελοποιητή, που, παρ όλη την παρουσία ενσωματωμένων βιολογικών φίλτρων όπως αναγράφουν οι κατασκευάστριες εταιρείες τους, τελείως στεγανές δεν είναι, ειδικά αν πρόκειται για λιγότερο συνεργάσιμους πελάτες, όπως είναι τα παιδιά. Είναι αδήριτη ανάγκη, λοιπόν, η κάθε εξειδικευμένη επιστημονική εταιρεία, που εποπτεύει ειδικές ομάδες ασθενών και σε κάθε διαφορετική χώρα να εκδώσει και τις κατάλληλες κατευθυντήριες οδηγίες ελέγχου, διάγνωσης και αντιμετώπισης για τους επαγγελματίες υγείας, ώστε να μην προξενήσουμε οι ίδιοι τη διασπορά, ειδικά σε πόλεις ή χώρες του εξωτερικού και της πατρίδας μας με μεγαλύτερα επίπεδα ιικού φορτίου στον ατμοσφαιρικό αέρα. Με άλλα λόγια, δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να εκτελέσει με ασφάλεια σπιρομέτρηση, για παράδειγμα, στην Brescia, στο Bergamo, στην Νέα Υόρκη ή στην γειτονική Λάρισα το αμέσως προηγούμενο χρονικό διάστημα. https://www.pcrs-uk.org/resource/pragmatic-guidance-crisis-management-asthma-and-copd-during-uk-covid-19-epidemic

Δευτέρα 27/04/2020

Σε πρόσφατο editorial του περιοδικού Frontiers in Pediatrics, που σχολιάζει σύνολο ερευνητικών εργασιών για την αυτοανοσία στην παιδική ηλικία, έρχεται και δένει αρμονικά η γνώση στην πιο κατάλληλή περίοδο – της εξάπλωσης του κοροναϊού στον ανθρώπινο πληθυσμό – όπως και στο παρελθόν, όταν η νόσος Kawasaki, για παράδειγμα, εμφανίστηκε αιφνίδια στην ασιατική ήπειρο, η ανακάλυψη της αιτιολογίας και της παθογένειάς της βοήθησε στην επέκταση της κατανόησής μας σχετικά με τα επίκτητα θέματα αυτοανοσίας. Η γνώση αυτή αφορά και την ανοσολογική αντίδραση του ξενιστή έναντι των μολυσματικών προσβολών. Οι συνεισφορές σε αυτό το ερευνητικό πεδίο παρουσιάζουν και συζητούν τις διάφορες πτυχές της νόσου Kawasaki και της νεανικής ιδιοπαθούς ρευματοειδούς αρθρίτιδας, συμπεριλαμβανομένων των ρόλων των συστατικών της εγγενούς φυσικής άμυνας, όπως των εκκριτικών IgA και των κυτταροτοξικών CD+8 Τ κύτταρων εναντίον ιικών αντιγόνων. Infection-Related Immune-Mediated Diseases and Microbiota

Δευτέρα 20/04/2020

Είναι εκπληκτικό πόση επιστημονική πρόοδος είχε σημειωθεί στην προηγούμενη επιδημία SARS και θα πρέπει να την χρησιμοποιήσουμε και στην τρέχουσα πανδημία. Μεταξύ άλλων, μπορούμε να θεωρήσουμε τη λοίμωξη του σιελογόνου αδένα (σιελαδενίτιδα) από κοροναϊούς ως την πρώτη μόλυνση ιστού ικανή για μετάδοση από άτομο σε άτομο μέσω του σάλιου (ομιλία, αναπνοή, φτέρνισμα, βήχας, χειραψία) ή τουλάχιστον σημαντικό κρίκο στον παθογενετικό μηχανισμό.

Οι νυχτερίδες, για παράδειγμα, είναι κοινωνικά όντα σαν τον άνθρωπο, οπότε ο ιός αυτού του είδους έπρεπε να βρει έναν τρόπο πολλαπλασιασμού και μετάδοσης μέσω του ψεκασμού του σάλιου από άτομο σε άτομο.

Πρέπει να προσπαθήσουμε να φανταστούμε τον κοροναϊό στο φυσικό του περιβάλλον. Η φυσική επιλογή έπρεπε να ανακαλύψει έναν επιθετικό παράγοντα μεταξύ δύο ανταγωνιστικών αρσενικών ξενιστών, για παράδειγμα, ο ασθενέστερος εκ των οποίων είναι μεγαλύτερος σε ηλικία ή έχει ήδη αναπαραχθεί, ώστε να έχει μικρότερες πιθανότητες να ζευγαρώσει με το θηλυκό. Φυσικά τα θηλυκά άτομα (λιγότερο πληγέντα σε αυτή την πανδημία) και τα παιδιά (χωρίς ορμόνες;, λιγότεροι ACE-2 υποδοχείς;) είναι ίσως εκτός ανταγωνισμού.

Στην τρέχουσα περίοδο ανάκαμψης και προοδευμένης μελέτης του ιού από την επιστημονική κοινότητα, μπορεί να αναφερθεί ότι το σάλιο δεν είναι μόνο ένα βιολογικό υγρό που  χρησιμοποιείται για την ποιοτική ανίχνευση του SARS-CoV-2, αλλά αντιπροσωπεύει ένα χρήσιμο εργαλείο ως προς το ιικό του φορτίο για την παρακολούθηση της πορείας της ασθένειας μαζί με άλλους βιολογικούς δείκτες, όπως της LDH, μεταξύ των οποίων υπάρχει μία γραμμική συσχέτιση, όταν πρόκειται για σοβαρά αρρώστους. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3126125/pdf/zjv4025.pdf https://www.journalofinfection.com/article/S0163-4453(20)30213-9/pdf

Δευτέρα 13/04/2020

Οι Αναδυόμενες Λοιμώξεις είναι ικανές να προκαλέσουν υπέρμετρες επιπτώσεις στην δημόσια υγεία και οικονομική αστάθεια, ιδίως στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, αλλά αποτελούν πλέον και μια σημαντική παγκόσμια απειλή στον 21ο αιώνα. Έχει αναφερθεί μια αδιάλειπτη παρουσία και αύξηση των αναφερόμενων νόσων από το 1940 έως την δεκαετία του 2000 σε παγκόσμιο επίπεδο. Το εκτιμώμενο 60-75% αυτών αποτελείται από τις λεγόμενες ζωονόσους που από αυτές πάνω από το 70% έχουν προέλθει από επαφή με είδη άγριας ζωής. Η ανθρώπινα μεσολαβούμενη απώλεια βιοποικιλότητας οδηγεί συχνά σε μειωμένους πληθυσμούς ξενιστών και σε αυξημένο αριθμό ολίγων ικανών ή ενισχυμένων από ιούς φορείς, που ενδεχομένως προκαλούν υψηλότερα ποσοστά μόλυνσης στους ανθρώπους. Οι μεγάλες αλλαγές χρήσης της γης, όπως η αποψίλωση των δασών για τη γεωργία, μπορούν να μεταβάλουν τις σχέσεις ξενιστή-παθογόνου και να αυξήσουν την πιθανότητα συνάντησης των ανθρώπων με την άγρια πανίδα και τα παθογόνα τους, καθιστώντας πιο δυνατή την διαπήδηση μεταξύ των ειδών. Οι νυχτερίδες έχουν συνδεθεί με ιούς υψηλής παθογονικότητας που αποτελούν σοβαρή απειλή για την ανθρώπινη υγεία, συμπεριλαμβανομένων των κοροναϊών που ευθύνονται για το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο (SARS), το αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (MERS), πιθανά τον νέο πανανθρώπινο ιό SARS-CoV-2, τον αιμορραγικό πυρετό Ebola, τον ιό Marburg και τον ιό της λύσσας. Detection of novel coronaviruses in bats in Myanmar

Δευτέρα 06/04/2020

Όταν κάποιος ρωτάει την Παναγιώτα Τζανή, ειδική πνευμονολόγο, στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Πάρμα, «Τί κάνεις;» απαντάει κοφτά: «Άλλη ερώτηση», «Χρόνος δεν υπάρχει», «Κάθε δύο λεπτά χάνεται και μία ζωή εδώ στην Ιταλία». Λόγω της ειδικότητας της έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο για αποφάσεις που κρίνουν ζωές. Τα μηχανήματα υποστήριξης δεν φτάνουν για όλους τους ασθενείς. Μαζί με τους συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων, όπως τους αναισθησιολόγους, βρίσκονται καθημερινά σε τρομερά διλήμματα επιβίωσης.

Παρόλο που στην χώρα μας η κατάσταση κρίνεται ακόμη ελεγχόμενη, δεν θα αργήσει, ενδεχομένως, η στιγμή που ο καθένας θα κληθεί να αναλάβει αναγκαστικούς ρόλους, ανάλογα με την ειδικότητά του, την εξειδίκευσή του και την σωματική του ευρωστία, να υπηρετήσει τον κοινό σκοπό της εφεδρείας στην θέση των ειδικών, που θα αναγκαστούν να την εγκαταλείψουν λόγω της έκθεσης ή της νόσησής τους από τον κοροναϊό ή να επανδρώσει τα νέα covid ιατρεία της κοινότητας των πόλεων, στην προνοσοκομειακή φροντίδα των πληγέντων δηλαδή.

Και εάν φοβίζει πολύ ανάμεσά μας η ιδέα να απαρνηθούμε την έδρα του ιδιωτικού μας ιατρείου, για ένα διάστημα, για να ενισχύσουμε υποχρεωτικά τις δομές αυτές, στην Νέα Covid Εποχή, ακόμη περισσότερο θα μας προβληματίσει η ιδέα να ενταχθούμε πάλι υποχρεωτικά στο εσωτερικό πρόγραμμα εφημεριών μιας Παθολογικής/Παιδιατρικής κλινικής, μιας πτέρυγας  Λοιμώξεων ή μιας Μονάδας Εντατικής Θεραπείας, όπου όλοι οι εμπλεκόμενοι συνάδελφοι ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων θα γνωρίζουν έμπρακτα την διαδικασία της διασωλήνωσης και πολύ περισσότερο να είναι εξοικειωμένοι με την χρήση του αυτόματου αναπνευστήρα.

Έτσι, λοιπόν, από τώρα, που παραμένουμε αναπαυμένοι στα σπίτια μας, ιδιαίτερα οι επαγγελματίες των παθολογικών ειδικοτήτων, ας προσπαθήσουμε να εκπαιδευτούμε και να μυηθούμε εκ νέου, από απόσταση, στην τεχνική της αναζωογόνησης, στην εκτίμηση της αναπνευστικής λειτουργίας μέσω των αερίων του αρτηριακού αίματος, στην ρύθμιση των παραμέτρων ενός εικονικού αναπνευστήρα, στην διασωλήνωση και στην χρήση των αναισθησιολογικών φαρμάκων και τεχνικών, γιατί όχι.

Έναν τέτοιο σκοπό επιμόρφωσης και ετοιμότητας θέλει να εμπνεύσει η ομάδα OpenPediatrics του Παιδιατρικού Νοσοκομείου της Βοστώνης, προσφέροντας ελεύθερη πρόσβαση στην εκπαίδευση χρήσης ενός εικονικού αναπνευστήρα. https://www.openpediatrics.org/assets/simulator/ventilator-simulator

Δευτέρα 30/03/2020

«…Οι καταστροφές και οι πανδημίες δημιουργούν μοναδικές προκλήσεις όσον αφορά στην αποτελεσματικότητα της υγειονομικής περίθαλψης…», περιγράφει άρθρο στο New England Journal of Medicine της 11ης Μαρτίου, που αποκαλεί «σχεδόν τέλεια» την τηλεϊατρική για την περίπτωση της εκτίμησης ασθενών με covid-19. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, εκτός των εκτάκτων ραντεβού, οι επισκέψεις παρακολούθησης και οι προγραμματισμένοι έλεγχοι μεταξύ άλλων σταματούν, διευκολύνοντας έτσι τη συγκράτηση και τη διαχείριση της επιδημιολογικής έξαρσης των κρουσμάτων από τον covid-19, σύμφωνα και με τις ενδείξεις που εκδόθηκαν από το λεγόμενο «Διάταγμα Μένουμε Σπίτι». Η ανάγκη οδηγεί επίσης στην ανακάλυψη της λεγόμενης «έξυπνης εργασίας» στον δυτικό κόσμο, η οποία προβλέπει, μεταξύ άλλων, την απουσία χωρικών περιορισμών. Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει και την τηλεϊατρική, μια μέθοδο παροχής υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης μέσω της χρήσης καινοτόμων τεχνολογιών που φέρνουν την ιατρική υπηρεσία απευθείας στο σπίτι του ασθενούς, χωρίς και οι δυο να αναγκάζονται να μετακινηθούν. Η αντιμετώπιση των χρόνιων ασθενειών μπορεί να αποτελέσει έναν τομέα προτεραιότητας για την εφαρμογή μοντέλων τηλεϊατρικής και η τηλε-παρακολούθηση μπορεί να βελτιώσει, εν μέρει, την ποιότητα ζωής των χρόνιων ασθενών μέσω αυτοδιαχείρισης και του εξ αποστάσεως ελέγχου των βιολογικών παραμέτρων και των εργαστηριακών αποτελεσμάτων. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η χρήση τεχνολογικών εργαλείων για την μεταχείριση των πληροφοριών για την υγεία ή για την ανταλλαγή δεδομένων σε απευθείας σύνδεση δεν αποτελεί από μόνη της υπηρεσία τηλεϊατρικής.  Επιπλέον, η τηλεϊατρική πρέπει να υπόκειται σε σύστημα διαπίστευσης με εγγυήσεις για τους ασθενείς και τους φορείς εκμετάλλευσης. Επομένως, είναι καιρός, ξεκινώντας από την παρούσα εξαιρετική κατάσταση, το Εθνικό Σύστημα Υγείας και οι ιδιωτικές δομές να καθίστανται ολοένα και περισσότερο, καλύτερες και παράλληλα συμβατές με την τηλεϊατρική, να εκτίθεται το νομοθετικό πλαίσιο, να εντοπίζονται τα οφέλη της «έξυπνης εργασίας» και να προασπίζονται κατάλληλα τα προσωπικά δεδομένα. Hollander JE, Carr BG. Virtually perfect? Telemedicine for Covid-19.N Engl J Med 2020 Mar 11.

Δευτέρα 23/03/2020

Κανένας κυβερνήτης μιας χώρας και κανένας πολιτικός της υγείας ή ιατρός δεν θέλουν να πάθουν κακό οι συμπολίτες τους. Και θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν όλα τα έως τώρα μέσα και την κεκτημένη γνώση που διαθέτουν για να αναχαιτίσουν την πανδημία του κοροναϊού. Και οφείλουν να αναρωτηθούν για βασικά επιδημιολογικά δεδομένα και διδάγματα που προκύπτουν από την εξάπλωση της πανδημίας στην κοινωνία των ανθρώπων. Και ένα από αυτά τα ερωτήματα είναι η μειωμένη επίπτωση της σοβαρής νόσου στον παιδιατρικό πληθυσμό, για παράδειγμα της Κίνας ή των γειτονικών ασιατικών και άλλων χωρών, που θρήνησαν και θρηνούν το ηλικιωμένο τους δυναμικό. Και στο παρακάτω πρόσφατο άρθρο από την Ταϊβάν, αν δεν σταθούμε στα συμπεράσματα του κειμένου, αλλά στο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ίωσης, που είναι πολυσυστηματική, δεν απασχολεί μόνον τους πνεύμονες, αλλά εγείρει μία δυσανάλογη ανοσολογική απόκριση στους υπερήλικες, με κατανάλωση των CD-4 T λεμφοκυττάρων, αποτέλεσμα της ήδη φθίνουσας εφεδρείας των προγονικών αιμοποιητικών κυττάρων του μυελού, τότε οι μικρές ηλικίες που εμβολιάζονται από νεογνά και στις ασιατικές χώρες με το ζωντανό εμβόλιο BCG αποκτούν πεπαιδευμένη ανοσία ικανή, μέσω των NK και των μακροφάγων κυττάρων του μυελού, να αντιμετωπίσει εγγενώς τους πρώτους μικροβιακούς εισβολείς. SARS-CoV-2 infection in children: Transmission dynamics and clinical characteristics

Δευτέρα 16/03/2020

Η νέα πανδημία του κοροναϊού-2019 είναι μία τέλεια ευκαιρία να αναθεωρήσουμε πολλά από τα δόγματα της σύγχρονης ιατρικής-επιδημιολογικής επιστήμης και σκέψης περί της παθογένεσης των καρδιαγγειακών συμβαμάτων με βάσει τους  παράγοντες κινδύνου τους, καθώς και των άλλων χρόνιων νοσημάτων του ανθρώπου. Παρόλο που η σύγχρονη ιατρική επιστήμη έχει κάποιο βαθμό εμπειρικής υποστήριξης, η ιατρική βάσει ενδείξεων (evidence based medicine) προχωρά περαιτέρω, ταξινομώντας τα επιδημιολογικά στοιχεία με βάση την στατιστική τους δύναμη και απαιτώντας ότι μόνο οι ισχυρότεροι τύποι (που προέρχονται από μετα-αναλύσεις, συστηματικές ανασκοπήσεις και τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές) έχουν την ικανότητα να προσδιορίσουν με αυξημένη στατιστική πιθανότητα ένα παθολογικό φαινόμενο, όπως για παράδειγμα την καρδιακή ανεπάρκεια ή το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Η εμφάνιση του νέου ιού covid-19 στην κοινότητα, που νέος δεν είναι, αλλά συγγενικές του μορφές είναι γνωστές από δεκαετίες, στην κυριολεξία ξεσκεπάζει και γκρεμίζει το οικοδόμημα των επιδημιολογικών μελετών που περιγράφουν χρόνια καρδιαγγειακά νοσήματα και που προσδίδουν στατιστική σημαντικότητα στους λεγόμενους παράγοντες κινδύνου μίας νόσου, όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου (υπερλιπιδαιμία, υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης και παχυσαρκία), ενώ και πίσω από τους ίδιους αυτούς παράγοντες υποκρύπτονται τέτοιοι παράγοντες, όπως είναι η οικογένεια των κοροναϊών και σύμφωνα με όχι και τόσο παλαιά επιστημονικά άρθρα αλλάζουν το μεταβολικό προφίλ των λιπιδίων, των αγγείων και του μυοκαρδίου του ανθρώπου, κάνοντάς μας να πιστέυουμε τελικά ότι μάλλον πίσω από κάθε σύγχρονο νόσημα της ανθρωπότητας βρίσκεται με μαθηματική βεβαιότητα ένας τέτοιος ιός, που οφείλουμε να τον εντοπίζουμε και να τον διορθώνουμε. http://www.nephjc.com/news/covidace2?fbclid=IwAR3nB5Q-UvH7NaGNM6JKU-MhiUCOq6KVzNB8jtnq_t9uDRYBsYhr1Rat_aE
https://www.futuremedicine.com/doi/pdf/10.2217/fvl.10.4
https://www.nature.com/articles/s41598-017-09536-z.pdf

Δευτέρα 09/03/2020

Ένα ενδιαφέρον άρθρο από το παρελθόν παρουσιάζει την αξία της όσφρησης στην κλινική διαγνωστική προσέγγιση παθολογικών καταστάσεων και πριν ακόμη δώσουν συμπτώματα. The scent of disease: volatile organic compounds of the human body related to disease and disorder

Δευτέρα 02/03/2020

Προχωρώντας σε μία εποχή με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους διάγνωσης και θεραπείας και για ένα πρόβλημα που απασχολεί την παιδική ηλικία όχι και τόσο σπάνια, όπως αυτό της λαρυγγοτραχειομαλάκυνσης, που προδιαθέτει στον χρόνιο υγρό βήχα και στην χρόνια πυώδη βρογχίτιδα, μία νέα προσέγγιση ελέγχου των ανωμαλιών της διαμέτρου της ανώτερης αλλά και περισσότερο της κατώτερης αναπνευστικής οδού, είναι αυτή της σάρωσης με αξονικό τομογράφο και τρισδιάστατη δυναμική αναπαράσταση των αναπνευστικών δομών κατά την ελεύθερη αναπνοή των μικρών ασθενών, που παραπέμπονται στα ειδικά τριτοβάθμια παιδιατρικά κέντρα με την αντίστοιχη ακτινολογική εμπειρία και χωρίς πάντα την ανάγκη της γενικής αναισθησίας. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6459803/pdf/247_2018_Article_4338.pdf

Παρασκευή 28/02/2020 Έκτακτο briefing

Παρακολουθούμε τις μέρες αυτές τα ποσοστά και τις εικόνες που αφορούν την επιδημιολογία της νόσου από τον κοροναϊό. Μας κάνουν να σκεπτόμαστε σε ποια μεριά θα θέλαμε να βρισκόμαστε και σε ποια όχι, δηλαδή αν αναγκαστικά ανήκει κάποιος στις ευπαθείς ομάδες με τις συννοσηρότητες (ας πούμε στο 5-10%), αυτή η καταδικαστική είδηση και σε μια περίοδο που δεν διαθέτει η ανθρωπότητα ακόμη έτοιμα τα όπλα για την αντιμετώπισή της, δεν απέχει πολύ από μία μεσαιωνική εικόνα, που κάθε άλλο παρά ελπιδοφόρα είναι, δηλαδή φαίνεται ως ασύμμετρη απειλή, αφού κάποιοι στην Άπω Ανατολή αποφάσισαν να αναμείξουν την γαστριμαργία με την άγρια φύση. Από πολλούς δίδονται εύκολα και αβασάνιστα παραλληλισμοί με τις απλές ιώσεις του ανώτερου αναπνευστικού και την γρίπη και την καλοήθη έκβασή τους, χωρίς να αναλύεται όμως διεξοδικά η βιολογία του ιού & η παθοφυσιολογία της νόσου. Η στατιστική και τα μαθηματικά μοντέλα ποτέ δεν συμβάδιζαν ιστορικά με την επιστήμη της βιολογίας και της ιατρικής, όπου επικρατούν τα εκθετικά πρότυπα αύξησης και οι χαοτικές αναλύσεις. Σε αντίθεση με τους περισσότερους άλλους ιούς του ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού του ανθρώπου, ο συγκεκριμένος κοροναϊός, που ανήκει σε μία ευρύτερη ομάδα ιών, που μοιράζονται ως ξενιστές διάφορα ζωικά είδη και τον άνθρωπο τις τελευταίες δεκαετίες, ευνοείται από την συνύπαρξη σε μικρή απόσταση αυτών των οργανισμών, διαπηδά ευχερώς από είδος σε είδος, χρησιμοποιεί την υγρασία και διατηρείται στις επιφάνειες/άψυχα αντικείμενα για πάνω από 9 ώρες. Έτσι, για να προστατευθεί αυτό το μικρό ποσοστό ανθρώπων, που πρόκειται να διασταυρωθούν με το κύμα της διασποράς του ιού, πρέπει να γίνει κατανοητή η φυσιοπαθολογία και αν είναι γνωστός ο τρόπος εισόδου των ιών στα αναπνευστικά κύτταρα (μέσω των υποδοχέων ACE-2 για παράδειγμα), αυτός θα δώσει σύντομα και την οριστική λύση του προβλήματος. Η προ των πυλών πανδημία όσο κι αν θέλουν να την παρουσιάσουν στον υπερθετικό της βαθμό ή να την μετριάσουν, ώστε να μην εγείρει πανικό, είναι μία πρώτη και τελευταία ευκαιρία για την ανθρωπότητα και την επιστημονική κοινότητα να αντικρίσει με νέο μάτι την δυναμική βιολογικών παραγόντων, όπως της οικογένειας των κοροναϊών, που ανήκουν στις λεγόμενες ζωονόσους και περιγράφεται η συμπεριφορά τους στο πρόσφατο ελεύθερο άρθρο του Nature. Ως υπεύθυνοι κλινικοί ιατροί της πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας φροντίδας υγείας και των εργαστηρίων αυτή την προτεραιότητα έχομε μπροστά μας αυτή την περίοδο, με αυτή θα πρέπει να ασχοληθούμε αποκλειστικά για όσο διανύουμε την έξαρση και μέσ από αυτό το νέο άθλο της ανθρωπότητας θα πρέπει να τρυγήσουμε νέα γνώση. https://www.nature.com/articles/s41564-020-0688-y.pdf

Δευτέρα 24/02/2020

Εφόσον βρίσκεσαι στην καρδιά του χειμώνα, της επιδημικής  έξαρσης της γρίπης, της ενδημικότητας των συνήθων εποχιακών ιώσεων και της αναμενόμενης εξάπλωσης του κοροναϊού-2019 και στις γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες, όπως στην Ιταλία (οι Ιταλοί χρησιμοποιούν κατά κύριο λόγο τα τρένα για τις μετακινήσεις τους και επομένως θα έχουμε ταχύτατη μετάδοση του ιού σε όλη την Ευρώπη και στην Ελλάδα με τα πλοία στα δυτικά λιμάνια της χώρας μας), έχοντας εξασφαλίσει από νωρίς τον αντιγριπικό εμβολιασμό στην πλειονότητα της πελατείας που παρακολουθείς και δεν σε απασχολεί πλέον το σενάριο αυτό, θα βρεις μπροστά σου το πρόβλημα του κοροναϊού, που θα επηρεάσει βαθύτατα την λειτουργία των τοπικών κοινωνιών από κάθε άποψη, άρα ο καθένας ως μονάδα, οικογένεια, επιχείρηση ας αρχίσει από τώρα να οργανώνει το πλάνο δράσης του για κάθε ενδεχόμενο και να ακολουθήσει τις πιο πρόσφατες συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Τα επιδημιολογικά δεδομένα είναι γνωστά: 2 στους 100 νοσούντες θα αποβιώσουν και 1 στους 7 θα χρειασθεί κλίνη νοσηλείας σε νοσοκομείο ή ΜΕΘ. Η νόσος πλέον απασχολεί και την παιδιατρική ηλικία. who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance/infection-prevention-and-control

Δευτέρα 17/02/2020

Η νοσηρότητα της εποχής και η αυξημένη επισκεψιμότητα στα ιατρεία τις τελευταίες εβδομάδες σε συνδυασμό με τις ειδήσεις που καταφθάνουν από την άλλη άκρη της υδρογείου για αύξηση των κρουσμάτων και των θανάτων λόγω της εξάπλωσης της νέας επιδημίας του κοροναϊού covid-19, που αρχίζει να μεταπίπτει σταδιακά σε πανδημία, σε κάνουν να πιστεύεις ότι το «επόμενο κτύπημα της πόρτας» του ιατρείου σου θα είναι γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο. Έτσι, ως κλινικοί ιατροί, παρ όλη την πολύωρη και κοπιώδη εργασία των ημερών, οφείλουμε να αφιερώσουμε λίγο από τον προσωπικό μας χρόνο στην ενημέρωση πάνω στα τεκταινόμενα της νόσου, τα επερχόμενα συναφή συνέδρια των παθολογικών ειδικοτήτων θα πρέπει να έχουν έκτακτες ομιλίες που θα μας προετοιμάσουν να διαχειριστούμε τέτοιες περιπτώσεις και όλα αυτά δημιουργούν ένα «εκρηκτικό» μείγμα επικινδυνότητας, καθώς η νέα επιδημία θα απλωθεί σε απροετοίμαστους αμυντικά οργανισμούς, έπειτα από τις συνήθεις εποχιακές ιώσεις και την γρίπη, ο δε επαναπατρισμός των δυτικοευρωπαίων πολιτών από την Κίνα στις χώρες καταγωγής τους, κατά την γνώμη μου, δεν αποτελεί ορθό μέτρο ελέγχου και λόγω του αυξημένου χρόνου επώασης και της πολύπλοκης μεταδοτικότητας από άνθρωπο-αντικείμενα σε άνθρωπο. https://www.nejm.org/action/showMediaPlayer?doi=10.1056%2FNEJMdo005701&aid=10.1056%2FNEJMe2001329&area=aop

Δευτέρα 10/02/2020

Πάντα ήθελα να πω και να γράψω περισσότερα πράγματα για την μητρική κατάθλιψη και πως αυτή επηρεάζει την φυσική κατάσταση του νεογνού, του βρέφους ή του μικρού νηπίου, μέσω της ουδέτερης βλεμματικής επαφής, των αυξημένων παλμών της καρδιάς της, των απότομων αιωρήσεων, της μειωμένης δερματικής επαφής και όλα αυτά αποτέλεσμα του πηγαίου άγχους της μητέρας, της φυσικής ή της πνευματικής αποχής του πατέρα και των άλλων συνθηκών που βιώνει, έτσι διαταράσσονται οι λεπτές ισορροπίες και των ορμονών του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων στο έμβρυο ή στο μικρό παιδί, αυξάνοντας τα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα και στους ιστούς τους, έχοντας πλέον στα χέρια μας και βιβλιογραφικά τεκμήρια αυτού του φαινομένου, όπως των διαταραχών σίτισης και της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, που θα πρέπει να αντιμετωπίζονται πολύπλευρα, με ανοικτό πνεύμα και με την βοήθεια των ειδικών της ψυχικής υγείας. https://journals.lww.com/jpgn/Abstract/2019/12000/Gastrointestinal_Symptoms_in_Infants_of_Mothers.8.aspx

Δευτέρα 03/02/2020

Η νέα επιδημία του κορωναϊού προχωρά στον ανθρώπινο πληθυσμό, με ένα ποσοστό θνητότητας >2%, το μόνο ίσως παρηγορητικό στοιχείο, είναι πως προς το παρόν σέβεται την παιδική ηλικία έως και τα 15 έτη, κι αν κατανοηθεί η φυσιοπαθολογία αυτής της διαφοράς (φαίνεται να είναι οι υποδοχείς ACE-2 του κατώτερου αναπνευστικού των ενηλίκων), τότε θα είναι κοντινή και η θεραπεία. Η έλλειψη κρουσμάτων σε παιδιά υποδηλώνει πιθανή ήπια ή ασυμπτωματική μόλυνση σε αυτή την ηλικιακή ομάδα και η έλλειψη αναγνωρίσιμων εκθέσεων σε πολλές επιβεβαιωμένες περιπτώσεις υποδηλώνει μόλυνση από σχετικά ασυμπτωματικά άτομα. Αυτή η πιθανότητα και η σχετικά υψηλή μεταδοτικότητα του 2019-nCoV (παρόμοια με εκείνη του SARS ή της πανδημίας γρίπης του 1918) προκαλούν ανησυχία ότι ο έλεγχος αυτής της νέας επιδημίας μπορεί να απαιτήσει σημαντική προσπάθεια του σύγχρονου ανθρώπου. https://www.jwatch.org/na50825/2020/01/30/transmission-novel-coronavirus-early-findings?fbclid=IwAR2SF4dBZSpXKn2IR2wmJl1LpK-_RRNgnaoYvoxlIfiL-XIp2itxBgX_tIA

Δευτέρα 27/01/2020

Το ακόλουθο χαρακτηριστικό εξάνθημα κορμού (σαν ερυθροδερμία) μου παρουσιάζεται επανειλημμένα σε επισκέψεις παιδιατρικών ασθενών (κυρίως ανεμβολίαστων ατόμων νεαρής και εφηβικής ηλικίας) που προσέρχονται με συμπτώματα της πανδημικής γρίπης τις τελευταίες ημέρες, δεν συνοδεύεται πάντα με πυρετό την στιγμή της επίσκεψης και θα ήθελα να το μοιραστώ μαζί σας, μιας και έχει περιγραφεί και βιβλιογραφικά. Οι περιπτώσεις αυτές δεν χρήζουν ταυτοποίησης αφού βρισκόμαστε στην καρδιά του χειμώνα και της επιδημικής έξαρσης της γρίπης και δεν οφείλουμε να διακρίνουμε άλλη διάγνωση και με βάση τις πρόσφατες οδηγίες του ΕΟΔΥ. https://www.cmaj.ca/content/182/3/e146

Δευτέρα 20/01/2020

Αν τυχαία συναντήσει κανείς στην κλινική εξέταση την παρακάτω οριζόντια λευκή βλάβη στην στοματική κοιλότητα του ασθενούς που βρίσκεται μπροστά του, αυτή θα βρίσκεται στο ύψος της σύγκλεισης των άνω και κάτω γομφίων, θα πρόκειται για βλάβη από χρόνια δήξη του στοματικού βλεννογόνου, σε περιπτώσεις βρουξισμού, στην κακή στοματική υγιεινή, στο χρόνιο στρες, αλλά και στις συνέπειες του σακχαρώδους διαβήτη. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6698443/pdf/main.pdf

Linea Alba (morsicatio buccarum)

Δευτέρα 13/01/2020

Μάταια προσπαθούμε να περιορίσουμε την εξάπλωση του RSV ιού στην κοινότητα, αφού δεν επωφελούνται όλα τα πρόωρα νεογνά από την χορήγηση του palivizumab (πριν από ορισμένα χρόνια εκατοντάδες πρόωρα σωζόντουσαν με αυτόν τον παράγοντα στις χώρες της λεγόμενης οικονομικής κρίσης – π.χ. Πορτογαλία, Ελλάδα, Αργεντινή), αλλά και γιατί όλες οι έως τώρα δημοσιευμένες αναλύσεις πάνω στην θεραπευτική προσέγγιση της βρογχιολίτιδας των βρεφών αποθαρρύνουν κάποιον από το να χρησιμοποιεί ειδικά φαρμακευτικά μόρια, εκτός ίσως από την νεφελοποίηση του υπέρτονου διαλύματος, ωστόσο η φαρμακευτική έρευνα προχωρά και μας εξοπλίζει, κυρίως, με νέα γνώση για τον τρόπο διάδοσης του ιού στον αναπνευστικό βλεννογόνο, ενώ φαίνεται πως η δακτυλίτιδα την εμποδίζει, δια μέσου της αλλαγής της ενδοκυττάριας σύστασης Na+/K+ στα πρώτα αναπνευστικά κύτταρα. https://www.atsjournals.org/doi/pdf/10.1165/rcmb.2017-0345OC

Δευτέρα 06/01/2020

Η πιο σύγχρονη τάση-μεθοδολογία κατασκευής επιδημιολογικής μελέτης γύρω από χρόνια νοσήματα όπως το άσθμα μπορεί να περιλαμβάνει στατιστικά και κλινικά στοιχεία χρονικής στιγμής (cross-sectional studies) ενός μελετώμενου πληθυσμού, με συγκρίσιμα αποτελέσματα με τις έως τώρα επιτυχημένες διαχρονικές μελέτες (longitudinal) και μάλιστα χωρίς τυχαιοποιημένη ανάλυση και από ένα κλινικό κέντρο (λίγο-πολύ αντίθετα με τις εγγυήσεις της κλασσικής evidence-based medicine, για την οποία πολλοί επαγγελματίες είναι θιασώτες και κατά την γνώμη μου έχει ημερομηνία λήξης), ώστε η περιγραφή ενός κλινικού συμπτώματος (πχ συριγμός σε 4 ομάδες ασθματικών παιδιών και εφήβων στην παρακάτω μελέτη) να συνδυάζεται περισσότερο και με την πραγματική φυσιοπαθολογία του υποστρώματός τους, δηλαδή βρέφη και παιδιά με υποτροπιάζοντα συριγμό φαίνεται να έχουν μικρότερους και σκληρότερους πνεύμονες (εγγενώς), γεγονός που θα οδηγήσει μοιραία αργότερα στην χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, παιδιά με τυχαίο συριγμό (υγιή), συμβατό με πρόσφατες ιώσεις ή έκθεση σε αλλεργιογόνα, ασθενείς με επιμένοντα συριγμό (με ανάγκη για καλύτερη συμμόρφωση στην προφυλακτική θεραπεία) και τα υγιή παιδιά. https://journals.plos.org/plosone/article/fileid=10.1371/journal.pone.0227091&type=printable

Δευτέρα 30/12/2019

Καλές οι ανασκοπήσεις της χρονιάς που αποχωρεί, καλύτερες όμως οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες διάγνωσης και θεραπείας και για ένα από τα πιο συχνά χρόνια παιδιατρικά νοσήματα όπως η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας (το 2ο σε σειρά συχνότητας μετά το άσθμα στην σχολική και εφηβική ηλικία), που μπορούν να εφαρμόζονται ήδη στο παιδιατρικό ιατρείο, πριν ακόμη επισημανθεί από τους εκπαιδευτικούς, ώστε να γίνεται έγκαιρα η διάκριση, ο εντοπισμός συννοσηρότητας, η παραπομπή και η θεραπεία στον ειδικό αναπτυξιολόγο/παιδοψυχίατρο. https://pediatrics.aappublications.org/content/pediatrics/144/4/e20192528.full.pdf

Δευτέρα 23/12/2019

Η Ιταλία αντιμέτωπη τα τελευταία χρόνια με πλήθος αιτημάτων για “τοκετούς λωτού” (μη αποκοπή του ομφάλιου από τον πλακούντα έως την απόπτωσή του ώρες ή και μέρες μετά τον τοκετό) και τουλάχιστον 100 περιστατικά ετησίως διχάζουν την εκεί επιστημονική κοινότητα και για την ηθική/νομική ορθότητα της μεθόδου, που αποφασίζεται μονομερώς από το ίδιο το ζευγάρι. Πρέπει να επισημανθεί ότι, αν αποφασισθεί η “γέννηση λωτού”, η μη απολίνωση του ομφάλιου λώρου εντός των πρώτων ωρών μπορεί να επιφέρει την αύξηση του θρομβωτικού κινδύνου στο νεογνό, καθώς η δημιουργία χαμηλής ροής αίματος, όπως αυτής του εμβρύου-πλακούντα μετά τον τοκετό, θα μπορούσε να διευκολύνει το σχηματισμό θρόμβων. Παρομοίως, οι περιπτώσεις ιδιοπαθούς νεογνικής ηπατίτιδας από αυτή την μέθοδο τοκετού έχουν περιγραφεί στην βιβλιογραφία. Επίσης, ο επαγγελματίας υγείας που δέχεται να βρίσκεται, κατόπιν προγεννητικού συμφώνου, πλησίον της λεχωίδας και του συσκευασμένου ιστού ομφάλιου λώρου-πλακούντα, ώστε να επιτηρεί τις συνέπειες της σταδιακής αποσύνθεσης, δεν είναι συνάμα και ο ίδιος υγειονομικά ασφαλής. Και όλα αυτά συμβαίνουν ταυτόχρονα με τις πρώτες ειδήσεις τοκετών σε σπίτι και στην δική μας περιοχή, με άγνωστες συνέπειες στην δυάδα μητέρας-νεογνού, όταν αποφασίζονται μονομερώς τέτοιες ενέργειες. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6423792/pdf/13052_2019_Article_632.pdf

Δευτέρα 16/12/2019

Σε μία ενδιαφέρουσα ερώτηση πελάτη για το κατά πόσο μία χρόνια φλεγμονώδης κατάσταση, όπως το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, σε ενήλικα, με επιπλοκή την στεφανιαία νόσο, μπορούσε να είχε ήδη προβλεφθεί/διαγνωσθεί από την παιδική ηλικία και κατά πόσο κληρονομείται στις επόμενες γενεές, αξίζει να επισημανθεί ο ρόλος των παραγόντων κινδύνου στον καταρράκτη της ενεργοποίησης της θρόμβωσης, που εκτός από τα αυτοαντισώματα και στις δύο ηλικιακές ομάδες (“first hit”), συμβάλλουν και προφλεγμονώδεις καταστάσεις (“second hit”), όπως η εγκυμοσύνη, το κάπνισμα, οι ιογενείς λοιμώξεις, οι νεοπλασίες και η υπέρταση, ενώ η πιο σπάνια μορφή του συνδρόμου, στην παιδική ηλικία, προϋποθέτει την απουσία προθρομβωτικών και παρανεοπλαστικών φαινομένων, που πρέπει να αποκλεισθούν και παρουσιάζονται συχνότερα στην μορφή των ενηλίκων. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6277799/pdf/fped-06-00362.pdf

Δευτέρα 09/12/2019

Αν και μικρό σε διαστάσεις, το αγγείο του αρτηριακού πόρου φαίνεται πως κατέχει εξέχουσα σημασία στην έκβαση των εξαιρετικά πρόωρων νεογνών, ιδιαίτερα των κάτω των 26 εβδομάδων, σε σχέση με την εμφάνιση φαινομένων όπως της εγκεφαλικής αιμορραγίας, της νεκρωτικής εντεροκολίτιδας και της βρογχοπνευμονικής δυσπλασίας, σε βαθμό που να μην είναι γνωστή ακόμη από τις υπάρχουσες μελέτες η επίδραση της πρώιμης σύγκλεισης με φαρμακευτικούς παράγοντες των αιμοδυναμικά σημαντικών πόρων ή απλά να παρακολουθούνται με υπερηχογραφήματα καρδιάς από τις πρώτες ώρες ζωής ή ακόμη και προγεννητικά, γνωστοποιώντας a priori στους νεογνολόγους την μορφή τους (ερπητοειδής, κωνοειδής, ανευρυσματική). https://www.pediatr-neonatol.com/article/S1875-9572(19)30525-X/pdf

Δευτέρα 02/12/2019

Τα μικρά μωρά ανταποκρίνονται στο γονικό άγχος, κλαίγοντας περισσότερο, δημιουργώντας έτσι έναν φαύλο κύκλο. Οι περισσότερες συμπτωματικές θεραπείες του κλάματος (αναλγητικά, ειδικές τροφές, ρυθμιστές γαστρικού pH) φαίνεται να λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό μέσω ενός φαινομένου placebo. Η ορθή επιλογή για τους επαγγελματίες στον τομέα της υγείας είναι η πρόταση μείωσης του άγχους των γονέων, προσφέροντας ανακούφιση και υποστήριξη. https://adc.bmj.com/content/103/11/1077

Δευτέρα 25/11/2019

Υπάρχει σαφής ομοφωνία για την εκτέλεση υπερηχογραφήματος ισχίου όταν η νεογνική φυσική εξέταση είναι φυσιολογική και υπάρχει ισχιακή προβολή ή θετικό οικογενειακό ιστορικό συγγενούς εξαρθρήματος του ισχίου. Η αμφιβολία παραμένει για άλλους παράγοντες κινδύνου που υποδηλώνουν την αναγκαιότητα ενός υπερηχογραφήματος ισχίου. Ο καθολικός νεογνικός έλεγχος (screening) με υπερήχους, αφενός, δεν απέδειξε τη χρησιμότητά του για τη μείωση της συχνότητας εμφάνισης της καθυστερημένης δυσπλασίας αφετέρου αυξάνει το ποσοστό υπερβολικής θεραπείας. Η ακτινογραφία λεκάνης αποτελεί τη βασική μελέτη απεικόνισης για την αξιολόγηση της ανάπτυξης του ισχίου από τους 4 έως τους 6 μήνες ζωής μέχρι την ωριμότητα. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6771078/pdf/eor-4-548.pdf

Δευτέρα 18/11/2019

Δεν είναι όλες οι παραλύσεις του προσωπικού νεύρου ιδιοπαθείς και εάν αναζητήσει κανείς στο πρόσφατο ιστορικό τις συνήθειες του προσώπου που βρίσκεται μπροστά μας, όπως την ενασχόληση με την φύση, την ζωοφιλία, την κηπουρική και όλες τις συναφείς παραδοσιακές δραστηριότητες (στις υπέρμετρες εκφάνσεις τους), θα διαπιστώσει πως αρχίζουν να επανέρχονται καταστάσεις που βιώναμε και στο παρελθόν, όπως ο τετανος, οι παρασιτώσεις (τοξοπλάσμωση, τοξοκαρίαση) και οι λοιμώξεις υγειονομικού χαρακτήρα (π.χ. το kala-azar σε κατοικίδια που τρέφονται με ωμό κρέας). https://n.neurology.org/content/neurology/93/21/e1995.full.pdf

Δευτέρα 11/11/2019

Δεν είναι μυστικό ότι ένα ποσοστό της τάξης του 1-5% (!) της πελατείας των ιδιωτικών παιδιατρικών ιατρείων σε μία επαρχιακή πόλη, όπως του Βόλου, αποτελείται από παιδιά με υποκλινικό υποθυρεοειδισμο (συμβατό με την διεθνή βιβλιογραφία). Αναζητώντας πολλοί τα αίτια αυτού του φαινομένου, στην οικογένεια (μεταβολικό σύνδρομο), στον εργαστηριακό έλεγχο και παραπέμποντας αυτά τα παιδιά στους υποειδικούς συναδέλφους στα μεγαλύτερα κέντρα, χάνει κατά την γνώμη μου την «εικόνα του δάσους», προσπαθώντας να ξεχωρίσει το «δέντρο». Έτσι, λοιπόν, σε χώρες του εξωτερικού και πρόσφατα με θάρρος οι ερευνητές προχώρησαν στην συσχέτιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από σωματίδια PM2.5 και πτητικές αρωματικές ουσίες με φαινόμενα ανάπτυξης αυτοανοσίας του θυρεοειδούς αδένα, δίδοντάς μας κίνητρα για περαιτέρω έλεγχο του πληθυσμού που μας αφορά, επισημαίνοντας στα ευήκοα ώτα των αρμόδιων φορέων τα συμπεράσματα που θα προκύψουν και από ενδιαφέρουσες μελέτες αυτού του τύπου στο άμεσο μέλλον. https://res.mdpi.com/d_attachment/ijerph/ijerph-16-03464/article_deploy/ijerph-16-03464.pdf

Δευτέρα 04/11/2019

Η «μέγγενη» στο στόμα…Με αυτή την πρωτότυπη μέθοδο οι παιδο-οδοντίατροι συγκρίνουν τα αποτελέσματα θεραπειών, όπως της αδενοειδο/αμυγδαλεκτομής, της χρόνιας χορήγησης αντιλευκοτριενίων (σαν τις υποχρεωτικές θεραπείες των γερόντων, που προσωπικά δεν συμπαθώ) και των στεροειδών από το στόμα και αποφαίνονται για την χρησιμότητά της στην βελτίωση των αναπνευστικών παραμέτρων των παιδιών που πάσχουν από υπνικές άπνοιες. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/ipd.12593

Δευτέρα 28/10/2019

Αν οι εθνικές μαθητικές παρελάσεις, πέραν της ιστορικής σημασίας των επετείων, είναι και μία ευκαιρία να δούμε στο σύνολό τους τις ηλικιακές ομάδες των παιδιών συγκεντρωμένες κατά σειρές και κατά σχολεία, τότε, κατά την γνώμη μου, θα διαπιστώσει κανείς πώς οι μικρότερες ηλικίες από 7 έως και 10 ετών, για παράδειγμα, που συμμετέχουν σε αυτές, αλλά και που γεννήθηκαν εν μέσω της ελληνικής οικονομικής κρίσης (ας πούμε μεταξύ 2009-2013), παρουσιάζουν εξ όψεως συνολικά μικρά συμμετρικά σωματομετρικά στοιχεία, σε σύγκριση με προηγούμενα έτη, όπως και τα στοιχεία που παρουσιάζει μία μελέτη του 2017, από την Ισλανδία, που βίωσε και αυτή τα αποτελέσματα της κρίσης στα νέα ζευγάρια, με αποτέλεσμα την αύξηση των γεννήσεων SGA νεογνών, λόγω του χρόνιου stress της μητέρας και των οικονομικών επιπτώσεων στο αναπτυσσόμενο έμβρυο και στην μετέπειτα υγεία του. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5862221/pdf/bmjpo-2017-000168.pdf

https://www.youtube.com/watch?v=V_6MfIYh6FU&feature=emb_title 28/10/2019 (18:50-35:00)

https://www.youtube.com/watch?v=1xPfBk5ZURo&feature=emb_title 28/10/2013 (14:00-30:00)

Δευτέρα 21/10/2019

Η συναναστροφή με τον κόσμο της υπαίθρου σε κάνει πιο πλούσιο και στην επίγνωση καταστάσεων που λίγες φορές θα προσπεράσουν την καθημερινή κλινική πρακτική σου, όπως για παράδειγμα να μην θεωρείς φυσιολογική μία περίπτωση νυκτερινής ενούρησης σε μεγαλύτερης ηλικίας παιδί, λαμβάνοντας το ακριβές ιστορικό ούρησης (πρωτοπαθής-δευτεροπαθής νυκτερινή ενούρηση/ημερήσια πολλακιουρία?), ώστε ο στοχευμένος απεικονιστικός έλεγχος (U/S πυέλου, κύστεως-υπόλειμμα, ουρητήρων και νεφρών) να σε οδηγήσει στην εξακρίβωση των σπάνιων υδατιδών κύστεων από εχινόκοκκο, που μπορούν να απασχολήσουν και την κάτω κοιλία, εκτός του ήπατος και των πνευμόνων και να προκαλέσουν πιεστικά φαινόμενα στις δομές της ελάσσονος πυέλου. http://www.aimjournal.ir/PDF/aim-4020

Δευτέρα 14/10/2019

«Μαέστρος» της ορχήστρας του βήχα το κέντρο του στον προμήκη μυελό, «μουσικοί» η μύτη, η τραχεία, οι βρόγχοι, ο οισοφάγος και εκτελεστικά «όργανα» οι μύες του θώρακα και το διάφραγμα. Από την στιγμή που αναγνωρίζεται η αξία της γνώσης της φυσιολογίας του αντανακλαστικού τόξου, που μεταφέρει τα ερεθίσματα διαμέσου της 10ης εγκεφαλικής συζυγίας από τους χημειο/μηχανοϋποδοχείς των παραπάνω οργάνων, γρήγορα συμπεραίνει κανείς πως αν διορθωθεί ένας παράγοντας, ικανός να εκλύσει ένα τέτοιο ερέθισμα, όπως για παράδειγμα να αντιμετωπίσει σύντομα έναν επίμονο βήχα με τις απλές ρινοπλύσεις ή την εφαρμογή μίας τοπικής ρινικής αντιβιοτικής αλοιφής σε έναν αποφραγμένο από βλέννες ρινικό βλεννογόνο (όπως συνηθίζεται στα παιδιά) ή η συστηματική αντιβιοτική αγωγή στον χρόνιο υγρό βήχα, δεν θα χρειασθούν άμεσα άλλες ειδικές θεραπείες, που να στοχεύουν εκλεκτικά στην φλεγμονή του αεραγωγού, όταν αυτή δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί κλινικά και εργαστηριακά. https://erj.ersjournals.com/content/erj/early/2019/09/02/13993003.01136-2019.full.pdf

Δευτέρα 07/10/2019

Αν και σπάνιες οι ορθοπρωκτικές ανωμαλίες στον άνθρωπο, στα ακόμη πιο σπάνια ορθοκολπικά συρίγγια στα κορίτσια το πιο συχνό σύμπτωμα στην νηπιακή και σχολική ηλικία είναι η αιφνίδια και δυσεπίλυτη δυσκοιλιότητα σε προηγουμένως υγιή άτομα, που θα οδηγήσει στον ειδικό έλεγχο από παιδοχειρουργό. https://www.jpedsurg.org/article/S0022-3468(19)30448-8/fulltext

Δευτέρα 30/09/2019

Σου προσκομίζουν ένα πρόωρο, που έχει νοσηλευτεί, για παράδειγμα, για μεγάλο διάστημα σε ΜΕΝΝ, έχει υποστεί εκατοντάδες χειρισμούς, έχει περάσει από πάνω του όλο το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό της μονάδας, με άγνωστη εμβολιαστική κάλυψη για την ηπατίτιδα Β, έχει μεταγγιστεί και έχει παραμείνει σε θερμοκοιτίδα, που την έχουν επισκεφτεί δεκάδες άλλα νεογνά προηγουμένως, και σαν επαγγελματίας της κοινότητας με την πρώτη ευκαιρία, στις πρώτες επισκέψεις στο σπίτι, το εμβολιάζεις με το μονοδύναμο εμβόλιο της ηπατίτιδας Β, διότι το πέρας του διμήνου της χρονολογικής ηλικίας για το πρώτο εξαδύναμο εμβόλιο προβάλλει ακόμη μακρινό, ώστε να συμπληρωθούν οι οδηγίες της ΜΕΝΝ και με αυτή την σημαντική λεπτομέρεια για την κάλυψη αυτού του πληθυσμού έναντι του πλέον επικίνδυνου μικροβίου, ασχέτως του αντιγονικού status της μητέρας, που οδηγεί στατιστικά σε μεγαλύτερο βαθμό χρονιότητας νόσου (επιπολασμός 3% στον γενικό πληθυσμό της Ελλάδας), είναι πλέον ένα παγκόσμια αποδεκτό βιβλιογραφικά δεδομένο, καθώς και επιταγή του ΠΟΥ για προσπάθεια εξάλειψης της ηπατίτιδας Β έως το 2030, ενώ από την άλλη πλευρά δημόσιοι λειτουργοί υγείας, εμποδίζουν την διάδοση της νέας γνώσης στην πρόληψη στην κοινότητα, αντί να οδηγηθούμε μαζί στην οριστική λύση του προβλήματος. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6499137/pdf/idr-12-977.pdf

Δευτέρα 23/09/2019

Θεωρώ πως είναι τιμή για τις παιδιατρικές κλινικές των νοσοκομείων του Βόλου και του πανεπιστημιακού της Λάρισας και για τον παιδιατρικό πληθυσμό των δύο πόλεων να ανακοινώνονται μελέτες που αφορούν την φαρμακοεπαγρύπνηση στα αντιβιοτικά που του χορηγούνται στην κοινότητα ή ενδονοσοκομειακά, για παράδειγμα στις ουρολοιμώξεις (stewardship).Το θέμα της επιτήρησης των αντιβιοτικών, ώστε να μειωθεί η συχνότητα της αντοχής και της διασποράς της στον γενικό πληθυσμό, θίχτηκε στην πρόσφατη Ημερίδα Λοιμώξεων της Γ΄Παιδιατρικής Κλινικής του Α.Π.Θ., με τρόπο που να αναδεικνύει την συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων επαγγελματιών υγείας (ιδιωτών/νοσοκομειακών παιδιάτρων) μέσω ερωτηματολογίου-feedback, ώστε να υπάρχει και από την πλευρά τους ο ελεγχόμενος περιορισμός στην συμπεριφορά συνταγογράφησης ευρέως φάσματος πενικιλλινών/αναστολέων β-λακταμασών και η τήρηση ενός πρωτοκόλλου φαρμακευτικής αγωγής βάσει αντιβιογράμματος στις κυστίτιδες/χαμηλές ουρολοιμώξεις.Η μελέτη αυτή απεικονίζει άμεσα και τα αποτελέσματα της συνταγογράφησης των αντιβιοτικών στην κοινότητα, την τελευταία 5ετία, δηλαδή με την πίεση της φυσικής επιλογής, αναδεικνύονται τα προαναφερθέντα στελέχη, ώστε πλέον να είναι αναγκαία η αποκλιμάκωση της θεραπείας (η αναμονή έως το αντιβιόγραμμα και τα βραχυχρόνια από του στόματος θεραπευτικά σχήματα των 3 ημερών για τους εξωτερικούς ασθενείς ή ακόμη και καμία θεραπεία-παρακολούθηση(!)) συντελούν από μόνα τους στην υποβάθμιση της αντοχής). https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2213716519301602

Δευτέρα 16/09/2019

‘ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΠΕΤΟΥΝ, ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΟΧΙ…’Οι πολυάσχολοι και άξιοι νοικοκύρηδες νεοέλληνες πατεράδες κρεμασμένοι τα σαββατοκύριακα στα μπαλκόνια των διαμερισμάτων τους, προσπαθούν πάση θυσία να τα περιφράξουν με νάιλον σήτες και πέρα από κάθε τεχνική εμπειρία και γνώση ασφάλειας, δοκιμάζουν την εφευρετικότητα και το πείσμα των παιδιών τους. Αντίθετα, αν θεωρήσουμε πως τα σπίτια κρύβουν ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε στην ζωή, τα παιδιά μας, τότε οφείλουμε να προβλέψουμε να μην διαφύγουν της προσοχής μας σε ανοικτούς χώρους, όπως τα μπαλκόνια, φροντίζοντας επιπλέον να μην αφήνουμε κενά εκεί. Γρήγορα, λοιπόν, θα διαπιστώσει κάποιος ότι ο χώρος του μπαλκονιού, μπορεί κάλλιστα να μετατραπεί σε ένα είδος κλουβιού, όπως φαίνεται στα παρακάτω παραδείγματα από το εξωτερικό, ή να περιοριστεί ο χρόνος παιχνιδιού στον χώρο αυτό, πάντα υπό την επίβλεψη του υπεύθυνου νοήμονα γονέα ή φροντιστή, ώστε να μην υπάρχουν πια στις ειδήσεις της χώρας μας κρούσματα πτώσεων από μπαλκόνι. https://childproofnets.com/

Δευτέρα 09/09/2019

Διανύουμε την εποχή της εποποιίας των εισπνεόμενων φαρμάκων και της ειδικής αντιασθματικής αγωγής και μία ολόκληρη υποειδικότητα, της πνευμονολογίας παίδων, αντί να βρογχοσκοπεί αποκλειστικά, σύρεται πίσω από μία βιβλιογραφία για το κατά πόσο είναι ασφαλής και αποτελεσματική μακροπρόθεσμα η αγωγή αυτή, ενώ σε ένα πρόσφατο άρθρο, από το Journal of Infectious Diseases, περιγράφεται το σκέλος της φυσιοπαθολογίας στο άσθμα σε μεγαλύτερα παιδιά, που έλκει τα αίτιά του στην νοσηρότητα από τον RSV, ειδικά στις ηλικιακές ομάδες έως τους 6 μήνες και κατά τα πρώτα 2-3 έτη ζωής. Συμπεραίνουν οι συγγραφείς πως η μέγιστη προστασία της πρώτης ομάδας των βρεφών, θα αποκτηθεί μελλοντικά με την παθητική ανοσοποίηση του εμβρύου από τον εμβολιασμό της μητέρας-εγκύου, ειδικά όταν πρόκειται να γεννήσει τα επόμενα παιδιά της στην περίοδο έξαρσης του RSV, και ότι τα βρέφη που θα νοσηλευτούν για το λόγο αυτό θα έχουν στατιστικά μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν αργότερα άσθμα σε σχέση με την ομάδα που νοσηλεύτηκε με σοβαρή βρογχιολίτιδα από RSV σε ηλικία άνω των 6 μηνών.Τα αίτια του φαινομένου αναζητήθηκαν και δικαιολογήθηκαν στα ήδη κυκλοφορούντα αντισώματα έναντι του RSV στα μικρά βρέφη από τις μητέρες τους, στο remodeling του πνευμονικού ιστού, που είναι έντονο τους πρώτους μήνες ζωής και διορθώνει τις όποιες βλάβες προξενεί ο ιός, ενώ αργότερα το άκαμπτο σύστημα βρογχιόλιου/κυψελίδας αδυνατεί να απομακρύνει την χρόνια φλεγμονή και τέλος λόγω της φυσικής εξασθένισης των μητρικών αντισωμάτων.Έτσι ένα εμβόλιο στις εγκυμονούσες στην κατάλληλη χρονική περίοδο και μία επαναληπτική δόση μετά τους 6 μήνες στα βρέφη, δυνητικά μπορεί να μειώσει την επίπτωση του σοβαρού άσθματος σε μεγαλύτερα παιδιά. Το εμβόλιο βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο, διότι τα αποτελέσματα έως τώρα δείχνουν πως τα αντιγόνα του εμβολίου προκαλούν φυσική νόσηση στα πειραματόζωα που τους χορηγήθηκε. Association of Age at First Severe Respiratory Syncytial Virus Disease With Subsequent Risk of Severe Asthma

Δευτέρα 02/09/2019

Με αφορμή το τραγικό συμβάν στον χώρο του λούνα-πάρκ στον Αλμυρό Μαγνησίας και για ένα δυστύχημα πρωτοφανές για τα standards ασφάλειας στον δυτικό κόσμο, μία πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη παρουσιάζει στατιστικά δεδομένα από ατυχήματα σε ‘θεματικά πάρκα’ σε παγκόσμια κλίμακα και από την οποία προκύπτει ότι ο πιο συνηθισμένος τύπος συμβάντος, συνολικά, ήταν κάποιας μορφής απώλεια της δομικής και μηχανολογικής σταθερότητας του παιχνιδιού (δυσλειτουργία), ενώ στο 23% των αναφορών περιλαμβάνονται ένας ή περισσότεροι θανατηφόροι τραυματισμοί. Οι τραυματισμοί από αναβάσεις σε παιχνίδια σταθερής βάσης κυριαρχούν στην Ασία και στην Ευρώπη, στην Μέση Ανατολή και στην Αφρική (EMEA), ενώ σε παιχνίδια κινητής βάσης ήταν σε μεγάλο βαθμό από τις περιπτώσεις της Λατινικής Αμερικής. Οι τραυματισμοί σε πάρκα με νερό κυριαρχούν στην Βόρεια Αμερική.Η μείωση των μηχανικών δυσλειτουργιών στις εκθέσεις της Βόρειας Αμερικής, μεταξύ των παιχνιδιών σταθερής βάσης, υποδηλώνει ένα προτέρημα στην επιχειρηματική ανάπτυξη και στην συμμετοχή σε βιομηχανικές ενώσεις που προάγουν την εκπαίδευση στην ασφάλεια στις πρακτικές ψυχαγωγίας και επισημαίνει την αυστηρή νομοθεσία στην χρήση των διεθνών προτύπων.
Global incidence of theme park and amusement ride accidents

Δευτέρα 26/08/2019

Έβηχε διαρκώς, είχε πνιγεί από ξένα σώματα επανειλημμένα και διατηρούσε θορυβώδη αναπνοή από την γέννηση. Έλαβε ακόμη και αντιασθματική αγωγή στους παροξυσμούς. Στο τρίτο επεισόδιο πνιγμονής (από ξηρό καρπό!: γονεϊκή ευθύνη) σοφά αποφασίσθηκε στο τριτοβάθμιο κέντρο να μελετηθεί και περισσότερο η συσκευή του λάρυγγά του από ΩΡΛ, πριν αφαιρεθεί το ξένο σώμα.Και τις δύο προηγούμενες φορές είχε ενσφηνωθεί στον δεξιό κύριο βρόγχο, προοιωνίζοντας ανατομική ανωμαλία της περιοχής, η οποία επιβεβαιώθηκε με την ανεύρεση ετερόπλευρης παράλυσης φωνητικής χορδής, που επέτρεπε ανεμπόδιστα, δια της βαρύτητας, την διέλευση υγρών και στερεών στον βρόγχο σύστοιχα της παράλυσης και προκαλώντας όλη αυτή την θορυβώδη σημειολογία.
Η περίπτωση αυτή αναδεικνύει την αξία λήψης ενός ακριβούς ιστορικού σίτισης, βήχα και αναπνευστικής/φωνητικής συμπεριφοράς από τις πρώτες ημέρες ζωής, ώστε να κατευθυνθεί ο ειδικός έλεγχος περαιτέρω. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6668050/pdf/fped-07-00282.pdf

Δευτέρα 19/08/2019

Το παρακάτω πρόσφατο άρθρο αποτελεί μία ευκαιρία να αντικρίσουμε τις ουρολοιμώξεις και τις διεισδυτικές λοιμώξεις από E. Coli με διαφορετικό μάτι, αφού προκύπτει από την πρωτότυπη αυτή μελέτη πως τα στελέχη, που απομονώθηκαν σε πουλερικά εκτροφής, ελεύθερης βοσκής και σε ασθενείς, μοιράζονται τα ίδια γονίδια αντοχής στα αντιβιοτικά (β-λακταμάσες και ESBL), καθιστώντας πιθανή την συσχέτιση του φαινομένου της ουρολοίμωξης/μικροβιαιμίας απόE. Coli, σε παιδιά και σε ενήλικες, με έναν οικολογικό και τροφιμογενή κύκλο μετάδοσής της. https://www.liebertpub.com/doi/pdf/10.1089/fpd.2019.2680

Δευτέρα 12/08/2019

Οι Η.Π.Α. αντιμέτωπες ξανά με νέα επιδημία ιλαράς. Φαίνεται πως από την άρνηση εμβολιασμού εκ μέρους πολλών γονέων εκεί προκύπτουν δεκάδες άλλα νέα προβλήματα και προκλήσεις, όπως η χορήγηση ορού σε επίνοσα άτομα και βιταμίνης Α σε παιδιά με συμπτώματα από τους οφθαλμούς, αλλά και η δοκιμή νέων συμπτωματικών θεραπειών, όπως της ριμπαβιρίνης, ώστε να ελαττωθεί η θνητότητα σε υψηλού κινδύνου ασθενείς (βρέφη <12μηνών με ιλαρική πνευμονία). https://www.contemporarypediatrics.com/pediatrics/measles-makes-comeback-what-know-what-do

Δευτέρα 05/08/2019

Είναι δυνατή η συνύπαρξη υποβλεννογόνιας σχιστίας σκληρής υπερώας με το σύνδρομο DiGeorge, του πιο συχνού γενετικού νοσήματος μετά το σ.Down που υποδιαγιγνώσκεται και εκδηλώνεται η πρώτη με συχνές αμφοτερόπλευρες ωτίτιδες, διαταραχές στην φώνηση και στην σίτιση.  https://ep.bmj.com/content/early/2018/12/19/archdischild-2018-316320

Δευτέρα 29/07/2019

Ένα πρόσφατο άρθρο από τμήμα γενικής χειρουργικής ενός περιφερειακού ελληνικού νοσοκομείου περιγράφει το σπάνιο και δύσκολο στην διαφοροδιάγνωση τριχοπίλημμα, που παρατηρείται όχι πλέον και τόσο σπάνια σε έφηβους αλλά και σε μικρότερης ηλικίας ασθενείς με ψυχιατρικές/αναπτυξιακές διαταραχές, σε χρόνια νοσήματα του πεπτικού και των νεφρών, στον σακχαρώδη διαβήτη και στην κοιλιοκάκη. Όχι πάντα εύκολο στην διερεύνηση με τις απλές ακτινογραφίες κοιλίας, η gold standard προσέγγιση θεωρείται και η γαστροσκόπηση σε αυτές τις περιπτώσεις. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6479654/pdf/AnnGastroenterol-32-224.pdf

Δευτέρα 22/07/2019

Τις μακροχρόνιες και άγνωστες ακόμη συνέπειες των νέων τάσεων εθισμού στην νικοτίνη, από τις συνεχώς εξελισσόμενες ηλεκτρονικές συσκευές  διάχυσης του καπνού (e-sigarettes), φέρνουν στην επιφάνεια μελέτες αυτού του τύπου, αναδεικνύοντας τα φαινόμενα οξειδωτικού stress, φλεγμονής και ίνωσης στους νεφρούς ώριμων πειραματόζωων που εκτέθηκαν όσο ήταν έμβρυα στον ατμό τους, ενώ συνεχίζουμε σαν κοινωνία και σαν επαγγελματίες υγείας να αποδεχόμαστε άβουλα την εξάπλωση των χρόνιων εξαρτήσεων από ουσίες, χωρίς να λαμβάνουν πρωτοβουλίες ενημέρωσης/επιτήρησης το Υπουργείο Υγείας και οι επιστημονικές εταιρείες που μας αντιπροσωπεύουν. https://nyaspubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/nyas.14174

Δευτέρα 15/07/2019

‘ΧΡΟΝΙΟΣ ΒΗΧΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ’: Το πόσο αντικειμενικές είναι οι μαρτυρίες των γονέων που τον περιγράφουν, για πρώτη φορά σε παιδοπνευμονολογικό τμήμα, το παρουσιάζει η παρακάτω μελέτη, που χρησιμοποιεί ως μέτρο σύγκρισης βιντεοσκοπημένα παραδείγματα διαφόρων ηλικιακά ομάδων παιδιών που βήχουν με διαφορετικό τρόπο (υγρά, ξηρά). Για αρκετούς γονείς οι χροιές του βήχα εναλλάσσονται μεταξύ τους ως προς την περιγραφή, η απάντησή τους, επίσης, ως προς την αποτελεσματικότητα της θεραπείας είναι μάλλον απόλυτη/δογματική και όχι αντικειμενική, δυσκολεύοντας a posteriori τους μελετητές στην διάκριση ανάμεσα στην θεραπευτική εξέλιξη της χρόνιας πυώδους βρογχίτιδας, του άσθματος και των περιπτώσεων αλληλοεπικάλυψης. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6530544/pdf/bmjresp-2018-000375.pdf

Δευτέρα 08/07/2019

Η συσσωρευμένη πείρα στα χέρια ενός επαγγελματία υγείας στην δύση της καριέρας του μπορεί να τον οδηγήσει σε χειρισμούς που αντίκεινται και δυσκολεύουν  τον έλεγχο της φυσιοπαθολογίας στα νεογνά και που σε χώρες, όπως στο εθνικό σύστημα υγείας NICE της Μ. Βρετανίας θα έδειχναν και την ‘πόρτα εξόδου’ από τον οικείο ιατρικό σύλλογο. 
Έτσι, λοιπόν και στην περίπτωση του ελέγχου των ορθοπρωκτικών ανωμαλιών με την εισαγωγή ρινογαστρικού καθετήρα, τυφλά, στο ορθό, ανεξαιρέτως, σε όλα τα νεογνά που μόλις γεννιούνται στο μαιευτήριο, μην γνωρίζοντας το βάθος της στένωσης, αντί να εξετάζεται επιμελώς η περιγεννητική περιοχή ή να αναμένουμε 1-2 24ωρα, ώστε η πίεση του καταπινόμενου αέρα στο ορθό να ωθήσει η μη το μηκώνιο μέσα από στενές διαβάσεις προς τον πρωκτό, προκαλώντας τα πρώτα συμπτώματα ειλεού, χάνεται η ευκαιρία να αξιολογηθούν σωστά δύο σημαντικές καταστάσεις των νεογνών όπως οι συγγενείς ατρησίες και η νόσος του Hirschprung. http://www.hamdanjournal.org/temp/HamdanMedJ113100-3244133_090041.pdf

Δευτέρα 01/07/2019

‘…Τι είναι το νάτριο;…’: Αυτή η ερώτηση μητέρας στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας μου στοίχειωσε την σκέψη μέσα στο Σαββατοκύριακο που μεσολάβησε, σε ένα παιδί που υπέστη χειρουργική επέμβαση στο ΚΝΣ το προηγούμενο διάστημα και λάμβανε διουρητικά, έως ότου διασταυρωθεί στην μνήμη μου η ερώτηση στις εξετάσεις ειδικότητας, επί Χρούσου, για την αξία του ελέγχου του ισοζυγίου του νερού και των ηλεκτρολυτών σε έναν οργανισμό, που διαταράχθηκαν για κάποιο λόγο οι νευρώνες στα ανώτερα κέντρα της δίψας και των οσμοϋποδοχέων στον υποθάλαμο (όγκος, τραύμα, χειρουργείο), με αποτέλεσμα την απρόσφορη ή μη έκκριση ADH, ένας έλεγχος που μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε αυτές τις περιπτώσεις και στο εργαστήριο της γειτονιάς, υπολογίζοντας την εξίσωση της osmolality2xNa+ Glu/18 + Ur/2.8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507777/

Δευτέρα 24/06/2019

Μία-μία ξεδιπλώνονται οι αρνητικές δράσεις του ροταϊού στην παιδική υγεία, πέραν του διαρροϊκού συνδρόμου και της αφυδάτωσης στα μικρά βρέφη και στα νήπια, απασχολώντας και τα υπόλοιπα ευγενή παρεγχύματα ως μία σηπτική ιαιμία στα νεογνά, για παράδειγμα, ή ως μία αποφρακτική ουροπάθεια, ευνοώντας την δημιουργία κρυστάλλων ουρικού οξέος στα ουροφόρα σωληνάρια και τελικά ευμεγεθών λίθων, επιπλέκοντας μία νόσο, που θα μπορούσε να είχε προληφθεί με τον απλό εμβολιασμό, στην κατάλληλη ηλικία, αλλά και σε όλα τα πρόωρα στην έξοδό τους από τις μονάδες εντατικής νοσηλείας, χωρίς κανένα φόβο, όπως πραγματοποιείται και σε κέντρα του εξωτερικού και όχι φυσικά να παρατηρούμε κενές στήλες του εμβολίου για τον ροταϊό στο βιβλιάριο υγείας, από ελεύθερες επιλογές της δικής μας πλευράς. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/ped.12626

Δευτέρα 17/06/2019

Από το ένα χέρι έχεις το χρόνιο βρογχικό άσθμα και από το άλλο έναν ετερογενή παιδιατρικό πληθυσμό, στον οποίο έως και το 8% μπορεί να φέρει κάποιας μορφής αιμοσφαιρινοπάθεια, που σε ένα σεβαστό ποσοστό (40-50%) της ομόζυγης δρεπανοκυτταρικής αναιμίας, για παράδειγμα, απασχολεί το κατώτερο αναπνευστικό (υπό την μορφή του οξέος θωρακικού συνδρόμου) και των επακόλουθών του (σοβαρές κρίσεις άσθματος). Έτσι η συζήτηση για την αντιμετώπιση του φαινόμενου ‘σοβαρό άσθμα’ στις παιδιατρικές ηλικίες μπορεί να ξεκινήσει και ως πρόληψη ήδη από το γραφείο του μαιευτήρα ως ένας υποχρεωτικός πλήρης προγεννητικός έλεγχος του ζευγαριού, που θα πρέπει να περιλαμβάνει και την αιματολογική κράση των γονέων (ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης, test δρεπάνωσης, γονιδιακό έλεγχο σε ελλιπείς αλύσους), ώστε να προλαμβάνονται μελλοντικά ατυχή συμβάματα από ελεύθερες επιλογές της κάθε πλευράς. Asthma in children with sickle cell disease

Δευτέρα 10/06/2019

Ερωτηθείς σε ένα φιλικό τραπέζι για το εάν μπορεί ένα παιδί να καταναλώσει βραστά χόρτα, η αβασάνιστη καταφατική απάντηση μου θα πρεπε να αντικατασταθεί την ίδια στιγμή με μια εξίσου προκλητική ερώτηση για το ποιος συνέλεξε τα χόρτα, σε ποιο μέρος και σε ποια εποχή. Σε μια σύντομη αναζήτηση στην ευρύτερη βιβλιογραφία, θα διαπιστώσει κάποιος ότι το ποώδες μονοετές βότανο Datura Stramonium (κοινώς ‘διαβολόχορτο‘), ανάμεσα σε όλα τα υπόλοιπα αβλαβή και βρώσιμα χορταρικά, διαθέτει τις πλέον τοξικές/αντιχολινεργικές ιδιότητες (ατροπίνη, σκοπολαμίνη), αυτοφύεται και στην ελληνική ύπαιθρο το καλοκαίρι, κυρίως στις άκρες των δρόμων, και στα καλλιεργήσιμα χωράφια, μοιάζει πολύ με το βλίτο, κυοφορεί αγκαθωτό καρπό σαν αγριοκάστανο και έχουν περιγραφεί παγκοσμίως θανατηφόρες δηλητηριάσεις από τυχαία κατανάλωση, λόγω της απείραστης τροφοσυλλογής. Poisoned after Dinner: Dolma with Datura Stramonium

Δευτέρα 03/06/2019

Μία πολύ καλά δομημένη πρόσφατη μελέτη από Τούρκους συναδέλφους, για την αξία απλών αιματολογικών παραμέτρων ως προγνωστικών παραγόντων βαρύτητας σε μία διερεύνηση a posteriori των επιπλεγμένων περιπτώσεων οξείας σκωληκοειδίτιδας στα παιδιά. https://www.journalagent.com/travma/pdfs/UTD-06709-CLINICAL_ARTICLE-CELIK.pdf

Δευτέρα 27/05/2019

Αν η υγεία των επόμενων γενεών βασίζεται στα υγιή κληροδοτημένα γονίδια αλλά και στο ρόλο του περιβάλλοντος, που θα τα διαμορφώσει στην συνέχεια, τότε η θεμέλια ουσία της αύξησης του αναπτυσσόμενου οργανισμού του παιδιού, δηλαδή η διατροφή του, από τον μητρικό θηλασμό και έπειτα, είναι ένα ισχυρό εφόδιο στα χέρια της οικογένειας, που μεταλαμπαδεύεται από τον επαγγελματία υγείας προς αυτή και με βοηθήματα όπως το παρακάτω ελληνικό ομαδικό συγγραφικό έργο, που θα πρέπει να βρίσκεται σε κάθε ελληνικό σπίτι ή σε χώρο αναμονής ιατρείου.  National Dietary Guidelines of Greece for children and adolescents
Εθνικος διατροφικος οδηγος για παιδια
Εθνικος διατροφικος οδηγος για εγκυους
Εθνικος διατροφικος οδηγος για ενηλικες

Δευτέρα 20/05/2019

Νέοι αλγόριθμοι και νέοι βιοδείκτες στην οριοθέτηση των τύπων διαβήτη I, MODY και II, βοηθούν τον κλινικό ιατρό να υποψιαστεί, να παραπέμψει και να παρακολουθήσει με ασφάλεια τους νέους του ασθενείς με πρωτοεμφανιζόμενο διαβήτη. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6453873/pdf/12020_2019_Article_1863.pdf

Δευτέρα 13/05/2019

Στα σύνδρομα κατακράτησης της αναπνοής στις μικρές ηλικίες είναι καλοήθης η πρόγνωσή τους και μία επιτυχής θεραπεία με μελατονίνη σε ανεξέλεγκτα επεισόδια. Breath-Holding Spells in Pediatrics: A Narrative Review of the Current Evidence

Δευτέρα 06/05/2019

Οι Αμερικανοί λαρυγγολόγοι αποφασίζουν να γίνουν πιο επιθετικοί ή και πιο ανεκτικοί σε σχέση με τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια αμυγδαλίτιδων στα παιδιά, δημοσιεύοντας νέες κατευθυντήριες οδηγίες τον Φεβρουάριο. Ενδιαφέρουσα παράγραφος στην εργασία τους είναι αυτή της φυσιοπαθολογίας, της επίδρασης δηλαδή της χρόνιας φλεγμονής του αμυγδαλικού ιστού στην τοπική ανοσία, όπου τα παρουσιαστικά κύτταρα κρύβονται σε μεγαλύτερο μανδύα επιθηλιακών κυττάρων, τα ώριμα Β λεμφοκύτταρα υπερτερούν των κυττάρων μνήμης και όλη αυτή η ατέρμονη αλυσίδα οδηγεί στην χρόνια ανοσιακή βλάβη, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ότι η αμυγδαλεκτομή επηρεάζει θετικά το σκέλος αυτό. https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/0194599818807917

Δευτέρα 29/04/2019

Το παρακάτω ενδιαφέρον άρθρο από το 2010, μολονότι  παλαιό, μας θυμίζει τις περιπτώσεις εκείνων των παιδιών με χρόνια, επίμονη και υποτροπιάζουσα αμυγδαλίτιδα, που παρουσιάζουν δηλαδή μόνιμα πύον στις αμυγδαλές, με συνοδά οξέα εμπύρετα επεισόδια, συχνά δεν ανευρίσκεται βακτηριακό αίτιο στις καλλιέργειες φαρυγγικού επιχρίσματος, λαμβάνουν ακόμη συχνότερα εμπειρική αντιβιοτική αγωγή, ενώ στον ενδελεχή παθολογοανατομικό έλεγχο των περιπτώσεων που αναλύει η μελέτη προκύπτει χρόνιoς ενδοκυττάριoς αποικισμός των αμυγδαλών από staphylococcus aureus, που μάλιστα συνοδεύει την πρωτομόλυνση της μυτης, είναι ανθεκτικός στα περισσότερα αντιβιοτικά πρώτης γραμμής και καταλήγει να παρουσιάζει ευαισθησία στην κλινδαμυκίνη ή στην TMP-SMX ή να οδηγούνται οι φορείς του στην χειρουργική αντιμετώπιση. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2830486/pdf/pone.0009452.pdf

Δευτέρα 22/04/2019

Στο σ. Marfan και σε ό,τι  συνεπάγεται από αυτό, πλέον δεν καθόμαστε με σταυρωμένα τα χέρια, αλλά προχωρούμε στην ενημέρωση, στην έγκαιρη γενετική ανάλυση, στην έναρξη της κατάλληλης αντιϋπερτασικής αγωγής, όταν απασχολείται το καρδιαγγειακό, στην διόρθωση των σκελετικών και οφθαλμολογικών ατελειών, καθώς και στην καθοδήγηση της ομαλής μετάβασης από την παιδική στην ενήλικη ζωή. http://cdt.amegroups.com/article/view/21634/21171

Δευτέρα 15/04/2019

Όπως θα έχουν κατανοήσει οι περισσότεροι αναγνώστες της στήλης του ‘Briefing της Δευτέρας’ οι αναφορές που γίνονται απασχολούν παραδείγματα της καθημερινής κλινικής παιδιατρικής πρακτικής, όμως, αυτή τη φορά την σειρά τους έχουν οι αντιεμβολιαστικές τάσεις στην κοινότητα, που σε χώρες, όπως στην Ιταλία, έχουν αρχίσει να οριοθετούνται όχι μόνο με νομικές κυρώσεις, αλλά και με μέτρα ‘κομμένα και ραμμένα’ στον κάθε πολίτη ξεχωριστά και ανά στάδιο της ζωής του (πρώτη εγκυμοσύνη, γέννηση, έναρξη σχολείου, εργασία) και με μηνύματα που προωθούνται από κάθε δυνατή πηγή επιρροής του πληθυσμού (σχολεία, δήμοι, ΜΜΕ). https://www.researchgate.net/publication/329818235_Vaccination_policy_in_Italy_An_update/fulltext/5c4fab90458515a4c747c570/329818235_Vaccination_policy_in_Italy_An_update.pdf?origin=publication_detail

Δευτέρα 08/04/2019

Είναι πολύ συχνό να ζητείται από τους ειδικούς των ενηλίκων ασθενών η παράμετρος της βιταμίνης Β12 στην βιοχημική ανάλυση του αίματος. Στην παιδιατρική, ωστόσο, η παραγγελία μίας τέτοιας εξέτασης προϋποθέτει καλή γνώση της βιοχημείας και της φυσιοπαθολογίας, στα μονοπάτια των οποίων εμπλέκεται κυρίως ο μεταβολίτης μεθυλμαλονικό οξύ, που αντικατοπτρίζει επαρκώς τα χρόνια αποθέματά της στο ήπαρ, αλλά και η επάνοδος άλλων διερευνητικών εξετάσεων, όπως του Schilling test, που μελετά την απορρόφηση του ραδιενεργού κλάσματος της βιταμίνης Β12 μαζί με τον ενδογενή παράγοντα των τοιχωματικών κυττάρων του στομάχου στον τελικό ειλεό.
Biomarkers of Nutrition for Development (BOND): Vitamin B-12 Review

Δευτέρα 01/04/2019

Βαδίζοντας προς μία ιατρική πρακτική με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους διάγνωσης και με την χρήση βιολογικά φιλικών απεικονιστικών εξετάσεων, γνωρίζοντας πως ο στοματοφάρυγγας και ό,τι βρίσκεται κοντά σε αυτόν (λεμφαγγεία, σιελογόνοι αδένες, κρανιακά νεύρα), γειτονεύουν ή συνδέονται σε σειρά με το ΚΝΣ, στα άτομα για παράδειγμα με διαταραχές αυτιστικού φάσματος (ASD), οι γνωστές αλλαγές/διασπάσεις του γενετικού κώδικα στον πυρήνα των νευρικών κυττάρων (miRNA’s), εκφράζονται και κατά συνέχεια στους συγκεκριμένους ιστούς και στα κύτταρα του σάλιου, βοηθώντας τον κλινικό του μέλλοντος να συνδέσει την υποψία με την εργαστηριακή επιβεβαίωση. https://jaacap.org/article/S0890-8567(19)30210-2/pdf

Δευτέρα 25/03/2019

Αν υποθέσομε ότι η αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης για τον ροταϊό σε μία συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή συνέβαλε στατιστικά στην μείωση των νέων κρουσμάτων διαβήτη τύπου I στις ομάδες παιδιών που πρωτοεμβολιάσθηκαν (όπως για παράδειγμα στην Αυστραλία), τότε θα πρέπει να αναμένουμε να συμβεί και το αντίθετο, δηλαδή με την χαλάρωση στον εμβολιασμό έναντι του ροταϊού, που παρατηρείται τελευταία και στα μέρη μας, λόγω και του αδικαιολόγητου φόβου για την σύνδεσή του με τον εγκολεασμό, να έχουμε αύξηση και της συχνότητας του ΣΔ τύπου Ι στις μικρές ηλικίες (που παρατηρείται), έτσι η επαγρύπνηση/παρατήρηση τόσο των περιστατικών ΓΕΣ από ροταϊό όσο και κυρίως ο έλεγχος της εμβολιαστικής κάλυψης με το πολύτιμο αυτό εμβόλιο να μας βοηθήσουν να ελέγχουμε περιοδικά την συσχέτιση των δύο αυτών φαινομένων.
https://jamanetwork.com/journals/jamapediatrics/fullarticle/2721243

Δευτέρα 18/03/2019

Μία επίσκεψη στο ιατρείο μπορεί να ολοκληρωθεί με την επισήμανση της καθημερινής στοματικής υγιεινής των παιδιών, που θα πρέπει να ξεκινά από την ανατολή του πρώτου κιόλας οδόντα, με την χρήση ελάχιστου περιεχομένου σε φθόριο οδοντόπαστας και με την επισταμένη επίβλεψη του υπεύθυνου γονέα για πιθανή κατάποση μεγάλης ποσότητας από άσκοπη χρήση, με αποτέλεσμα το άλλο άκρο, της φθορίασης δηλαδή, που οδηγεί στην παθολογική επιμετάλλωση των οστών και των δοντιών με το βαρύ αυτό μέταλλο. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6400578/pdf/mm6804a3.pdf

Δευτέρα 11/03/2019

Αν θεωρήσουμε πως η Γενετική είναι η βάση της Παιδιατρικής ειδικότητας, τότε οι επισκέψεις κατ’ οίκον είναι μία πολύ καλή ευκαιρία να κατασκευάσουμε γενεαλογικά δένδρα, ώστε να κατανοήσουμε την μετάδοση και για μία διαταραχή που απασχολεί περισσότερα από ένα μέλη μίας οικογένειας, η οποία εκφράζεται και στον περιβάλλοντα χώρο, όπως είναι η παρασυσσώρευση (ICD-10, F42), ώστε να οδηγηθούμε, βάσει της βιβλιογραφίας, στην αναζήτηση του συγκεκριμένου γενετικού τόπου, μέσω ενός απλού καρυότυπου (πχ το δακτυλιοειδές χρωμόσωμα 14) ή του μοριακού του ελέγχου με FISH (deletions). http://www.imedpub.com/articles/the-mind-of-a-hoarder.pdf

Δευτέρα 04/03/2019

Σε μία ενδιαφέρουσα ερώτηση μητέρας 12χρονου αγοριού στο οποίο δεν παρατηρείται ακόμη αλλαγή των νεογιλών οδόντων σε μόνιμα, για το εάν θα πρέπει να αρχίσει να ανησυχεί και όταν η φυσική κλινική εξέταση δεν αποκαλύπτει εκ πρώτης όψεως παθολογικά ευρήματα, μία πιο προσεκτική ματιά στο σύνολο της ανατομίας και η γνώση της ανάπτυξης του στοματογναθικού συστήματος (τα πρώτα μόνιμα δόντια της πρόσθιας σειράς αργούν να ανατείλουν οριακά έως και το 13ο έτος της ηλικίας συμπληρωμένο: οι μονήρεις έγκλειστοι οδόντες είναι πιο συχνοί από τις αθροίσεις τους), βοηθά στο να περιορίσουμε τον ειδικό έλεγχο που θα απαιτηθεί (πανοραμική γνάθου) όταν ξεπεραστεί το ηλικιακό όριο. Και μια πιο προσεκτική επισκόπηση των φαλαγγών των άκρων (μισές σε μήκος φάλαγγες δακτύλων ποδιών και χεριών και μεγάλος μεσαίος δάκτυλος χεριού) οριοθετεί την διάγνωση κοντά στους πιο συχνούς τύπους συγγενούς δυσλειτουργίας των παραθυρεοειδών αδένων και των στόχων τους (τον ιδιοπαθή υποπαραθυρεοειδισμό – χαμηλή PTH και τον ψευδοϋποπαραθυρεοειδισμό τύπου Ia – αυξημένη PTH).
http://www.ijem.in/temp/IndianJEndocrMetab225715-4832789_132527.pdf

Δευτέρα 25/02/2019

Το άσθμα φαίνεται πως ‘περνά’ από τα χέρια των πνευμονολόγων σε αυτά των αλλεργιολόγων και ό,τι πιο σύγχρονο, στην κατασκευή μελέτης στο ‘δεξί άκρο’ των οδηγιών της GINA, στην προσπάθεια διερεύνησης της αποτελεσματικότητας των σύγχρονων θεραπειών (πχ της ομαλιζουμάμπης) από την απλή στατιστική και τυχαιοποιημένη ανάλυση στην εφαρμογή τους στον ‘πραγματικό κόσμο’, με όλη την γενετική, φαινοτυπική και ενδοτυπική ετερογένεια του πληθυσμού που θα του χορηγηθούν (ηωσινοφιλικό/βασεοφιλικό άσθμα), περιγράφεται σε άρθρα αυτού του τύπου, δείχνοντας τον δρόμο για την απελευθέρωση της σκέψης μας από την ‘δικτατορία’ του παράγοντα κινδύνου p.
https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/1744666X.2019.1574571?needAccess=true

Δευτέρα 18/02/2019

Τρία ορφανά «κόκκινα σύνδρομα» που θα μπορούσε κάποιος να θυμάται είναι τα παρακάτω:

  • Red scalp syndrome
  • Red ear syndrome
  • Red scrotum syndrome

Το δεύτερο από αυτά, δηλαδή του «κόκκινου αυτιού», μπορούμε να το συναντήσουμε μερικές φορές πιο συχνά στην καθημερινή κλινική πράξη, σε παιδιά με επίμονες ωταλγίες-κεφαλαλγίες ημικρανικού τύπου, χωρίς ευρήματα από το μέσο ους ή τον ακουστικό πόρο, ενώ η παθολογία φαίνεται να απασχολεί το δέρμα του πτερυγίου, με μηχανισμό την ασυνεργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος, που ανταποκρίνεται καλά στην χορήγηση αντισταμινικών και της αλλαντοτοξίνης Α. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6039151/pdf/eajm-50-2-139.pdf

Δευτέρα 11/02/2019

Δεν είναι όλα τα αιφνίδια εξανθήματα αλλεργίες, έτσι και στην παρακάτω περίπτωση σε νεαρό άτομο με εικόνα τροφικής αλλεργίας σε όλες τις τροφές και στο νερό, που παρουσίαζε flushing στην όρθια στάση, στο κράτημα της αναπνοής και στο stress, η υποψία για νευροενδοκρινή όγκο (καρκινοειδές σύνδρομο) και η ακόλουθη μέτρηση του μεταβολίτη 5-HIAA στα ούρα (καθώς και όλων των μεταβολιτών που εμπλέκονται στο πρωτόκολλο ελέγχου του flushing), έδειξε το δρόμο για περαιτέρω έλεγχο. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5582400/pdf/40413_2017_Article_161.pdf

Δευτέρα 04/02/2019

Υπάρχει η αίσθηση πως στην εποχή που διανύουμε οι αντιδράσεις στο αγελαδινό γάλα και οι υψηλά έντονοι κωλικοί στα βρέφη, που γεννήθηκαν το χειμώνα, είναι συχνότερα σε σχέση με άλλες περιόδους. Αν ήθελε κάποιος να το συνδυάσει μόνο με την εποχικότητα κι όχι με άλλους εγγενείς παράγοντες, ανατρέχοντας στην βιβλιογραφία, θα συναντήσει το παρακάτω ενδιαφέρον άρθρο, το οποίο καταλήγει στην διαπίστωση πως υπάρχει ισχυρή αρνητική συσχέτιση με την ηλιακή έκθεση αμέσως μετά την γέννηση.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/pai.12445

Δευτέρα 28/01/2019

Σειριακές λήψεις κάρτας Guthrie για συγγενή υποθυρεοειδισμό έναντι μίας μόνο λήψης, μετά την σταθεροποίηση του πρόωρου και λιποβαρούς νεογνού και εκτός μονάδος στις πρώτες τακτικές επισκέψεις στο σπίτι, αυξάνουν την διαγνωστική ικανότητα ανακάλυψης  μίας αργοπορημένης αύξησης της TSH.  https://www.jpeds.com/article/S0022-3476(18)31691-3/pdf

Δευτέρα 21/01/2019

Αν ένας τρόπος να μειώσεις το ποσοστό των καισαρικών τομών, είναι να γνωρίζεις έγκαιρα ποια μωρά θα υποστούν μεγαλύτερο stress κατά την διαδικασία του φυσικού τοκετού, τότε αυτό το νέο γυναικολογικό kit με τις κατάλληλες προϋποθέσεις, μπορεί να προβλέψει το αποτέλεσμα μιας γέννας, δηλαδή τα έμβρυα που θα είναι από πριν ικανά και δυνατά να διέλθουν το γεννητικό κανάλι. https://obgyn.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/jog.13761

Δευτέρα 14/01/2019

Μπορούμε να θυμόμαστε ότι η άτυπη νόσος Kawasaki μπορεί να επανέλθει στο μέλλον με ευρεία κλινική συμπτωματολογία, από επανειλημμένα επεισόδια κεφαλαλγίας έως και ανεξήγητο αιφνίδιο θάνατο σε νεαρή ηλικία. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6262567/pdf/children-05-00155.pdf

Δευτέρα 07/01/2019

Μπροστά σε ένα παιδί με χρόνιο βήχα, αρνητικό  διαγνωστικό έλεγχο και μη  ικανοποιητική απάντηση στην θεραπεία με εισπνεόμενα, συχνά προβαίνουμε στην παραπομπή σε τριτοβάθμιο κέντρο παιδιατρικής πνευμονολογίας για πιθανή βρογχοσκόπηση. Από την εμπειρία ενός κέντρου του εξωτερικού φάνηκε πως η διενέργεια της ενδοσκόπησης δεν είναι υπόθεση μόνο του παιδιάτρου-πνευμονολόγου, αλλά μίας τριπλής ομάδας (ΩΡΛ, πνευμονολόγου, γαστρεντερολόγου), ώστε με μία μόνο προσπάθεια και κυρίως με την εφαρμογή μίας μόνο αναισθησίας να έχουμε τους καρπούς από την αξιολόγηση τριών συστημάτων μαζί, που σε ένα μεγάλο ποσοστό περιπτώσεων (40%) αποβαίνει θετική στην ανακάλυψη συνδυασμού τοπικών ανατομικών ατελειών από την γλωττίδα και κάτω. https://reader.elsevier.com/reader/sd/pii/S0165587618305299?token=DA6761BB0B0307CC6DFA410F0B9DC6A6EC25B55C81C7C6EB01761D82563DC896F0DECE7D2662927DC6F9017D61D323E9

Δευτέρα 31/12/2018

Καλές οι ανασκοπήσεις της χρονιάς που αποχωρεί, καλύτερες όμως και οι ανακαλύψεις που έγιναν και τι πιο αισιόδοξο από την επιτυχή εφαρμογή της νέας αγωγής για την κυστική ίνωση, της πιο συχνής βαριάς κληρονομικής νόσου στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, με τον συνδυασμό των παραγόντων lumacaftor/ivacaftor στο παθολογικό μόριο της CFTR, που απέβη ωφέλιμος σε αναπνευστικές και αιματολογικές παραμέτρους σε έναν τελικού σταδίου αναπνευστικής ανεπάρκειας ασθενή. https://breathe.ersjournals.com/content/breathe/14/2/e68.full.pdf

Δευτέρα 24/12/2018

Από την θέση αυτή σας εύχομαι με όλη μου την ψυχή ειρήνη, αγάπη, υγεία, δημιουργικότητα και ευτυχία σε όλους σας!

Δευτέρα 17/12/2018

Το να γνωρίζεις από πριν ποιος και πότε θα ‘χτυπήσει την πόρτα’ του ιατρείου σου είναι προτέρημα, έτσι και σ’ αυτή την εργασία οι Γιαπωνέζοι συνάδελφοι λαρυγγολόγοι συνδέουν την εποχικότητα/ιδιαιτερότητα της ανθρώπινης συμπεριφοράς με συγκεκριμένα οξέα συμβάματα του ανώτερου αεραγωγού, όπως η ενσφήνωση τροφίμων ή η εισρόφηση μικρών τμημάτων παιχνιδιών σε βρέφη και νήπια που παραμένουν πολλές ώρες εντός του οικιακού περιβάλλοντος κι όχι πάντα να προσπαθούμε να συνδέουμε έναν οξύ βήχα με λοιμώξεις του αναπνευστικού. https://www.aurisnasuslarynx.com/article/S0385-8146(18)30694-1/fulltext

Δευτέρα 10/12/2018

Η ευθύνη του να παραδώσεις ένα παιδί-έφηβο υγιή στην κοινωνία των ενηλίκων είναι σημαντική και πολυδιάστατη, φέρνοντας στην επιφάνεια στοιχεία που δεν είναι εμφανή μέσα από την απλή φυσική εξέταση, αλλά προχωρώντας και στους καθιερωμένους προληπτικούς αιματολογικούς ελέγχους, συν της ηλεκτροφόρησης της αιμοσφαιρίνης, σαν screening test σε όλα τα παιδιά που παρακολουθούμε, μετά τα 6-7 έτη, γνωρίζοντας ότι τα θαλασσαιμικά-δρεπανοκυτταρικά σύνδρομα στην πατρίδα μας, μπορούν να αγγίξουν το υψηλό ποσοστό συχνότητας του 8-10% στον πληθυσμό και συγκεκριμένων γεωγραφικών περιοχών (Ήπειρος, Μακεδονία, Ιόνιο). http://www.bloodjournal.org/content/132/22/2331?sso-checked=true

Δευτέρα 03/12/2018

Θα έχει διαπιστώσει κάποιος πως το ιστολόγιό μου το τελευταίο διάστημα αργεί να ανανεώσει τα άρθρα και τις πληροφορίες που παρέχει στο ευρύ κοινό και στους συναδέλφους που το παρακολουθούν. Οι ολοένα, όμως, μεγαλύτερες υποχρεώσεις της περιόδου και τα μεταδοτικά νοσήματα που την διακρίνουν, αλλά και η ένταξή μου στον θεσμό του οικογενειακού ιατρού ΕΟΠΥΥ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, καθιστούν δύσκολη την καθημερινή ανάρτηση ειδήσεων ή άρθρων, που πολλοί επιδιώκουμε να αναγιγνώσκουμε. Ωστόσο, όσον αφορά στο θέμα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και ειδικά στην ένταξη των παθολογικών ειδικοτήτων σε αυτή, φαίνεται και μέσα από το μήνυμα της ειδικού επικεφαλής του Π.Ο.Υ., πως η αύξηση των χρόνιων νοσημάτων του μεταβολισμού και των νεοπλασιών στον παγκόσμιο πληθυσμό, δημιουργεί προβληματισμό στην ιατρική κοινότητα και μας φέρνει πολλές φορές ενώπιον αποφάσεων για μαζική κινητοποίηση δυναμικού, πόρων και εκστρατείες ενημέρωσης πάνω στην πρόληψη της υγείας, στην διατροφή, στην αξία του προληπτικού ελέγχου (screening). Φαίνεται πως οπισθοδρομούμε σε αρκετούς τομείς, όπως στην αντιμετώπιση της φυματίωσης (αντίσταση στην θεραπεία), το ότι οι ενήλικες >65 ετών ξεπερνούν τα παιδιά <5 ετών για πρώτη φορά στην ιστορία και πως οι χρόνιες ηπατίτιδες Β και C ‘χτυπούν την πόρτα’ κάθε ιατρείου πλέον, βαδίζοντας έτσι σε μία ‘μετα-φαρμακευτική’ εποχή, στην οποία βάσιμες ελπίδες έχει η ενωρίς πρόληψη και η χρήση νέων επιτευγμάτων της τεχνολογίας και της βιολογίας, όμως σε δίκαιη και ορθολογική βάση σε όλη την υδρόγειο. https://www.who.int/dg/speeches/2013/family_medicine_20130626/en/

Δευτέρα 26/11/2018

Ένα πρόσφατο άρθρο που συγκεντρώνει τα δημογραφικά και επιδημιολογικά χαρακτηριστικά των μικρών ανθρώπων που πάσχουν από εγγενή νοσήματα του μεταβολισμού, επισημαίνει την αξία του προγεννητικού ελέγχου, των διαφόρων screening στην νεογνική ηλικία ανά χώρα και την αξία της πρόληψης κατά τον οικογενειακό προγραμματισμό (επιμειξίες),  αλλά και την αύξηση της γνώσης που αφορά την μελέτη και την διάγνωση αυτών των καταστάσεων. http://jogh.org/documents/issue201802/jogh-08-021102.pdf

Δευτέρα 19/11/2018

Είναι η 2η φορά μέσα σε λίγες μέρες, που διαπιστώνω ότι υπάρχουν και συνάδελφοι επαγγελματίες υγείας, που δεν συστήνουν καθολικό αντιγριπικό εμβολιασμό του πληθυσμού που παρακολουθούν. Για παράδειγμα, όσον αφορά στην ειδικότητά μας, αυτοί εμβολιάζουν μόνο παιδιά σχολικής ηλικίας και άνω, επικαλούμενοι της σύστασης της ΕΕΕ ότι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου (κλειστός πληθυσμός). Ωστόσο, όλοι μας έχομε στις οικογένειές μας και κάποιο πρόσωπο που ανήκει στις ομάδες αυτές (καρκινοπαθείς, ανοσοκατασταλμένοι, βρέφη <6μηνών, καρδιοπαθείς) και που δεν μπορούν ακόμη να εμβολιασθούν, έτσι αποτελεί υποχρέωσή μας ως υπεύθυνοι λειτουργοί υγείας να καλύπτομε ολόκληρο τον πληθυσμό που μας απασχολεί και που βρίσκεται γύρω από αυτά τα άτομα με ετήσιο αντιγριπικό εμβολιασμό. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0264410X18314993?via%3Dihub

Δευτέρα 12/11/2018

Σε μία ενδιαφέρουσα συζήτηση που είχα πρόσφατα με συνάδελφο ορθοπαιδικό για την δυσκολία επιτυχούς εντόπισης στον νεογνικό και βρεφικό πληθυσμό των περιπτώσεων εκείνων που πάσχουν από συγγενή δυσπλασία του ισχίου στις οποίες, για παράδειγμα, οι χειρισμοί των Ortolani/Barlow δεν αποβαίνουν θετικοί, καθώς και για την δυσκολία παραπομπής των οικογενειών στον εξειδικευμένο ορθοπαιδικό και εκτός επαρχίας, που να χειρίζεται με ευχέρεια το screening μέσω υπερήχων ή για το πόσο εφησυχάζουμε από το αρνητικό αποτέλεσμα μίας απλής στατικής μέτρησης των γωνιών α και β στο ισχίο από ακτινολόγο, που έχει παρακολουθήσει μερικά σεμινάρια ή έχει εκπαιδευτεί για ένα διάστημα σε παιδοακτινολογικό τμήμα, διαπιστώσαμε και οι δύο πως έστω και ένα περιστατικό ‘άστοχης διάγνωσης’ στην διάρκεια της καριέρας ενός επαγγελματία (παιδιάτρου, ορθοπεδικού, ακτινολόγου), θα τον ‘στοιχειώνει’ για το υπόλοιπό της, λόγω των πολλαπλών επεμβάσεων και της αναπηρίας που επιφέρει η νόσος έως την ενήλικη ζωή.
Φαίνεται πως η παθολογία του σχηματισμού της κοιλότητας του ισχίου ξεκινά νωρίς κατά την οντογένεση. Παράγοντες κινδύνου που λαμβάνουμε υπόψη είναι: θήλυ φύλο (υποδοχείς οιστρογόνων της αρθρικής κοιλότητας), άρρεν φύλο – φυλοσύνδετη νωτιαία μυϊκή ατροφία, αριστερό ισχίο (λόγω γειτνίασης με την σπονδυλική στήλη της μητέρας του εμπεδωμένου εμβρύου), η παρατεταμένη θέση στην μήτρα, η κληρονομικότητα κ.α. Σε αυτή την προσπάθεια, στο μέλλον, χρήσιμη θα είναι η συμβολή και ο ρόλος στην στοχευμένη διάγνωση των μαιευτήρων-προγενετιστών, με νέες μεθόδους προγεννητικού ελέγχου και στο σχηματιζόμενο ισχίο, ώστε να αυξηθεί η διαγνωστική οξύτητα.
Δανειζόμενος από ομιλία συναδέλφου στην ΕΦΥΚΕ 2014 του όρου της ‘θεωρίας του ελβετικού τυριού’, στην έκβαση ενός μοιραίου κλινικού γεγονότος, η ενασχόληση ενός ολοένα και μεγαλύτερου αριθμού επαγγελματιών που αλληλεπιδρούν για το συγκεκριμένο πρόβλημα θα επιφέρει και την καλύτερη οριοθέτηση και πρόωρη εντόπισή του νωρίς στην βρεφική ηλικία.  https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/jor.22606https://ac.els-cdn.com/S0021929015003395/1-s2.0-S0021929015003395-main.pdf?_tid=d1c32b74-f05d-490d-9a77-58c4f9d30e86&acdnat=1542043869_f51632670d4126832722be0c501d2568

Δευτέρα 05/11/2018

Όπως γίνεται και με τα δελτία πρόγνωσης καιρού, στο άμεσο μέλλον θα είναι δυνατή και η πρόγνωση των πιο κοινών ιώσεων του αναπνευστικού σαν αυτών που προκαλούνται από τον RSV, για παράδειγμα, με επιδημίες και επιπλοκές στους πιο ευπαθείς πληθυσμούς (ηλικιωμένοι και πρόωρα βρέφη), έτσι ώστε προβλέποντας την έναρξη της ‘επικίνδυνης’ περιόδου και με λιγότερες δόσεις του προφυλακτικού παράγοντα Palivizumab στους έως τώρα γνωστούς ευαίσθητους πληθυσμούς βρεφών, θα μπορέσει να ωφεληθεί άλλο ένα 20% επιπλέον μεγαλύτερης ηλικίας κύησης, που έως τώρα δεν απολάμβανε το περιζήτητο αυτό βοήθημα, που σημαίνει λιγότερες νοσηλείες και προσελεύσεις στα ιατρεία, για ένα σημαντικό αριθμό παιδιών ηλικίας κάτω των πέντε ετών.  https://ac.els-cdn.com/S1755436517301743/1-s2.0-S1755436517301743-main.pdf?_tid=3aefbd11-4291-4dd7-b04f-5f88fcd1f079&acdnat=1541542176_856a5eec48d4a1a578f190b62161981a

Δευτέρα 29/10/2018

250000000 άνθρωποι με χρόνια ηπατίτιδα Β και πόσοι ακόμη με ηπατίτιδα C ζουν στον πλανήτη, αποτελώντας τη δεξαμενή επιδημιών στις επόμενες δεκαετίες, με τις οποίες θα πρέπει να προσαρμόσουμε την καθημερινή μας πράξη, ευαισθητοποιώντας την κοινότητα με προληπτικές δράσεις και ενημέρωση. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5582972/pdf/nihms899950.pdf

Δευτέρα 22/10/2018

Πέντε απλές κινήσεις που θα μπορούσαν να κάνουν την μικρή μας επιχείρηση πιο ανταγωνιστική και αποδοτική. http://www.contemporarypediatrics.com/modern-medicine-feature-articles/5-biggest-business-mistakes-independent-pediatricians-make/page/0/1

Δευτέρα 15/10/2018

Σε μία ενδιαφέρουσα ερώτηση μητέρας, που μου την απηύθυνε στο τέλος της επίσκεψης, για την αιτία που τα νήπια, ενώ ξεκινούν όλα υγιή και δυνατά την παρακολούθηση του παιδικού σταθμού αμέσως μετά το τέλος του καλοκαιριού και μέσα σε λίγες ώρες ή μέρες νοσούν εύκολα και γρήγορα από ιώσεις του ανώτερου αναπνευστικού (πχ από ρινοϊό), με όλα τα συνοδά επακόλουθα κι ενώ η απάντηση δείχνει εύκολη και αναμενόμενη (συγχρωτισμός, σταδιακή αλλαγή θερμοκρασίας, μειωμένοι αμυντικοί μηχανισμοί των μικρών παιδιών), βρέθηκα αντιμέτωπος με ένα άλλο πιο προκλητικό ερώτημα: για το ‘πού μπορεί να βρίσκεται ‘κρυμμένος’ ο ρινοϊός, για παράδειγμα, το αμέσως προηγούμενο χρονικό διάστημα, δηλαδή τους καλοκαιρινούς μήνες?’.  Σε μία σύντομη αναζήτηση στην βιβλιογραφία, βρέθηκα μπροστά στο παρακάτω ενδιαφέρον άρθρο από το J. Clin. Virology του 2015, όπου, εν ολίγοις, και διαβάζοντας ‘πίσω από τις γραμμές’, παρουσιάζεται η τάση των ενηλίκων να φέρουν και να πολλαπλασιάζουν πάνω τους για μεγαλύτερα διαστήματα στον χρόνο τον ρινοϊό Α (viral shedding), για παράδειγμα, χωρίς να αναζητούν ιατρική βοήθεια ή να απομονώνονται στα ήπια συμπτώματα, αποτελώντας, απ’ ό,τι φαίνεται οι ίδιοι το pool της μετάδοσης των παραγόντων νόσου στον υπόλοιπο πληθυσμό (οικείοι, προσωπικό σταθμού→τρόφιμοι). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4347877/pdf/nihms658637.pdf

Δευτέρα 08/10/2018

Υποτροπιάζοντα και επίμονα χαλάζια βλεφάρων σε παιδιά νηπιακής και σχολικής ηλικίας αφορούν και θα πρέπει να εκτιμώνται εξαρχής από τον οικογενειακό παιδίατρο, να παραπέμπονται στην συνέχεια στον ειδικό παιδοδερματολόγο-κέντρα αναφοράς, με την ένδειξη της πιθανής ροδόχρους ακμής, που απαιτεί ειδική τοπική και συνδυαστική θεραπεία. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/jdv.14402 http://e-child.gr/wp-content/uploads/2018/06/ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΥ-ΙΩΑΝΝΑ.pdf

Δευτέρα 01/10/2018

Δεν αρκεί να έχει κάποιος αυξημένη ευαισθησία στην διάγνωση της νευροϊνωμάτωσης τύπου 1, αναζητώντας κριτήρια και σε απομακρυσμένα συστήματα μεταξύ τους (οφθαλμός, ακοή, σπονδυλική στήλη-σκολίωση), αλλά να έχει και το θάρρος να προχωρεί και σε ιστολογική εξέταση των όζων που παρατηρεί στο δέρμα, ώστε να αναγνωρίζονται και δευτερεύουσες βλάβες της νόσου αυτής, όπως τα πλεγματοειδή νευροϊνώματα που εκτείνονται κατά μήκος των νευρικών ριζών.
http://n.neurology.org/content/neurology/91/2_Supplement_1/S5.full.pdf

Δευτέρα 24/09/2018

Δεν χρειάζεται ένα επιστημονικό άρθρο για να αποδείξει την επίδραση της μειωμένης αφοσίωσης των γονέων στις γονικές τους υποχρεώσεις, λόγω της ενασχόλησης τους με τα κοινωνικά δίκτυα, τις οθόνες και τα λοιπά τεχνολογικά εξαρτήματα, αλλά θα πρέπει να βρεθεί μία μέση λύση ώστε αυτά να μειωθούν στο ελάχιστο του χρόνου, ειδικά όταν βρίσκονται στην μέση της φροντίδας των παιδιών τους. http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1039856218789764

Δευτέρα 17/09/2018

Πλέον όταν μιλάς για άσθμα ή κρίση άσθματος, δεν μπορείς μόνο να αναφέρεσαι στο τελικό όργανο, τον πνεύμονα, άλλα σε όλο το μονοπάτι που οδηγεί στο τελικό προϊόν, δηλαδή τον βρογχόσπασμο, δηλαδή περνάς από τον αεραγωγό, στο επιθήλιο που τον επενδύει, στον ενδιάμεσο ιστό, στα αγγεία και στα νεύρα  που τον περιτριγυρίζουν ή σε πιο απομακρυσμένα όργανα (πεπτικό, νεφροί, ΚΝΣ, αίμα) που μπορούν να τα επηρεάσουν με έμμεσο-χυμικό τρόπο. Έναν τέτοιο τρόπο σκέψης παρουσιάζει και το πρωτότυπο άρθρο του 2016 για την συσχέτιση αιμοσφαινοπαθειών, οξεός θωρακικού συνδρόμου και άσθματος. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4950378/pdf/10.1177_1535370216636720.pdf

Δευτέρα 10/09/2018

Πολλά θα ακούσουμε και θα διαβάσουμε το επόμενο διάστημα σχετικά με την ασφάλεια μεταφοράς παιδιών στο αυτοκίνητο και θα πρέπει να προσαρμοστούμε με ορισμούς όπως isofix και rear-facing car seats, το σίγουρο είναι πως θα γίνει συζήτηση και μελέτη ακόμη μεγαλύτερη σχετικά με την ασφαλή μεταφορά των παιδιών έως και ηλικίες μεγαλύτερες των 4 ετών, ώστε οι μελλοντικές αγορές που θα κάνουν οι ενημερωμένοι γονείς να είναι συμβατές με τις νέες υποδείξεις των διεθνών οργανισμών πρόληψης και ασφάλειας. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29584498

Δευτέρα 03/09/2018

Σε μία ενδιαφέρουσα ερώτηση μητέρας που ταξιδεύει συχνά με το βρέφος της και για μεγάλα διαστήματα σε χώρα με αυξημένη επίπτωση φυματίωσης και που ο εμβολιασμός εκεί γίνεται στην γέννηση, για το εάν θα πρέπει να προχωρήσει σε εμβολιασμό με το BCG, η ορθή απάντηση αφορά την συμπεριφορά του ταξιδιώτη στις περιοχές αυτές, την ανάμειξή του στον ντόπιο πληθυσμό, το κοινωνικοοικονομικό του επίπεδο και την διάρκεια παραμονής του εκεί (>3 μήνες). Αν δεν πραγματοποιηθεί ο εμβολιασμός, ακολουθεί το screening βάσει των αναφερθέντων κριτηρίων. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4179847/pdf/12879_2014_Article_3831.pdf

Δευτέρα 27/08/2018

Δεν αρκεί να έχει προμηθευτεί κάποιος  το παιδικό κάθισμα αυτοκινήτου και να έχει ακολουθήσει τις οδηγίες εγκατάστασής του μέσα από το εγχειρίδιο χρήσης του, αλλά είναι πιο αποτελεσματικό να έχει δεχθεί εκπαιδευτική εμπειρία της διαδικασίας αυτής, με βοηθήματα όπως βίντεο ή γιατί όχι αυτή να περιλαμβάνεται στο μάθημα της οδήγησης. https://www.injuryjournal.com/article/S0020-1383(18)30224-9/pdf

Δευτέρα 20/08/2018

Μιας και η περίοδος που διανύουμε είναι η προτιμότερη των ΩΡΛ για την αφαίρεση των αμυγδαλών και των αδενοειδών εκβλαστήσεων σε επιλεγμένα περιστατικά παιδιατρικών ασθενών, οι συνάδελφοι χειρουργοί ΩΡΛ από την Τεχεράνη παρουσιάζουν με στοχευμένο τρόπο στην εξαιρετική εργασία τους την συσχέτιση της έκτασης των βιοφιλμ του ρινοφάρυγγα με την συχνότητα των επεισοδίων αδενο/αμυγδαλίτιδας το προηγούμενο 12μηνο και εκεί όπου τα αντιβιοτικά και η τοπική άμυνα του οργανισμού δύσκολα διεισδύουν στον υμένα των ανθεκτικών μικροβίων. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6089793/pdf/tpa-53-2-71.pdf

Δευτέρα 13/08/2018

Εφόσον επιτέλους αποφάσισες να ταξιδέψεις με τα παιδιά σου τόσο σε μακρινούς όσο και σε λιγότερο μακρινούς προορισμούς στην υδρόγειο, όπως κοντά σε δάση της γερμανικής Βαυαρίας, για μικρά ή μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, υποχρεούσαι να λάβεις και ορισμένες σημαντικές ευθύνες όπως για παράδειγμα να επισκεφθείς το πλησιέστερο γραφείο Ταξιδιωτικής Ιατρικής (σε όλα τα υγειονομικά των νομαρχιών), ώστε να λάβεις τις απαραίτητες οδηγίες προφύλαξης από μεταδοτικά νοσήματα, τα οποία ‘χτυπούν την πόρτα’ και των γειτονικών χωρών (Γερμανία: κροτωνογενής εγκεφαλίτιδα,  TBE). https://journals.viamedica.pl/international_maritime_health/article/view/IMH.2018.0011/43622 https://www.iamat.org/country/germany/risk/tick-borne-encephalitis

Δευτέρα 06/08/2018

Θα ‘λεγε κανείς πως περισσότερο επιστημονικό έργο και γνώση παράγεται σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και για ένα αντικείμενο που έως τώρα διχάζει την κοινότητα, όσον αφορά στις κατευθυντήριες οδηγίες της διάγνωσης και της αντιμετώπισης των ουρολοιμώξεων στα παιδιά. Σίγουρα, θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τα ουροπαθογόνα στελέχη που ‘κυκλοφορούν’ στην τοπική κοινότητα, καθώς και την ανθεκτικότητά τους στα αντιβιοτικά, όπως τόνιζε και η πρωτότυπη εργασία και πρωτοβουλία των Βαζούρα και συν. από τις τοπικές παιδιατρικές κλινικές προ ολίγων ετών. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6064174/pdf/13756_2018_Article_381.pdf http://pediatrics.aappublications.org/content/140/6/e20172209https://www.epostersonline.com/paed2016/node/432?view=true

Δευτέρα 30/07/2018

Ένα πρόσφατο, ίσως προφητικό μετά την εθνική μας τραγωδία, άρθρο του BMJ από ερευνητές στην Ιαπωνία για την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων εκκένωσης ή διάσωσης/φροντίδας επί τόπου των πληγέντων πληθυσμών 7 χρόνια από τον σεισμό του 2011 κοντά στον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα, καταλήγει στο συμπέρασμα πως και στις 2 περιπτώσεις η θνητότητα ήταν η ίδια, αρκεί η διαδικασία διάσωσης να γίνει με όσο το δυνατόν πιο οργανωμένο τρόπο, που απαιτεί την μεταφορά των διασωθέντων-τραυματιών με κατάλληλα και ασφαλή μέσα σε τοποθεσίες που έχουν προεπιλεγεί στις ασκήσεις ετοιμότητας της πολιτικής προστασίας ως ασφαλή καταφύγια για να δοθούν οι πρώτες βοήθειες, σε αντίθεση με την άναρχη δόμηση που απέβη μοιραία στην περίπτωση της Αττικής. https://bmjopen.bmj.com/content/bmjopen/8/7/e021482.full.pdf

Δευτέρα 23/07/2018

Η λεμφική διήθηση του περίνεου στα βρέφη (infantile pyramidal perineal protrusion) είναι μία καλοήθης δερματική κατάσταση συχνότερη στα κορίτσια, που συνοδεύει την δυσκοιλιότητα, αλλά και ως υπόλειμμα της σχηματιζόμενης αμάρας από την 7η εβδομάδα της κύησης.   https://www.jpeds.com/article/S0022-3476(16)31171-4/pdf

Δευτέρα 16/07/2018

Κάτι που δεν θα θέλαμε ποτέ να συναντήσουμε στο ιατρείο μας ή στην εφημερία είναι το GuillainBarré. Οι Τούρκοι συνάδελφοι μάζεψαν τα περιστατικά τους, παρουσιάζοντας την συσχέτισή του με πρόσφατες λοιμώξεις του αναπνευστικού και την καλή έκβασή του, εφόσον γίνει έγκαιρη παραπομπή στο τριτοβάθμιο κέντρο.

https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00381-018-3856-0

Δευτέρα 09/07/2018

Η συμμετοχή σε θερινή κατασκήνωση και των παιδιών με ΣΔΙ υπό την εποπτεία εξειδικευμένου στην αντιμετώπισή του προσωπικού φαίνεται πως ευνοεί την ευγλυκαιμία, μαζί με την δημιουργική καταπόνηση και την μεσογειακή διατροφή. https://clinicalnutritionespen.com/article/S2405-4577(18)30074-3/pdf

Δευτέρα 02/07/2018

Συνοπτικές οδηγίες της NICE για την Crohn, οι οποίες σκαλί-σκαλί σε καθοδηγούν στην εξατομικευμένη θεραπεία της νόσου και όπου πλέον οι όροι της θεραπείας αφορούν βιολογικούς παράγοντες, με τους οποίους θα πρέπει να προσαρμόσουμε και την καθημερινή κλινική πράξη. http://www.clinmed.rcpjournal.org/content/18/3/231.full.pdf+html

Δευτέρα 25/06/2018

Τα ερωτηματικά σχετικά με την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του ημιποσοτικού (κάρτας Guthrie) και ποσοτικού προσδιορισμού (ολικό αίμα) της δραστηριότητας του ενζύμου G6PD σε μη ενδημικές της ελονοσίας περιοχές (Ευρώπη), πριν την χορήγηση ανθελονοσιακών φαρμάκων, είναι πολλά και αφορούν κυρίως τον πληθυσμό των ετερόζυγων γυναικών, που δύσκολα ανιχνεύονται στον κοινό έλεγχο screening και εκδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο αιμόλυσης, όχι μόνο στην πριμακίνη αλλά και σε άλλα φάρμακα, τροφές ή χημικές ενώσεις. Άρθρο, χρήσιμο να διαβασθεί και όταν πρόκειται να αποφασίσομε την χορήγηση φαρμάκων της γνωστής λίστας αντένδειξης, σε άτομα που έχουν “περάσει επιτυχώς” τον πρώτο, νεογνικό έλεγχο screening. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5908060/pdf/pntd.0006230.pdf

Δευτέρα 18/06/2018

Στο πρόσφατο άρθρο του NatureCancer Reviews ο συγγραφέας Greaves παρουσιάζει την σχέση μεταξύ της πρώιμης έκθεσης σε μικρόβια και της προστατευτικής της δράσης από την εκδήλωση οξείας λεμφοβλαστικής λευχαιμίας σε άτομα που είναι γενετικά προδιατεθειμένα. Αλλιώς, η “απόλυτη καθαριότητα” στο οικιακό περιβάλλον ίσως να είναι και βλαπτική σε παιδιά που πρόκειται να εμφανίσουν στο μέλλον ΟΛΛ. https://www.nature.com/articles/s41568-018-0015-6

Δευτέρα 11/06/2018

Τα ενδιαφέροντα μηνύματα για την πλαγιοκεφαλία θέσης, αλλά και άλλα εξίσου σημαντικά θέματα ορθοπαιδικής φύσεως για παιδιά, που ακούστηκαν στην συνάντηση παιδιάτρων και φυσικοθεραπευτών  την προηγούμενη Πέμπτη στην Λάρισα, αποτυπώνονται μερικώς στο άρθρο που ακολουθεί, όπου οι συγγραφείς – κι απ’ ό,τι φαίνεται θιασώτες της πρηνούς θέσης των βρεφών στις ημερήσιες δραστηριότητες – υποστηρίζουν και ενθαρρύνουν την θέση αυτή κατά την διάρκεια της εγρήγορσης και την αποφυγή βοηθημάτων όπως των relax σε παιδιά που παρουσιάζουν πλαγιοκεφαλία θέσης, αλλά και επιμένουν πως μία αποτυχημένη έγκαιρη διόρθωση του προβλήματος αυτού με τους χειρισμούς και τις στάσεις του σώματος ή ο συνδυασμός της με το ραιβόκρανο θα πρέπει να οδηγήσει σύντομα σε επίσκεψη σε φυσικοθεραπευτή. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5804977/pdf/pxx046.pdf

Δευτέρα 04/06/2018

Σε κάποιες χώρες συνεχίζεται να εκτελείται η Mantoux στα σχολεία και σε κάποιες άλλες έχει ήδη ενταχθεί η QuantiFERON και στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας:  https://www.jpeds.com/article/S0022-3476(18)30588-2/fulltext

Δευτέρα 28/05/2018

Μία από τις ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις της κ. Τσιβιτανίδου-Κακούρου στο 56ο Πανελλήνιο Παιδιατρικό Συνέδριο για την διττή θεραπεία της εφηβικής ακμής, όπου πλέον συστήνεται η αποφυγή τοπικών γαληνικών σκευασμάτων, λόγω αλλαγής των φαρμακοδυναμικών ιδιοτήτων των επιμέρους συστατικών τους, το ίδιο ισχύει και στην αλλαγή των ιδιοτήτων των κορτικοστεροειδών, για παράδειγμα, στην θεραπεία του εκζέματος, με απώτερη συνέπεια τον πολλαπλασιασμό ή μη της δράσης των τοπικών γλυκοκορτικοειδών συν του κινδύνου επιμόλυνσης των εν λόγω σκευασμάτων. http://www.euroderm.org/edf/index.php/edf-guidelines/category/5-guidelines-miscellaneous?download=36:guideline-treatment-of-atopic-eczema-atopic-dermatitis

Δευτέρα 21/05/2018 

Μία ενδιαφέρουσα, αλλά συνάμα σπάνια ερώτηση, που μου έθεσε σήμερα μητέρα, επαγγελματίας κομμώτρια, διαβάζοντας ένα φυλλάδιο στον χώρο αναμονής για τον έλεγχο της ηπατίτιδας C στον γενικό πληθυσμό, ήταν ποιους κινδύνους διατρέχει η ίδια ή οι πελάτες της από την μη σωστή απολύμανση των εργαλείων, των χτενών και των αιχμηρών άκρων που κουμπώνουν στις κουρευτικές μηχανές, που ενίοτε μπορεί να τραυματίσουν το τριχωτό της κεφαλής ενός τυχαίου πελάτη. Σε μία σύντομη αναζήτηση του θέματος, διαπίστωσα σε πρόσφατο άρθρο από την Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία, όπου βέβαια το AIDS και η ηπατίτιδα B ενδημούν, πώς σε ένα σεβαστό ποσοστό κουρευτικών εργαλείων απομονώθηκε ανθρώπινη αιμοσφαιρίνη (42%), γενετικό υλικό του ιού της ηπατίτιδας Β (4%) και σε κανένα δείγμα AIDS. Τα συμπεράσματα, αν και σε περιορισμένης κλίμακας μελέτη, τονίζουν την σημασία της σωστής απολύμανσης των αντικειμένων για συγκεκριμένη υγειονομική χρήση και πως τα αποσπώμενα τμήματα κουρευτικών μηχανών θα πρέπει να είναι μίας χρήσης, τουλάχιστον εκεί που η επιδημιολογία των νοσημάτων είναι διαφορετική. http://www.samj.org.za/index.php/samj/article/view/12258/8441
http://www.hcvbrusselssummit.eu/images/summits/greece/Εθνικο_Σχεδιο_Δρασης_για_την_Αντιμετωπιση_της_Ηπατιτιδας_C.pdf

Δευτέρα 14/05/2018 

Στο άρθρο των Βαμπερτζή-Αλατάκη της Δ’ Π/Δ Α.Π.Θ. (σελ.38-49) παρουσιάζεται με περιεκτικό τρόπο η βιβλιογραφική αναφορά περί της σύνδεσης του Οικογενειακού Μεσογειακού Πυρετού με την αθηρωμάτωση, φαινόμενα που δείχνουν να μοιράζονται κοινά γενετικά και βιοχημικά μονοπάτια στην φυσιοπαθολογία τους. Φαίνεται πως οι δυο ηλικιακές άκρες της ιατρικής, δηλαδή η Παιδιατρική και η Εσωτερική Παθολογία έχουν να προσφέρουν η μία στην άλλη γνώσεις και εργαλεία στην εξήγηση καταστάσεων που ξεκινούν από την πρώιμη ενήλικη-παιδική ηλικία του ανθρώπου. https://issuu.com/liveloula/docs/paidiatriki_81_1

Δευτέρα 07/05/2018

Ένα άρθρο ‘βγαλμένο’ από το μέλλον (ή αλλιώς μία ακτίνα ελπίδας γι αυτούς που μεταγγίζονται συνεχώς για την ομόζυγη β-θαλασσαιμία τους) για την χρήση ιών-φορέων γονιδίων της β-σφαιρίνης που απέδωσε καρπούς, με αποτέλεσμα την μη ανάγκη μετάγγισης ερυθρών αιμοσφαιρίων για 2 έτη περίπου, είναι πλέον πραγματικότητα:
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1705342

Δευτέρα 30/04/2018 

Αν και λίγο αργά για ‘briefing’ και μετά από ένα έντονο Σαββατοκύριακο, ίσως για τους περισσότερούς μας, προσπαθώντας να φέρω με κόπο στα ίσα την δομή του νέου ιστολογίου μου, σας παραθέτω σύντομα μια πρόσφατη δημοσίευση του CDC (και που φιγουράρει στην πρώτη σελίδα του AAP Daily) για την μικρή αύξηση συχνότητας (1/59: 1.5%) στην εμφάνιση αυτισμού μεταξύ παιδιών στις Η.Π.Α.στην ηλικία των 8 ετών, για το έτος 2014, που κατά την γνώμη μου δεν θα πρεπε καν να γίνεται λόγος, λόγω του μικρού δείγματος πληθυσμού (11 κοινότητες – πολιτείες) και με την γνωστή τάση των Αμερικανών να δίνουν τελεολογικές ερμηνείες σε κάθε επιδημιολογικό φαινόμενο, χρήσιμες για την εξοικονόμηση πόρων. Θεωρώ ότι παρόμοιες δημοσιεύσεις δεν προσφέρουν χρήσιμα εργαλεία για ένα τόσο πολυπαραγοντικό νόσημα, στο οποίο διαδραματίζουν ρόλο τόσο γενετικοί όσο και επιγενετικοί (κοινωνικοί/περιβαλλοντικοί) παράγοντες, και που κάθε περιστατικό θα πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα ως προς τους παράγοντες κινδύνου, αλλά και ως προς την συμπτωματολογία βάσει των κριτηρίων της κλίμακας που το περιγράφει (DSM-5), αλλά και να παραπέμπεται έγκαιρα στα κατάλληλα κέντρα, χωρίς να συμβουλευόμαστε, κατά την γνώμη μου, ανούσιες ομαδοποιήσεις. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/67/ss/ss6706a1.htm?s_cid=ss6706a1_whttp://www.aappublications.org/news/2018/04/26/autism042618

Οι εξορμήσεις του ΣΚ

Μετεκπαιδευτικό Διαδικτυακό Περιφερειακό Συνέδριο Παιδιάτρων Αν. Μακεδονίας & Θράκης, ΔΠΘ

2ο Webinar ΕΑΠ – Παιδοχειρουργικά Θέματα

21ο Παιδιατρικό Συμπόσιο Κεντρικής Ελλάδας

«Από τον Καποδίστρια έως σήμερα με το βλέμμα στο μέλλον: 200 χρόνια μέριμνα για το παιδί»

50ο Ετήσιο Συμπόσιό της Παιδιατρικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος